Orhan Kemal milyonlarca sessizin sesidir

Orhan Kemal milyonlarca sessizin sesidir
Orhan Kemal milyonlarca sessizin sesidir
Sinemacıların en sevdiği yazar Orhan Kemal'in iki eseri daha dizi oldu: 'Kötü Yol' ve 'Evlerden Biri'. Ünlü yazarın oğlu Işık Öğütçü, "Babamın her kitabı aslında bir film, bir dizi gibidir" diyor
Haber: İPEK İZCİ / Arşivi

Babanızla ilgili en mutlu anınız hagisi?
Babam, çalışma odasındaki yatağının üstüne bir gofret koyar, “Oğlum koş gel, bunu kuş getirdi sana” derdi. Ben de odaya yıldırım hızıyla girer, o gofreti çok büyük keyifle neredeyse nefes almadan yerdim. Aklımda kalan en canlı anı budur.

13 yaşındaydınız değil mi kendisini kaybettiğinizde?
Evet, bir anda yok oluyor bir insan, tarifi zor bir boşluk... Hayatın gerçeği beni o yaşta buldu.

Babanızı, vefatından sonra eserlerini toplayıp, onun için bir müze açarken daha çok tanıdınız desek abartmış olur muyuz?
Olmazsınız, aksine yerinde bir tespit bu. Evet, Orhan Kemal babam, kitaplarını okumuşum, kim olduğunu biliyorum fakat benim için asıl dönüm noktası 2000 yılında açtığımız Orhan Kemal Müzesi’dir. Ben o müze için çalışırken babamı keşfetmeye başladım. Herkesin bakışını değiştirmeye çalışıyor, “Bakın bu da var, şöyle bir çalışması da var” diyoruz. Bunlar dizilerde kendini gösteriyor zaten.

O zaman eserlerinin diziye, filme uyarlanmasına karşı değilsiniz.
Hayır, değilim. 21. yüzyıl, görsellik ve iletişimin yoğun kullanıldığı bir dönem. Kitapları siz nereye kadar saklayabilirsiniz ki? Bu diziler, filmler yapılacak... Ama onun dünya görüşünü, insanlarını yanlış yansıtmayacak şekilde gösterilmesidir doğru olan. Çok büyük bir sektör bu ve bu tür sağlam edebi metinlere ihtiyaç duyuluyor. Bugün senaristler bir takım etkilenmelerle değişik konular yazabiliyor ama bir yerde takılabiliyor. Akıllı olanlar zaten böyle edebi metinlerin hepsini değerlendiriyor.

Orhan Kemal eserlerinin film ve dizi sektöründe tercih edilmesinin nedenini neye bağlıyorsunuz?
Orhan Kemal eserleri görseldir. Her kitabı aslında bir film, bir dizidir. Siz okuduğunuzda onun dışında kalmaz, her kahramanın, mekânın içinde olursunuz. Bu kadar canlı yazabilen sanatçı azdır. Tabii yapımcıların bir diğer tercihi de diyalogların bol olmasıdır. Üstadımız pek çok olayı uzun uzun cümlelerle yazmamış, yarım sayfalık diyalogla insanı karakterize etmiş, ruh halini vermiş. Yeter ki bunu görebilin. Metinleri hep çok büyük bir dünya taşıyor. Yapımcılar da buna önem verdikleri için tercih ediliyor. 50 kitabının hepsi dizi olabilecek şekilde hazır.

Dizi veya film olması eserin değerinden götürüyor mu sizce? Özellikle dizide hikâye uzadıkça uzuyor...
Evet, daha geniş bir zaman diliminde anlatıyorsunuz her şeyi. Onu hayatın akışı olarak görmek lazım. Yani bir olay var, bir de yan unsurlar… Senaristler, olayı yan unsurlarla bütünlüyor.

Şimdiye kadar en sevdiğiniz uyarlama hangisiydi?
Zor bir soru bu. Ben aslında olaya başka açıdan bakıyorum...

Hangi açıdan?
Ben kitapçı adamım. Kitaptan kendime bir dünya kurup, onu düşünmeyi, geliştirmeyi, hayal etmeyi, beynin bütün son noktalarına kadar zorlamayı tercih ediyorum. Ama tabii kitaba herkes ulaşmıyor, Türkiye ’nin en ücra yerindeki bir aile oturup diziyi izliyor, Orhan Kemal hakkında bir fikir sahibi oluyor. Yani Orhan Kemal toplumsal hafızada canlanıyor. Milyonlarca sessizin sesi var bu ülkede. Orhan Kemal de onların sesi. Çünkü söylenemeyenleri ilk kez o yazmış.

Orhan Kemal Müzesi’ne giriş ücretsiz. Çark nasıl dönüyor?
Ailemizin küçük bir firması var, oradan karşılıyoruz. Minimum masraf yapmaya çalışıyoruz bir yandan da. Bir kere Orhan Kemal halk yazarı. Biz halktan para kabul edersek çok utanırım. Buraya gelen herkes Orhan Kemal’e misafirliğe geliyor gibi gelsin isterim. Hemen yandaki İkbal kahvesinde üstadın kitaplarını alabilirler mesela…

Yani dizilerin maddi getirisi yok mu size?
Telifler var ama takdir edersiniz ki biz 5 kişiyiz. Ailenin diğer fertlerine bölünüyor o telif, ben de bana düşen payla buranın ihtiyaçlarını karşılıyorum. Bizim de yaşamamız, ayakta durmamız lazım. Şimdiye kadar durduk…

‘Kötü Yol’ ve ‘Evlerden Biri’ şu an dizi olarak yayımlanıyor. İzliyor musunuz?
Takip ediyorum. Şöyle de diyebiliriz aslında: 2014 yılına (Orhan Kemal’in 100’üncü doğum yıldönümü) gelirken bir Orhan Kemal şöleni yaşıyoruz biz.

2014 için özel bir planınız var sanırım...
Evet, yapılmasını rica ettiğimiz 18 maddelik bir listeyi Kültür Bakanlığı’na verdim. Ama bunların içinde en çok istediğim Adana’da yeni kurulan Bilim ve Teknoloji Üniversitesi’ne Orhan Kemal adının verilmesi…

Orhan Kemal uyarlamaları
FİLM
Bereketli Topraklar Üzerinde, Suçlu, Devlet Kuşu, Vukuat Var, El Kızı, Eskici ve Oğulları, Kaçak, Tersine Dünya

DİZİ
Vukuat Var, Hanımın Çiftliği, Yalancı Dünya, Evlerden Biri, Kötü Yol