Şövalyeler neden kaleler inşa etmişti; gök neden gürler, yıldırım neden düşer; neden oğlanlar dövüşür, kızlar mızmızlanır... Cevaplar 'Çocuk Üniversitesi'nde

30/03/2007 (867 defa okundu)

Hazırlayan: Aslı Tohumcu (E-mektup | Arşivi)

Çiftcilerden şövalyelere kadar her şey
Bu yarıyılda, şövalyeler neden kaleler inşa etmişti; gök neden gürler, yıldırım neden düşer; neden oğlanlar dövüşür, kızlar mızmızlanır; yarasalar neden kulaklarıyla görür; neden matematikçiler hesap yapamaz; niye hikâye anlatırız; neden doktorlar iyileştirebilir; neden sporcular giderek daha başarılı oluyor meseleleri masaya yatırılmış. Her sorunun yanıtı, temel noktalar atlanmadan ama laf da dolandırılmadan verilmiş.
Kulelerinden, avludaki diğer turistlere tükürüp isabet ettirmeye çalışabileceğiniz, etkileyici ama karanlık ve konforsuz kalelerin ortaçağda neden bu kadar revaçta olduğunu biliyor musunuz? Bu sorunun yanıtını veren bölüm, kale tasviriyle başlayıp (... odalar karanlıktır ve kötü ısıtılmıştır. Banyoda sıcak su, küvet ve hatta bir duş bile yoktur. Avluda ot dahi bitmez ve şu noktada tuvalet konusuna girmesek daha iyi...), paranın değerinin vurgulanmasından (... bir şeye gereksinim duyan, değiş tokuş yapardı: on iki yumurtaya karşılık bir ekmek, bir koyuna karşılık iki tavuk, kıçına bir tekmeye karşılık bir tokat...), Luke Skywalker ve Red Kit arasındaki benzerliğe kadar konuyla ilgili değişik meselelere eğlenceli bir şekilde değinmekle kalmıyor. Çiftçilerin giyiminden şövalyelerin eğitimine, dönemin ekonomik ve sosyal yapısından haçlı seferlerine, tarihin ilk sandalyesinden en yüksek kulesine kadar ortaçağa dair birçok bilgi de veriyor.
Aktarılan bilgiyi öyküleyerek bilimi eğlenceli kılmayı başaran kitabın yazarları, yeri geldiğinde komik eleştiri ve ironik yorumlar yapmaktan da geri kalmıyorlar. Şimşek tanrısı Donar'a adanmış bir meşeyi keserek, şimşek ve gökgürültüsünün sorumlusunun tanrı değil de doğa olduğunu gösteren Bonifatius'a övgüler düzdükten sonra, aynı deneyin insanın doğayı hiçbir ceza almadan etkileyebileceğini de kanıtladığını belirtmeleri buna güzel bir örnek. Kadınların neden mızmızlandığını anlamaya
çalışırken (... Ya kadın beyni fazla küçüktü ya sorun memelerindeydi, ya da kadın duygularının esiri olan bir eksik varlıktı...), arada bir savaş çıkarmayı tercih eden erkekleri de kayırmıyorlar üstelik.
Okul diploması almadan nasıl ünlü olunur, dondurma yemekle cereyanın ne ilgisi var, bütün o eski püskü öyküler neye yarar, beden nasıl şeffaflaştırılabilir gibi sorular geçiyorsa aklınızdan ya da evde acayip sorularını yanıtlamakta zorlandığınız bir velet varsa, Çocuk Üniversitesi Üçüncü Yarıyıl keyifli bir okuma vaat ediyor. (Bu arada, Leiden şişesi olan varsa bilim aşkına bana ulaştırabilir mi?)

ALTIN ANAHTAR AĞIRLIKSIZ PRENSES
George Macdonald, Resimleyen: Bahadır Barış Özsoy, Çeviren: Sinan Ezber,
İş Kültür Yayınları, 158 sayfa
Masalları ve romanları W. H. Auden, J. R. R. Tolkien ve Mark Twain gibi sanatçılarda büyük hayranlık uyandırmış İskoç yazar George Macdonald'ın iki kitabı bir arada. 'Altın Anahtar', küçük bir çocuğun hayatın en büyük hazinelerine ulaşma öyküsünü, 'Ağırlıksız Prenses' bir büyü sonucu ağırlığını kaybeden bir prensesin maceralarının anlatıyor. Muhteşem hazinelere ulaşmanızı sağlayacak altın anahtar gökkuşağının son bulduğu yerde olsaydı ne yapardınız? Ya, yerçekimiyle arası pek de iyi olmayan kızınız, bu yetmezmiş gibi ülkenin geleceğini ellerinde tutan ama sorumluluk taşımayan bir prenses olsaydı...

Haftanın çizeri
1974'te Almanya'da doğan Mehtap Kaya, Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Grafik bölümünden mezun oldu. 1998 yılında BU Yayınevi'nin düzenlediği Genç Çizerler Çocuk Kitabı Resimleme Yarışması'nda birincilik ödülü aldı. Çizgileriyle dikkat çeken genç sanatçı, kalemiyle birçok çocuk kitabına keyifli resimler armağan edeceğe benziyor. Kaya, şu anda bir grafik atölyesinde grafiker olarak çalışıyor. Denizi Özleyen Sandal adlı kitaptan bir Mehtap Kaya ilüstrasyonunu sizlerle paylaşıyoruz.