'Gitgide kendi içine çekilip yazarlığını unutturmaya çalıştı. Son dönemini edebiyat dünyasına kırgın, küskün geçirdi. Tüm bu kitapları yazmamış gibi denize döküldü'

03/08/2007 (673 defa okundu)

SELİM İLERİ (Arşivi)

"1994'te yazmamaya..."
Hangi kitabının kapağından söz açmalıyım? Haziran (bendeki ilk basım, imzalı)? Anaların Hakkı (yayımlandığı günlerde bir akşam, Armağan İlkin, Tomris Uyar, Selçuk Baran...)? Çok sevdiğim Bir Solgun Adam? Arjantin Tangoları (kitaba ad veren öyküyü irkilerek okumuştum)? Ötekiler?..
Fakat artık neye yarar? Selçuk Baran öldü. Yıllar önce.
Eşik Cini dergisinin Temmuz/Ağustos 2007 tarihli sayısında Necip Tosun diyor ki:
"... gitgide kendi içine çekilip yazarlığını unutturmaya çalıştı. Son dönemini edebiyat dünyasına kırgın, küskün geçirdi. Sanki tüm bu kitapları yazmamış gibi sessizce denize döküldü."
Evet ama neden? Başlangıç o kadar umutsuz değildi. Haziran edebiyat çevrelerinde gerçekten ilgi uyandırdı. Behçet Necatigil, Vedat Günyol gibi ustalar Selçuk Baran'ı gerçekten esenlediler. Tomris Uyar, Haziran'ı çok sevenlerdendi. Bu kitapta yer alan 'Kavak Dölü'ne vurulmuştum...
Macerayı belki Eşik Cini'nden izlemek gerekiyor. Zaten dergi, son sayısında, Selçuk Baran'ın yazarlığını bu kez 'sahiden' gündeme getirmek amacını taşıyor.
Yine Necip Tosun'un 'Aslolan Aşktır: Selçuk Baran Öykücülüğü' yazısına geri dönüyorum. Yazar, Enis Batur'un saptayımını alıntılamış:
"Ölümünden birkaç ay önce, Tanzimat'tan Günümüze Yazarlar Ansiklopedisi ekibi tarafından kendisine gönderilen Bilgi Formu'nun 'Eklemek istediğiniz başka bilgiler' bölümüne can alıcı bir bilgi eklemiş Selçuk Baran: 'Başarısız bir yazar olduğumu kabullendiğimden, 1994'te yazmamaya karar verdim. O günden beri, herhangi biri olarak hayattan keyif alıyorum.'"
Enis Batur, Arjantin Tangoları'nı gözü kapalı yayımlayan kişidir.
Ya o ikinci cümle, Selçuk Baran'ın düştüğü nottaki? Bu keyif alışın nasıl bir şey olduğunu da, İnci Aral'ın Anılar İzler Tutkular kitabındaki -her okuyanı yaralayacak- 'Bir Yazma Kırgını'ndan öğrenebilirsiniz. Orada İnci Aral, Selçuk Baran'ın ıssızlığıyla sözcükleri aşmış bir özdeşlik kuruyor...
Eşik Cini Nalan Barbarosoğlu'nun -imzasız- giriş yazısıyla başlıyor. Sonra, Selçuk Baran'ın eserini yorumlayan, her biri emek ürünü, her biri edebiyatımızda eleştirinin söndüğünü yalanlayan beş yazı.
Berat Alanyalı, Necip Tosun, Behçet Çelik, Hande Öğüt ve Reyhan Yıldırım kaleme getirmişler Selçuk Baran'ı ve eserini.
Geçen hafta salı günü Gezi Pastanesi'nde otururken, Nalan'la İbrahim Yıldırım'a dedim ki, "Keşke hayatta olsaydı Selçuk Baran, bu yazıları okusaydı..." Gece 23.00 sularında kendi kendime kaldığımda, kendime dedim ki: "Neden yaşarken Selçuk..." Gerisini getiremedim.
Hemen Füsun Akatlı'nın vurgusunu alıntılayacağım: "Ramp ışıkları onu hiç aydınlatamamıştır." Ama neden? İbrahim Yıldırım'ın handiyse çaresizlik içinde söylediği gibi, "Bir şanssızlık..." mı? Galiba.
Berat Alanyalı, Baran'ın günlüğünden yola çıkarak, yorumluyor o karmaşık yalnızlığı. Daha başlangıçta, yolun ilk adımında. İlk öyküler kaleme getirilmemişken.
Selçuk Baran'la tanıştığımda yalnızlığını hiç mi hiç anlayamamışım: Tomris ve Turgut Uyar'ın evine Ankara'dan gelen güzel kadın. Eşik Cini'ndeki fotoğraflara baktıkça, bu güzelliğin de tıpkı yazarlık gibi öldürüldüğünü ayırt ettim.
Behçet Çelik, Baran'ın kadın kişilerini irdelemiş. Bence, yerli 'feminist' edebiyatın en özlü yazılarından biri. Aynı yaklaşım Hande Öğüt'ün yazısında da sürüyor; Baran'daki çiçek, ağaç, bitki solgunluklarını tek tek yorumlayarak. Reyhan Yıldırım ise, yazarın 'simgesel kullanımlar'ında söz açıyor. Aynı çiçekler, söğüt, çam... Günümüz okurları için birer kılavuz tümü bu yazıların.
Dünya Kitapları, Haziran'ı yeniden yayımlamıştı. Dünya Kitapları, Selçuk Baran'ın bütün eserlerini yayımlamak isteğindeydi. Yazarın yakın arkadaşı Ülkü Uluırmak son bir Selçuk Baran kitabı hazırlıyordu. Fakat okur... bazen o, çok hain, kayıtsız okur, böylesi değerli bir yazarı, derinlikli hikâyeciyi yine görmezden geldi.
Dilerim ki. Eşik Cini onu, sevgili Selçuk Baran'ı bu kez yaşatsın.

GündeŞ önerİler
Ney'in Sırrı, Beşir Ayvazoğlu, Kapı Yayınları, 2007.