Aurelio'nun 'ne derece' Türk olmasý bekleniyor?

Aurelio, sonradan T.C. vatandaþý olup Türk kökenli olmayan ilk milli oyuncu. Yani sadece Anayasa'da yazdýðý þekliyle kan baðýyla deðil vatandaþlýk baðýyla kurulmuþ bir sosyal sözleþmenin ilk milli çocuðu. Peki neden birileri bu durumdan rahatsýz oluyor?

20/08/2006 (1276 defa okundu)

BAÐIÞ ERTEN (ArÅŸivi)

Türk olmayan TC'li
Aurelio gerçekten de bir ilk. Ama hangi açýdan? Bir Brezilyalýyý milli takýma kazandýrma hamlesinin fikir babasý biz deðiliz. Togo milli takýmýnda altý Brezilyalý var, Tunus'ta Dos Santos, Japonya'da Alex oynuyor. Katar eðer FIFA izin verseydi Brezilyalýlar karmasýyla çýkacaktý maçlara. Baþka bir ülkenin pasaportunu taþýyan ilk milli futbolcumuz da deðil. Çünkü 'Almancý'larýn neredeyse hepsi bu durumda. Hamit de, Nuri de önce Alman pasaportuna sahipler. Herkesin sandýðýnýn aksine milli formayý giyen ilk siyah oyuncu da deðil. Altaylý Vahap Özaltay bundan 79 sene önce bu onura eriþmiþ. Farklý etnik kökenli ilk oyuncu hiç deðil. Lefter gibi bir efsane varken bunu tartýþmak bile yersiz. Onun ilkliði þu aslýnda: Aurelio sonradan T.C. vatandaþý olup, Türk kökenli olmayan ilk milli oyuncu. Yani sadece Anayasa'da yazdýðý þekliyle kan baðýyla deðil vatandaþlýk baðýyla kurulmuþ bir sosyal sözleþmenin ilk milli çocuðu.
Peki neden birileri bu durumdan rahatsýz oluyor? Bunun ýrkçýlýk dýþýnda sebepleri de olabilir mi? Açýkçasý pek emin deðilim. Tamam Aurelio Türkiye'deki futbol kültürünün bir deðeri deðil. Milli takýmýn da yabancý oyuncusu gibi duruyor. Ama bir zamanlar ayný formayý ýslatan Mustafa Ýzzet'ten daha az buralý da deðil. Mehmet Demirkol yazdý geçen hafta. Trabzon'un yerini Mustafa Ýzzet bilmez, ama Aurelio iyi bilir. Rize'yi de, Diyarbakýr'ý da, Manisa'yý da... Hatta Aurelio belki kimi Almanya'daki Türk'ten de daha fazla süredir bu ülkede yaþýyor ve emeðini ortaya koyuyor.

Türk gibi
Ondan Ýstiklal Marþý'ný okumasýný, çok iyi bir Türkçe konuþmasýný, deyim yerindeyse "Türk gibi" olmasýný bekleyenler þunu da iyi bilmek zorunda. Ne Anayasa'da ne de herhangi bir kanunda Aurelio'yu bu söylenenleri yapmaya zorlayan bir hüküm yok. Kendini idare edecek kadar Türkçe bilmesi yetiyor. Hatta ismini Mehmet diye deðiþtirmesi bile gerekmiyordu. O hâlâ Marco Aurelio. Birileri bunu istese de istemese de...
Gelelim onun oynadýðý takýmý tutmam, milli marþý öðrenmeden inanmam, diyenlere. Dikkatli olsunlar. Bu memlekette her türlü ýrk ayrýmcýlýðý yasal ve anayasal olarak cezalandýrýlýyor. Ve eðer TCK'nýn fikir özgürlüðü kapaný gibi kullanýlan 301. maddesi asýl uygulanmasý gereken yerlerde kullanýlýr ve memleketin bir savcýsý da buna cüret ederse iþiniz hakikaten zorlaþýr. Türklüðün hakikaten aþaðýlandýðý zamanlar ona ýrkçý anlamlar ithaf edildiði anlardýr.

Milli Formayý Giyen Ýlk Siyah
Türkiye tarihinin ilk siyah milli oyuncusu Vahap Özaltay 1908 Ýstanbul doðumludur. Altay kulübünün iddiasýna göre 14 yaþýnda babasýnýn tayininin ardýndan Ýzmir'e gelir. Futbolu da Ýzmir'de öðrenir. Fakat Aydýn'a göçtüðü, Yunan iþgali nedeniyle de Kastamonu'ya geçtiði, futbola orada baþladýðý da iddia edilir. Altay'ýn kuruluþ yýllarýnýn en önemli isimlerindendir. Soyadý Kanunu çýktýktan sonra Özaltay soyadýný da takým aþký nedeniyle alýr. Sadece bir kez, o da 1927 yýlýnda 3-1 kazanýlan Bulgaristan maçýnda milli formayý giyer. Futbolunun en iyi döneminde bir daha milli takýma çaðrýlmamýþ olmasý manidardýr. Türkiye'de ýrkçý-Turancý akýmlarýn en gözde olduðu dönemler olan bu yýllarda bir siyah oyuncunun milli takýmda yer almamýþ olmasý, ýrkçýlýk þüphelerini doðuruyor. Ama Vahap'ýn kalitesini kimse tartýþmýyor. Ayný zamanda bir atlet olan Altay'ýn efsane futbolcusu, Atletizm Balkan Þampiyonasý'nda da milli takým formasý giymiþtir. Üstün formu sayesinde 1933 yýlýnda Fransa'nýn Racing takýmýna transfer olur ve Türk futbol tarihinde ihraç edilen ilk profesyonel futbolcu olma unvanýný kazanýr. Onun yurtdýþýna transferi ülke içinde de yanký bulur. Dönemin futbol yetkilileri eldeki deðerleri bilmemekle suçlanýr. Daha sonra yurda döner Vahap. Futbolu býraktýktan sonra teknik direktörlüðe baþlar. 1954'te Dünya Þampiyonu olan takýmýn
antrenörlüðünü yapar. Türkiye'de WM taktiðini ilk uygulatan teknik adam olarak ünlenir. 'Futbol Nasýl Oynanýr?' isimli bir de kitap yazar. Ama Altay sevgisi her þeyin önündedir. 1965'te Altay Kongresi'nde konuþma yaparken kalp krizi geçirerek hayatýný kaybeder. Halen Ýzmir Alsancak'ta ismini taþýyan bir meydan ve o meydanda yer alan bir büstü vardýr.