Van'da bir sağlık ocağı.

Oralarda doktor olmak zordu ama oralarda doktor olmak ve kadın olmak da zordu. Gittiğime hiç pişman olmadım, hatta iyi ki dediğim anlar çok daha fazladır

11/03/2007 (638 defa okundu)

GÖKSEL KITER (E-mektup | Arşivi)

Doğum
Ve kadınlar... Türkçe bilmiyordu çoğu; ya okula giden bir çocuk ile geliyorlardı ya da sağlık ocağındaki hizmetlimiz çevirmenlik yapıyordu. Ben de temel soruları öğrenmiştim. Sorunlarını çözmeye çalışıyordum. Allı, morlu, simli, oyalı, tüllü kat kat giysileriyle, kara sürmeli gözleriyle birbirlerine benziyorlardı ama ancak derine inebilene anlatılacak farklı farklı öyküler taşıyorlardı.
Sağlık ocağımdaki ebeler canla başla, büyük bir özveri ile çalışıyorlardı. Sürekli doğuma çağırılıyorlardı. Bir doğumevi vardı ama sanki herkes evde doğumu seçiyordu. Tıp fakültesindeki doğum stajımda tek başıma birçok doğum yaptırmıştım. Sağlık ocağında göreve başladıktan sonra ise hiç gerekmemişti. Bir gün poliklinikte hasta bakarken ebelerimden biri aradı. Sesi çok kaygılıydı. Doğum yaptırmak üzere gittiği evde sorun çıkmış, çocuk sağlıklı olarak dünyaya gelse de annede büyük bir yırtık oluşmuş. Doğal olarak, hemen tampone edip doğumevine götürmelerini söyledim. Yanıtı kanımı dondurdu: Kocası götürmüyor, gitmesine de izin vermiyor.. Herkes ısrar etmiş, adam Nuh diyor peygamber demiyormuş... Nasıl olabilir, ne demek bunlar, kimin nereye kadar yaptırımı olabilir böyle bir anda gibi sorular beynime doluştu, ama yanıt bulup çıkaracak durumda değildim. Yaşamımın en seri düşündüğüm ve harekete geçtiğim anlarından biridir. Arabayı gönder dedim, geliyorum. Nasıl bir ortamda, nasıl bir yırtığı dikeceğime ilişkin en ufak bir öngörüm olmasa da alelacele bir hazırlık yaptım. Gelen arabaya bindim. Kalbimin atışı, şakaklarıma baskısı yol boyu geçtiğimiz yerlerde sanki çıldırdılar. Ücra köşelere, şehir merkezinin güçlükle alıştığım görüntüsünden bile çok uzak mahallelere doğru yola koyulmuş uçuyorduk. Virane bir evin önünde durduğumuzda arabadan atladım. Bembeyaz olmuş yüzü ile ebe hanım karşıladı beni. Bakışları, bu sorunu çözemezsek ikimiz de buradan sağ çıkamayız der gibiydi. Görmezden, anlamamazdan geldim.
Tek göz odaya doluşan insanlar, bakışlarını, divana serili muşambanın üzerinde doğum yaptığı konumda halsiz yatan anneden bana çevirdiler. Kanama durmuştu neyse ki, çocuğun eşi de doğurtulmuştu. Tek iş, yırtığın dikilmesi idi. Karşılaştığım durum, kendi yaptığın kesiyi, doğum masasında dikmeye hiç benzemiyordu. Yine de ne gerekiyorsa yapmaya koyuldum. İşim bittiğinde sırtımdan boşalan terler, tutulmuş kaslarımı tek tek okşuyor gibiydiler. Daha sonra neler olduğunu pek anımsamıyorum. Evden ayrılırken ellerime kapanıp teşekkür edenler oldu sanırım, annenin halsiz yüzünde parlayan iki siyah boncukta minneti okuyabildim, baba neredeydi soramadım. Annenin 16 yaşında olduğunu ise, bebeği bir yaşına yeni girmişken, kocasından gizli olarak sağlık ocağına getirdiğinde öğrendim. Ben bebeği muayene ederken, anne kayınvalidesinin kısırlık yapacağı gerekçesi ile bebeğinin aşılanmasını engellediğini ama ebe hanımın onu ikna ettiğini anlattı.
Oralarda doktor olmak zordu, ama oralarda doktor olmak ve kadın olmak da zordu. Gittiğime hiç pişman olmadım, hatta iyi ki dediğim anlar çok daha fazladır. Yine de güçlüklerle boğuşmak yerine enerjimi daha etkin kullanabilmeyi, sorumluluklarımı yerine getirdim ve karşılığında hak ettiklerimi aldım diyerek doyumla ayrılabilmiş olmayı yeğlerdim.
Şimdilerde sağlık ocaklarımız birer birer kapatıldıkça, sağlık hizmetleri özelleştirilmeye doğru gidildikçe, eldeki kaynaklar enine boyuna araştırılmadan harcandıkça, bunun bize ne kadar pahalıya patlayabileceğini düşünmemin temelinde belki de bu deneyimler yatıyor.
GÖKSEL KITER: Doç Dr., Pamukkale Üni.