Radikal-çevrimiçi
<  İ N T E R N E T  B A S K I S I  >  9 Şubat 2010 
 Kodunuz: Şifreniz: (Üye olmak istiyorum) 

 Ana Sayfa
 Yazarlar
 Yaşam
 Türkiye
 Politika
 Yorum
 Dış Haberler
 Ekonomi
 Spor
 Kültür/Sanat
 Haber Listesi
 Sanal Alem
 Radikal2
 Cumartesi
 Kitap

En aktif üyeler

Günün Sözü
Kötümserlik, delilik haline gelmiş bir gururun en tatsız biçimidir.
Franc Nohain
Tarihte Bugün
Takvimler 09 şubat tarihini gösterdiği zaman...

1921 yılında,
Gaziantep, bir anlaşma imzalanarak Fransızlara teslim oldu.
1995 yılında,
Zorunlu trafik sigortası için ödenecek yıllık prim yüzde 20 ile yüzde 189 oranında artırıldı.

Radikal gazetesinin ekleri bayi satış tarihinden iki gün sonra internete aktarılmaktadır.

Haberi YazdırYazdır Haberi YollaYolla Radikal2 


Öteki Malatya

Öteki Malatya
12 Eylül öncesine kadar solun kalesi, hoşgörünün, sevginin ve barışın başkenti olan Malatya nasıl bu duruma getirildi?

03/06/2007 (1025 defa okundu)

HASAN KARAMAN (Arşivi)

Malatya doğu Anadolu'da yukarı Fırat bölümünde yer alan birçok kültüre ve medeniyete evsahipliği yapmış kadim şirin bir kentimiz. Kültepe vesikalarında "Melita" şeklinde görülen Malatya'dan Hitit vesikalarında "Maldia" olarak bahsediliyor. Asur İmparatorluk devri vesikalarında ise Meliddu, Melide, Melid, Milid, Milidia, Meleti olarak geçiyor. Urartu kaynaklarında ise Melitea deniyor. Malatya kelimesinin Hititçe "bal" anlamına gelen "melid"den türediği anlaşılıyor. Hitit hiyeroglif kitabelerinde Malatya şehri, bir öküz başı ve ayağı ile ifade ediliyor. Malatya temelleri, Hititler zamanında atıldı ve Hitit devrindeki "Melidu" kasabası bugün değişik isimler alarak Malatya oldu. Bugünkü Malatya, eski Malatya'nın bulunduğu yerden 9 km. uzaktadır. Şehir, 19. yüzyılın ilk yarısında Aspuzu denilen sayfiye bölgesine taşındı. Daha sonra Malatya olarak ismi değiştirildi.
Malatya adeta bir Türkiye minyatürüdür. Türk, Kürt, Ermeni, Süryani, Alevi, Sünni vs. birçok etnik kültür, binlerce yıl barış ve kardeşlik içinde birarada yaşamış. Süryanilerin ilk patrikhanaleri Malatya'da bulunuyormuş. Şimdi yerinde yeller esiyor!
Dünyada ünlü kayısısı ile tanınan Malatya'nin ekonomisi büyük oranda, kayısıya dayalıdır. Şehir, iki Cumhurbaşkanı (İsmet İnönü ve Turgut Özal) çıkardı. Ahmet Kaya, Kemal Sunal, İlyas Salman, Fahri Kayahan, Zerrin Özer, Belkıs Akkale, Selahattin Alpay, Kenan Işık gibi birçok ünlü sanatçının ve Hrant Dink'in de memleketidir Malatya. Aynı zamanda 1960 yılında öldürülen öğrenci gençlik lideri Turan Emeksiz de Malatyalıydı.
Şehir son olarak, barışçıl bir şekilde misyonerlik faaliyetleri yürüten protestan tandanslı, Zirve Yayınevi'ne yapılan korkunç saldırı sonucu bir anda dünya kamouyunun gündemine geldi. Uluslararası basın araştırmadan, basın etiğini de hiçe sayarak önyargılı olarak, Malatya'yı "muhafazakâr ve Mehmet Ali Ağca'nın memleketi" olarak sundu. Bu söylem Malatyalıların ezici çoğunluğunu rahatsız etti. Bundan dolayıdır ki Malatya'daki bütün sivil toplum örgütleri biraraya gelip şehir merkezinden olayın meydana geldiği Zirve Yayınevi'ne kadar yürüyüp, olay yerine kırmızı karanfiller bırakıp insanlık dışı bu katliamı şiddetle protesto etti. Malatya asla bu yakıştırmaları hak etmedi. Hoşgörü ve sevgi kenti olma kimliğini devamlı korudu.

Solun kalesi
Paramiliter karanlık güçlerce gerçekleştirilen Zirve Yayınevi katlimının benzerinin provası 70'lerde yapıldı. Dönemin Malatya Belediye Başkanı Hamidi Fendoğlu yollanan bombalı paketin patlaması sonucu öldü ve ardından, -12 Eylül askeri darbesine giden yolda bir kırılma hattı olan- Alevilerin yoğun olduğu yerlerde, cinayet şebekesi karanlık güçler onlarca kişiyi katledip yüzlerce işyerini yağmaladı. Katliamın ardındaki karanlık güçler halen açığa çıkmış değil.
12 Eylül'den önce Malatya solun kalesiydi. 1954 seçimlerinde Adalet Partisi iktidara geldiğinde, dönemin CHP'si Malatya'da birinci olunca, o dönem Malatya'ya bağlı olan Adıyaman'ı, Malatya'yı cezalandırmak için, Malatya'dan ayırdı.
Malatya 68 kuşağının gençlik hareketinin eylem sahasıydı. Öğrenci gençlik önderleri, mücadelelerini köylüler ve işçilerle buluşturmak için, mücadele filizlelerini Malatya'da toprağa ektiler. İbrahim Kaypakkaya, Teslim Töre, Sinan Cemgil, Deniz Gezmiş ve o dönemin daha birçok öğrenci önderi Malatya'dan mücadeleyi büyüttü. Özellikle Malatya Kürecik bucağı halkı, 68 kuşağı gençlik önderlerini bağırlarına bastı. "Deniz mahkemeye düşmüş avukatı ben olaydım", Kürecik bölgesine ait bir ağıttır. Hatta Türkiyede ilk haşhaş direnişi Malatya'da gerçekleştirildi.
Hoşgörünün, sevginin ve barışın başkenti olan Malatya, nasıl bu duruma getirildi? Evet bu sorunun yanıtı, 12 Eylül darbesinin sonuçları ve onun halen hayatımızı etkileyen, duygularımızı bile kemiren 12 Eylül kültürüdür. Son yıllarda birçok tarikat yurdu ve dershanesi açılmış durumda.
Solun kalesi olan Malatya, 1998'de Cihan Torho adlı öğrencinin faşistler tarafından öldürüldüğü, İncil dağıtan insanların boğazlandığı bir Malatya'ya dönüştürüldü.
Bütün olumsuzluklara rağmen yine de "Malatya, Malatya bulunmaz eşin" şarkısındaki gibi, Malatya bu üzerindeki sisi bir gün mutlaka dağıtacaktır. Ne de olsa güneş 'doğu'dan yükseliyor.

HASAN KARAMAN: İnsan Hakları Savunucusu

Bu haber için okuyucularımızın yorumları
Aşağıda bu haber için okuyucularımızın yaptığı yorumları görüyorsunuz. Siz de yorumunuzu yazmak isterseniz lütfen tıklayın ve tüm okurlarımızla paylaşın!
  • Malatya ve değerleri  (Yazan: aziz yılmaz)
  • TESADÜF...  (Yazan: HALİL GÜVEN)
  • Çok geç  (Yazan: Ahmet SANCAKLI)
  • Bal sehrinden eser yok ama  (Yazan: Sahin Karakaya)

  • Şu ana kadar değerlendirmeye katılan 3 üyemizin puan ortalamasını yanda görebilirsiniz. Puan verme işleminden yalnızca üyelerimiz faydalanabilir.
    puan
    10

     'Radikal2' ekimizdeki diğer haberler
    » seçmeler
    » Operasyon! - BASKIN ORAN
    » Olağanüstü siyaset - AYŞE KADIOĞLU
    » Baskın Oran'ı destekleyelim - E. FUAT KEYMAN
    » Bir katliam belgeseli - YILDIRIM TÜRKER
    » Sağ ve sol kalmadı mı? - AHMET İNSEL
    » Seçim travmasından Sevr travmasına - EYYÜP DEMİR
    » 'Kendim için değil, ülkeme hizmet için' - AYDIN CINGI
    » 77 Haziran'ında neredeydiniz? - CEM ALTIPARMAK
    » Liberalizm, cemaatçilik ve siyaset - AYŞE BUĞRA
    » Siyasette reform zorunlu - KAMİL YILMAZ
    » Yaşamı farklı okuma - YAŞAM KAYA
    » Afyon cazırdıyor
    » Zana, Doğan, Sadak ve Dicle - KEREM ALTIPARMAK
    » Sokakta Tiyatro
    » Zor şöhret - NAZAN ÖZCAN
    » Üç eksiden bir artı - ERMAN ATA UNCU
    » İki çekirdekten yetişen orman - MERT EMCAN
    » Aşkın kimyası paranoya - NAİM DİLMENER
    » Kompresörlü restorasyon! - MİKAİL DUGGAN

    Haberi YazdırHaberi Yazdır Haberi YollaHaberi Yolla

    ÖZLÜ SÖZ #578
    "- Yeni trendler neler?
    - Son zamanlarda kasıklarındaki tüylere isim yazdıranlar çoğaldı...
    - Nasıl yani?
    - Sevgilisinin baş harfini istiyor. 'A' diyor, 'C' diyor. Onlar tabii yapması kolay harfler...
    - Yapması zor harfler de mi var?
    - Olmaz mı? A, O, C bunlar kolay. Gel bir de M yap! Ben zaten dalga geçiyorum: 'Gözünüzü seveyim, kendinize kolay isimli bir sevgili bulun!' diyorum.
    - O harfleri yaparken kendinizi sanatçı gibi hissediyor musunuz?
    - Ne yalan söyleyeyim, evet. Ben normalde bir kağıda kuş resmi bile çizemem ama kendimi mesleğime öyle bir vermişim ki, o harfleri seri halde yapıyorum. 15 dakikada bitiyor. Pek de güzel oluyor."
    Oh, misler gibi!.. Ayşe Arman sonunda ağdacısıyla da röportaj yapıyor...

    Haber Arama
    Site içinde aradığınız habere ait anahtar kelimeleri aşağıya yazıp 'Ara' düğmesine basınız.

    Künye | Reklam Tarifesi | İletişim Sayfası | Eski Sayılar | Sıkça Sorulan Sorular | Kampanya Sözleşmesi | XML özetleri

    © Radikal internet baskısında yer alan tüm metin, resim ve benzeri içeriğin hakları Doğan Gazetecilik A.Ş.'ye aittir. Hiçbir şekilde basılı ya da elektronik bir ortamda (CD, Internet vs.) kaynak gösterilse bile izin alınmadan kullanılamaz.