1 trilyon dolarlık yeni balon

1 trilyon dolarlık yeni balon
1 trilyon dolarlık yeni balon
ABD Merkez Bankası'nın 1 trilyon dolarlık yeni gevşeme kararının varlık fiyatlarını şişirmesi ve Türkiye gibi ülkelere para girişini hızlandırması bekleniyor.

ABD Merkez Bankası’nın (FED), toplam tutarı 1 trilyon doları aşacak yeni bir tahvil alım kararı vermesi, piyasalarda adeta bayram havası estirdi. Altın ve petrol başta olmak üzere emtia fiyatları ile borsalarda sert yükseliş yaşanırken, euro değer kazandı. FED Başkanı Ben Bernanke önceki gün yaptığı açıklamada, ABD ekonomisini canlandırmak için yeni bir parasal gevşeme kararı aldıklarını ve zayıf istihdam pazarında sürekli bir düzelme görene kadar ayda 40 milyar dolarlık tahvil alımı yapacaklarını vurguladı. FED’in bu kararının ardından, ABD’de Dow Jones ve S&P 500 Endeksi Aralık 2007’den beri görülen en yüksek seviyeden kapanırken, Nasdaq Kasım 2000’den bu yanaki zirvesini gördü. Asya-Pasifik borsalarında yüzde 2’lik yükselişler gerçekleşirken, Avrupa borsalarında yüzde 2 civarında çıkış yaşandı. Rusya’da yükseliş yüzde 7’ye ulaştı. İMKB de günü yüzde 1,32’lik artışla 68.180 seviyesinden tamamlandı. FED’in kararının ardından euro, dolar karşısında yüzde 1’den fazla yükselerek 1.3150 ile 6 ayın zirvesini görürken, dolar içeride de 1.79 TL’nin altına indi.
Altın 7 ayın zirvesinde
Kararın gelişmekte olan piyasalara girişi hızlandırmasının etkisiyle bono piyasasında da faiz yüzde 7,20’nin altına düştü. Brent petrolün fiyatı 118 dolara yükselirken, uluslararası piyasalarda altının onsu son 7 ayın en yüksek seviyesi olan 1.778 doları gördü. Yeni bir parasal gevşemeye gitme kararı alan FED, daha güçlü ekonomik canlanmayı desteklemek için aylık 40 milyar doların düzeyinde tutsat (mortgage) tabanlı tahviller alacak. FED, haziran ayında açıkladığı elindeki menkul değerlerin ortalama vadesini uzatma programına da devam edecek. Bu tedbirler komitenin uzun vadeli menkul değerlerini yıl sonuna kadar her ay 85 milyar dolar arttıracak. FED, bu alımlar için herhangi bir son tarih koymazken, işgücü piyasasının görünümü önemli derecede ilerleme göstermediği takdirde, bu alanda gelişme olana kadar, tahvil alımlarına devam edecek. FED’in üçüncü tur tahvil alım programını doğrudan ekonomik koşullara bağlamasının beklenmedik bir adım olduğuna dikkat çeken analistler, işsizlik oranını aşağı çekme çabalarının ciddi bir biçimde yoğunlaştırıldığını belirtti. FED, ayrıca rekor düzeyde düşük faiz politikasının süresini de 2015 ortasına kadar uzattı. 

‘FED taraf tutmaz’

FED Başkanı Bernanke, bu girişim Obama’ya destek olarak değerlendirilmesi ile ilgili olarak, FED’in taraf tuttuğu söylentilerini reddedip, bu kararların tek nedeninin istihdam piyasasındaki ciddi durum olduğunu söyledi. FED’in ucu açık olduğu belirtilen yeni politikası çerçevesinde 1 trilyon doların üzerinde alım yapabileceğine işaret edildi. FED daha önce yürüttüğü iki parasal gevşeme programı kapsamında 2.3 trilyon dolarlık tahvil alımı yapmıştı.
Fiyat düşüşü duracak
FED’in bir daha parasal genişleme konuşulmayacak şekilde bir program açıkladığına dikkat çeken Garanti Bankası Ekonomik Araştırmalar Müdürü Ali İhsan Gelberi, global kriz döneminde FED de dahil merkez bankalarının bağımsızlıklarını büyük ölçüde yitirdiklerini söyledi. Gelberi, “ABD seçimlerine iki ay kala FED’in böyle bir parasal genişleme açıklamasının yalnız ekonomik değil siyasi nedenleri de olabilir. Sonuç olarak bu karar yalnız ABD’de değil tüm dünyada varlık fiyatlarının düşmesini önleyecek, ABD’de krizin başından beri düşük seviyelerini koruyan konut fiyatlarının bir miktar yükselmesini sağlayacaktır” dedi.


FED’in aldığı kararlar
Her ay 40 milyar dolarlık mortgage destekli menkul kıymet satın alınacak.
Bu alımlar için herhangi bir son tarih konulmadı.
İşgücü piyasasında düzelme görülmediği takdirde, tahvil alımları sürecek.
Menkul değerlerin ortalama vadesini uzatma programı devam edecek.
Faizler en az 2015’e kadar düşük seviyede kalacak.

Kararın amaç ve etkileri
Gelişmekte olan ülkelere para girişi hızlanacak.
Uzun vadeli faiz oranları düşecek.
Başta konut olmak üzere varlık fiyatları yükselecek.
Fiyatlardaki artış servetleri de arttıracak.
Güvenin arttırılmasıyla iç talep yükselecek.
Artan konut fiyatları ile sektör canlandırılacak.


EURO/DOLAR
1.3150
6 ayın zirvesi

PETROL
118 dolar
4 ayın zirvesi

ALTIN
1.778
7 ayın zirvesi

DOLAR/TL
1.7900
1 ayın dibi