100 ihalenin 70'i üç şirkete

Enerji soruşturmasında ulaşılan bulgu: Elektrik Üretim A.Ş. 100 ihalenin 70'ini 3 şirkete vermiş. Başbakan Erdoğan "Mesele kökünü kazımak. Gittiği yere kadar gideceğiz" dedi.
Haber: DİLEK GÜNGÖR / Arşivi
SONER ARIKANOĞLU / Arşivi

ANKARA - Enerji Bakanlığı'ndaki 'derin' soruşturma kapsamında Elektrik Üretim A.Ş.'nin 100'e yakın ihalesinin yüzde 70'inin sadece üç şirkete verildiği tespit edildi. Gözaltına alınan işadamlarının telefon dinlemelerinde Enerji Bakanlığı Müsteşarı S.D. ile zaman zaman görüştükleri de belirlendi. S.D., İ.S.'nin kendisini aradığını doğrularken, "Beni zaman zaman arıyor. Bazen sadece 'Nasılsın. Sesini duymak için aradım' diyor. Samimiyet geliştirmek istiyor" dedi. D., Aksa Enerji'nin sahibi C.K. ile de bir kez görüşme yaptığını söyledi.
Elektrik Üretim A.Ş. (EÜAŞ) ve BOTAŞ'la ilgili 100'e yakın irili ufaklı ihale ile ilgili soruşturma sürerken, polisin telefon dinleme kaydında işadamlarının ve Bakanlık Müsteşarı S.D.'nin olduğu öğrenildi. Müsteşar D. ise gözaltına alınan işadamları İ.S. ve C.K. ile görüştüğünü doğruladı.
'Samimiyet istiyordu'
D., İ.S.'nin de kendisini zaman zaman aradığını belirtirken, 6 ay içinde 5-6 telefon görüşmesi yaptığını söyledi. D., "Bazen arıyor. 'Nasılsın? Sesini duymak istedim' diyor. Samimiyet geliştirmek istiyor" dedi. D., telefon dışında yüz yüze görüşmelerde de bulunduklarını belirtirken, "Benden özel bir şey istemedi. Zaten ne konuşulduğu kayıtlarda vardır. Devletin müsteşarıyız, vatandaşı dinleyeceğiz. Bize herkes geliyor. Biri geliyor tayin istiyor biri geliyor başka şey istiyor, Ama önemli olan sizin ne yaptığınızdır. Benim cep telefonum herkeste var" dedi. Müsteşar D., gözaltına alınan diğer işadamı C.K.'nın da bir kez kendisinden randevu istediğini, aralık ayı içinde görüşmenin gerçekleştiğini söyledi.
Müsteşar D.'nin görüştüğünü doğruladığı İ.S.'nin adı daha önce 'Alaattin Çakıcı-MİT-Yargıtay' so ruşturması kapsamındaki telefon görüşmelerine de yansımıştı. Müteahhit H.S.Ş'nin MİT'çi K.K. ile görüşmesindeki 'İ. bey' denilen kişinin İ.S. olduğu belirlenmişti.
Gözaltına alınan bürokrat ve işadamlarının sorgusuna dün de devam edildi. Soruşturmayla ilgili yeni bulgulara da ulaşıldı. Edinilen bilgilere göre, soruşturmaya konu olan 100'e yakın ihalenin yüzde 72'si Fernas, Aksa ve Ezgi İnşaat'a verildi. Söz konusu firmaların Ulaştırma Bakanlığı'ndan da ihale aldıkları ve operasyonun bu bakanlığa da kayabileceği iddia edildi. EÜAŞ'a vurulan neşter, yapılan yolsuzlukların çeşidini de ortaya çıkardı.
Üç çeşit yolsuzluk
Operasyon devam ettiği için incelenen ihaleler hakkında bilgi verilmiyor. Ancak, EÜAŞ operasyonuna neden olan yolsuzlukların sınıflandırılması yapıldı. Edinilen bilgiye göre operasyona konu yolsuzluklar şöyle yapıldı:

  • Keşif bedelleri bilinçli bir şekilde yüksek tutuldu. Böylece kamu büyük zarara uğratıldı.
  • Keşif bedelleri işin maliyeti kadar tutuldu. Ancak klasik yöntemler kullanılarak ihaleler temasta olan şirketlere verildi.
  • Keşif bedelleri işin maliyeti kadar tutuldu. Ancak ihaleyi alan şirketin yüzde 30'u bulan 'ucuza getirme' girişimine göz yumuldu.
    Yetkililer, bu yöntemlerde işin kılıfa uydurulması nedeniyle polisin yaptığı soruşturmanın belirleyici olacağını vurguladılar.
    Soruşturması kapsamında gözaltına alınan altı bürokrattan biri olan EÜAŞ Genel Müdür Yardımcısı S.Ü.'nün, daha önce de soruşturma geçirdiği ve kurumdan uzaklaştırma cezası aldığı ortaya çıktı. Edinilen bilgiye göre; S.Ü. ilk soruşturmasını, Ankara Elektrik Dağıtım Müessese Müdürü olarak görev yaptığı sırada geçirdi. Bu görevi 1992-1994 yılları arasında sürdüren Üst'ün, müessesede, kurumdan gizli para tuttuğu öne sürüldü.
    Enerji Bakanlığı, bu iddialar üzerine S.Ü. hakkında soruşturma başlattı. Bu iddiaları soruşturan müfettişler, müessesenin parasını kurumun bilgisi dahilinde faizle bankaya yatırması gereken S.Ü. parayı vadesiz hesapta tutarak bu durumdan kendi kurumuna bilgi vermediği sonucuna vardı.
    S.Ü.'yü, parayı faiz ya da repoya yatırmayarak, o günün parasıyla kurumu yaklaşık 1.5 milyar lira zarara uğratmakla suçlayan müfettişler, 'görevini kötüye kullandığı' gerekçesiyle kurumla ilişkisinin kesilmesini önerdiler.
    Enerji Bakanlığı Disiplin Kurulu'nun S.Ü.'ye verdiği 'altı ay işten uzaklaştırma' cezasını ise Danıştay'ın iptal ettiği öğrenildi.
    Zanlılar mahkemeye
    Öte yandan, soruşturma kapsamında önceki günden bu yana polisin sorguladığı 13 zanlının bu sabah, kapatılan DGM'lerin görev alanına giren suçlara bakılan Ankara 11. Ağır Ceza Mahkemesi'ne çıkarılacağı öğrenildi.
    200'e yakın dosya daha var
    Enerji Bakanlığı'ndaki EÜAŞ ve BOTAŞ'la ilgili operasyonun ardından gözler bakanlığa bağlı diğer birimlere çevrildi. Teftiş Kurulu'nun elinde 200'e yakın dosya daha bulunduğu öğrenildi. Dosyalar arasında pahalı elektrik ürettiği için ve alım anlaşmaları nedeniyle Türkiye'nin başına bela olan yap-işlet-devret (YİD) ile hesapları TBMM KİT Komisyonu'nda ibra edilmeyen genel müdürlüklerin de bulunduğu belirtiliyor. Buna göre, Türkiye Taşkömürü Kurumu'nun 1998-2001, BOTAŞ'ın 1998-2001, Eti Holding'in ise 2000-2001 ile Elektrik İşleri Etüt İdaresi'nin 1998 yılında ibra edilmeyen hesapları da incelemeye alındı. Öte yandan operasyonların Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü'ne uzanabileceği yorumları da yapılıyor. DSİ'nin bazı projelerinde yüksek keşif artışı yapılırken, Maden İşleri Genel Müdürlüğü'nde de maden sahalarından birini ihalesiz olarak özelleştirdiği belirtiliyor. Bakanlık, EÜAŞ ve BOTAŞ'taki soruşturmanın ardından diğer dosyaları da gündeme getirecek.