21 ay sonra çift hane


Büyütmek için tıklayınız

Haziranda tüketici fiyatları (TÜFE) tahmin edilenin altında kalarak yüzde 0.34 oranında arttı. Kurdaki artışa duyarlı üretici fiyatları (ÜFE) ise beklentiyi aşarak yüzde 4.02 oranında yükseldi. TÜFE yıllık bazda yüzde 10.12'ye, ÜFE yüzde 12.52'ye çıktı. Çift hane en son TÜFE'de Ağustos 2004, ÜFE'de Nisan 2005'te görülmüştü.

İSTANBUL - Haziranda tüketici fiyatları beklentilerin altında kalarak yüzde 0.34 oranında arttı. Döviz kurlarına oldukça duyarlı olan toptan fiyatları ise beklentileri oldukça aşarak yüzde 4.02 artış gösterdi. Tüketici fiyat artışının beklentilerin altında kalmasının temelinde, üreticinin, maliyetlerdeki yükselişi iç piyasadaki daralma nedeniyle fiyatlara yansıtamaması olarak gösteriliyor.
Enflasyon haziran itibarıyla, yıllık bazda TÜFE'de yüzde 10.12, ÜFE'de yüzde 12.52'ye yükseldi. Yıllık enflasyon, haziranla birlikte tüketicide Ağustos 2004, üreticide Nisan 2005'ten sonra ilk defa iki haneli rakamlara çıktı. TÜFE'de 21 ay, ÜFE'de 13 ay sonra tekrar çift haneli enflasyon rakamları ortaya çıktı. Yıllık enflasyon en son Ağustos 2004'te tüketicide yüzde 10.04, Nisan 2005'te de üreticide yüzde 10.17 olmuştu.


Büyütmek için tıklayınız

Bir başka değerlendirmeye göre yıllık enflasyon, TÜFE'de Nisan 2004'teki yüzde 10.18, ÜFE'de ise Aralık 2004'teki yüzde 13.84'ten sonraki en yüksek düzeyi oluşturuyor. Türkiye İstatistik Enstitüsü (TÜİK) verilerine göre, geçen yılın haziranında fiyatlarda aylık bazda TÜFE'de yüzde 0.10, yıllık baz da yüzde 8.95 artış olmuştu. ÜFE ise haziranda yüzde 4.02 oranında, yıllık bazda da yüzde 12.52 artış gösterdi. Geçen yılın haziran ayında ÜFE'de, aylık yüzde 0.48 azalış, yıllık ise yüzde 4.25 artış olmuştu.
Altı aylık enflasyon
İlk altı aylık enflasyon oranı ise tüketici fiyatlarında yüzde 4.88, üretici fiyatlarında da yüzde 11.68 olarak gerçekleşti.
Öte yandan haziran ayında ÜFE endeksinde yer alan 762 maddeden, 180 maddenin ortalama fiyatı değişmedi, 487 maddenin ortalama fiyatı arttı, 95 maddenin ortalama fiyatı ise düştü.
Haziranda TÜFE endeksinde yer alan 442 maddeden, 84'ünün ortalama fiyatı değişmezken, 248 maddenin fiyatı arttı, 110 maddenin ortalama fiyatı düştü.
Çekirdek enflasyon yerine açıklanan TÜFE göstergeleri haziranda, mevsimlik ürünler hariç yüzde 1.01, işlenmemiş gıda ürünleri hariç yüzde 1.34, TÜFE işlenmemiş gıda ürünleri ve enerji hariç yüzde 0.94 arttı. TÜİK'e göre, enerji hariç yüzde 0.16, enerji hariç ve alkollü içkilerle tütün ürünleri hariç yüzde 0.17, enerji hariç ve alkollü içkilerle tütün ürünleri hariçle fiyatları yönetilen/yönlendirilen diğer ürünler, dolaylı vergiler hariç de yüzde 0.22 azaldı. Enerji hariç ve alkollü içkilerle tütün ürünleri hariç, işlenmemiş gıda ürünleri hariç TÜFE'de yüzde 1.07 arttı.
Turlar zam şampiyonu
Haziranda yüzde 37.43 artışla yurtiçi bir hafta ve daha fazla süreli turlar zam şampiyonu oldu. Onu, yüzde 18.09'la elma, yüzde 17.23'le yurtdışı turlar, yüzde 6.86'yla da LPG dolum ücreti izledi. Ayrıca, benzinde yüzde 5.70, tüp dolum ücretinde yüzde 5.60, özel lise ücretinde yüzde 5.33, otomobilde yüzde 5.13, doğalgazda yüzde 4.09, şehirlerarası otobüs ücretinde yüzde 3.02, bilgisayarda yüzde 2.31, çamaşır deterjanında yüzde 0.59 artış oldu.
Fiyatı düşen ürünler
Fiyatı düşen ürünler ise şöyle: Domates yüzde 41.94, dolmalık biber yüzde 31.08, erik yüzde 25.07, patlıcan yüzde 19.70, patates yüzde 9.50, tavuk eti yüzde 9.30, yumurta yüzde 6.05, fındık içi yüzde 4.58, koyun eti yüzde 0.31, süt yüzde 0.21.


Beklentilerde iyileşme görülebilir
Fatih ÖZATAY / Eski Merkez Bankası Başkan Yardımcısı
Rakamların en sevindirici yönü enflasyon beklentilerindeki bozulmayı durduracak olması. Hatta beklentilerde bir miktar iyileşme görebiliriz. Kurun yukarı eğilimi durdu. Dış piyasalarda yeni dalgalanma olmaz, temmuz enflasyonu da kötü sürpriz yapmazsa, enflasyon beklentileri düzelecek. Merkez Bankası zaten sonbahardan itibaren enflasyonda düşüş eğilimine dönüleceğini öngörüyordu. Korkusu, haziran ve temmuz enflasyonlarının yüksek çıkması idi. Bu olumlu senaryo gerçekleşirse, gecelik faizde yapılan keskin artışın temkinli belirginlik içinde geri alınmasını beklemek doğal.
Açıklanan rakamlara gelince. Kur artışının etkisi ulaştırma ve ev eşyası alt gruplarında hemen görülüyor. Bu gruplarda aylık enflasyon rakamları yüksek. Geçtiğimiz aylarda enflasyonu yükselten ve beklentilerde bozulmaya yol açan unsurlar bu sefer büyük ölçüde ters yönde çalışmış. Acele bir hesaplamayla D* endeksinin ima ettiği yıllık enflasyonda bir miktar artış olduğu saptanıyor (yüzde 5.4'ten 5.8'e). Ama bu değer hâlâ ana endeksin gösterdiği yıllık enflasyondan çok daha düşük.