23 milyar dolarlık TİS

23 milyar dolarlık TİS
23 milyar dolarlık TİS
680 bini aşkın işçiyi ilgilendiren TİS görüşmeleri başlıyor. 23 milyar doların masada olacağı görüşmelerde en kritik rol ise metal sektöründe.
Haber: ŞEBNEM TURHAN - sebnem.turhan@radikal.com.tr / Arşivi

684 bin işçi, 15 bin işyeri ve 23 milyar dolar... 2012-2014 dönemini kapsayacak Toplu İş Sözleşmeleri (TİS), Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Yasası’nın Meclis’ten geçmesi ve Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün onayının ardından hemen başlayacak. Türkiye ekonomisinin yüzde 3’ü kadar bir büyüklüğe sahip toplu iş sözleşmesi süreci oldukça çekişmeli geçecek. 23 milyar doların masada olacağı TİS’lerde gözler ise Türkiye’nin dev şirketlerini içeren metal sektöründe olacak.
2 yıllık yapılacak sözleşmelerde sendikaların önceliği işçiyi enflasyona ezdirmemek. Şu an Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu’nun verilerine göre brüt maaşı en yüksek sektör 3259 lira ile kimya. Bu sektörde 23 bin 522 işçi TİS’i bekliyor.
Büyüklüğü ve ekonominin bağımlılığı nedeniyle en önemli sektör ise metal. Metalde Türk-İş’e bağlı Türk Metal ve DİSK’e bağlı Birleşik Metal İş en büyük işveren örgütü MESS ile masaya oturacak. Yine TİSK’in verilerine göre bu sektörde 1889 liralık brüt maaş var. Metal sektöründe çalışanların işveren maliyeti ise 3049 lira. Bu sektörde 1 Eylül ’den itibaren toplu iş sözleşmesi bitti. İşçiler iki aydır eski sözleşmelere göre ücret almayı sürdürüyor. Yaklaşık 120 bin işçiyi kapsayan yeni iş sözleşmesinin yapılabilmesi için ise 120 günlük yasal süre var. Bu süre yıl sonunda bitiyor.

Bursa kritik il
Metal işçileri yoğunluklu olarak Bursa’da. Bursa’da metal işkolunda örgütlü sendikalardan Türk Metal’in 38 bin, Birleşik Metal-İş’in ise 1500 üyesi var. Birleşik Metal-İş ve Türk Metal arasında Bosch işçileri nedeniyle yetki mücadelesi ise sürüyor. Yaklaşık 40 bin işçiyle, metal sektöründeki sendikalı işçinin üçte biri Bursa’da. Renault, Tofaş, Karsan ve Bosch gibi fabrikaların ve bu fabrikalara parça üretimi yapan yüzlerce irili ufaklı fabrika için TİS süreci kritik.
Birleşik Metal İş Başkanı Adnan Serdaroğlu kasım ayında görüşmelere başlayacaklarını belirtiyor ve henüz hazırlıkların tamamlanmadığını dile getiriyor. Önceki toplusözleşme döneminde 29 yıl aradan sonra ilk kez grev kararı alan Birleşik Metal-İş üyeleri MESS ile pazarlıklar sonrasında taleplerinin çoğunu TİS’te kabul ettirmişlerdi.
Toplu iş sözleşmesi pazarlıklarında öncelik enflasyonda. Yüzde 9 seviyelerindeki enflasyon ve geriye dönük kayıpların karşılanması gerekiyor. Yetkisi olduğu için kasımdan önce toplusözleşme imzalayan işyerlerinde ortalama ücret artışları kademeli olarak yüzde 12-15 arasında değişiyor. İmzalanan sözleşmelerde ücretler ikinci yılda enflasyon artı 2 puan veya enflasyon artı 4 puan şeklinde değişiyor. Net ücret artışları sosyal haklarla birlikte 200 ile 300 lira civarında. Ancak bunlar en düşük işçi maaşına göre belirlenen rakamlar.


ORTALAMA BRÜT ÜCRET (TL/AY)

Ağaç              1785
Cam              2991
Çimento        1985
Deri               1772
Gıda               1492
İlaç                 2027
İnşaat            1338
Kağıt              2201
Kimya            3259
Metal             1889
Şeker            2762
Tekstil         1452
Toprak       1610
Turizm       1418

ORTALAMA İŞGÜCÜ MALİYETİ (TL/AY) 
Ağaç            1953
Cam            5027
Çimento       3492
Deri              3069
Gıda             2582
İlaç               3624
İnşaat           2476
Kağıt           3784
Kimya          5742
Metal            3049
Şeker           4682
Tekstil          2200
Toprak         2970
Turizm        2462

 

bigPara.com