59 milyar dolarlık borç krizi Dubai mucizesinin motorunu da vurdu

59 milyar dolarlık borç krizi Dubai mucizesinin motorunu da vurdu
59 milyar dolarlık borç krizi Dubai mucizesinin motorunu da vurdu

Dubai Emiri el-Maktum?un ?Dubai ile Dubai World ayrı kuruluşlar? demesi ortalığı karıştırdı. Altı kamu şirketinin notunu sıfırlayan S&P?yi diğer rating şirketlerinin de izlemesi bekleniyor.

Rating şirketi S&P aralarında Dubai mucizesinin motor güçlerinden Dubai limanının işletmecisi DP World (Dubai Port World) ile İstanbul'da Toskana Vadisi gibi önemli projelere imza atan Emaar Properties'in aralarında bulunduğu kamu bağlantılı altı şirketin notunu 'çöp' düzeyine indirdi

NEW YORK - Uluslararası rating şirketi Standard & Poor’s (S&P) aralarında Dubai mucizesinin motor güçlerinden Dubai limanının işletmecisi DP World (Dubai Port World) ile İstanbul’da Toskana Vadisi gibi önemli projelere imza atan Emaar Properties’in aralarında bulunduğu kamu bağlantılı altı şirketin notunu ‘çöp’ düzeyine indirdi.
S&P’nin 59 milyar dolarlık borç krizinin ardından notunu sıfırladığı şirketler arasında Jebel Ali Serbest Bölgesi’nin iletmecisi Jebel Ali Free Zone, Dubai Finans merkezinin işletmecisi DIFC Investments , Dubai Multi Commodities Centre Authority ve Dubai Holding Commercial Operations Group da bulunuyor.  S&P,  borç yeniden yapılandırması isteyen Dubai World ve iştiraki Nakheel ile ilgili değerlendirme yapmadı. Fitch de Dubai emir el Maktum’un sahibi olduğu Dubai Holding Commercial Operations Group’un (DHCOG) kredi notunu da kırdı.

Dubai ile Dubai World ayrı
S&P not kırmasında Dubai hükümetinin yaptığı ‘Dubai ile Dubai World ayrı yapılar. Bu şirkete borç verenler garantörlüğümüze güvenmesin’ açıklamasının etkili olduğunu belirtti.  Borç erteleme girişiminin içinde bulunulan ortamda ‘borç ödeyememe’ anlamına geldiğini belirten S&P  ‘Dubai World, Nakheel ve Dubai World zorunlu ya da gönüllü olarak borç  ertelemesi istedi. Bu da rahatsızlık yarattı’ dedi.

Mucizeye katkı büyük
Dubai limanı, emirliğin gelişmesinde büyük öneme sahip. Çünkü petrol ve doğal gaz gibi kaynaklardan yoksun olan Dubai transit ticaretten büyük para kazanıyor. Bu limanın işletmecisi  DP World (Dubai Port World) hem emirlikteki, hem de dünyanın dört bir yanındaki limanlarıyla gelişmeye büyük katkıda bulunuyor. Borç ötelemesi isteyen Dubai Word’un iştiraki olan Dubai Port , bir kamu işletmesi olan  Dubai Ports Authority ile DPI Terminals adlı bir başka kamu şirketinin birleymesiyle kurulmuş.
Dünyanın çeşitli ülkelerinde liman işletmeciliği yapıyor. 2005 yılında Yarımca’da, Erdemir’den Yarımca Porselen arazisinin yarısını 105 milyon dolara satın alan Dubai Port burada da bir liman inşa ediyor. Dubai Port adını 2006 yılının mart ayında Londra merkezli liman işletmecisi Peninsular and Oriental Steam Navigation Company’i (P&O) 7 milyar dolara satın alarak duyurdu. Ancak anlaşmanını  imzasından sonra ortalık karıştı.Çünkü (P&O) ABD’de  New York, New Jersey, Philadelphia, Baltimore, New Orleans ve Miami limanlarının sahibiydi ve bu limanları işletiliyordu.
Dubai Port anlaşma onayı için ABR’de resmi mercilere başvurunca iş zora girdi. Dubai emirliğinin, El Kaide’nin paralarının ülkedeki bankalardan dünyanın çeşitli yerlerine transferine ‘bilmeyerek’ de olsa göz yumduğu ve bunun da ABD için bir güvenlik sorunu olduğu iddia edildi. Senato ve Kongre’deki uzun tartışmaların ardından Dubai Port’un, Amerikan limanlarının sahibi olması engellendi.
Şirket, bu gelişmelerin ardından P&O’nun ABD’deki limanlarını 2008 krizinde iflasın eşiğine gelen AIG’nin iştirakine sattı.

Toprak’ın arzisini aldı
S&P’nin kurbanı olan şirketlerden Emaar Properties İstanbul’da Toskava Vadisi projesinin yanısıra batık işadamı Halis Toprak’ın Libadiye’deki arazisini de TMSF’den satın almıştı. Şirket 73 bin 500 metrekare büyüklüğündeki arsa için 401 milyon dolar peşin ödeme yapmıştı. Ünlü İngiliz mimar Norman Foster ile anlaşan Emaar büyük bir emlak projesi için dünya piyalarında suların durulmasını bekliyordu. Türkiye, Emaar’ın bunun yanısıra İETT Garajı ihalesine verdiği teklifle de tanıyor.
Ancak ihaleyi yine bir Dubai şirketi olan Sama Dubai almış ancak arsanın imar durumuyla ilgili sorunların çözümlenmemesi nedeniyle ödeme yapmamıştı. Dubai Port Authority de Mersin limanı özelleştirmesine girmiş ancak ihaleyi daha yüksek fiyat veren Singapur şirketi kazanmıştı. S&P’nin  kurbanları arasında Dubai’yi bir finansal merkez olarak Londra, New York ve Hong Kong düzeyine ulaştırmak isteyen DIFC  şirketi de var. 2004’te hizmete giren şirket  Dubai’ye çok sayıda batılı yatırımcı çekmeyi başarmış ve 2005’te de Nasdaq Dubai’yi kurmuştu.

Abu Dabi’li NBAD’nin gözü Türkiye’de 
HONG KONG - Birleşik Arap Emlirliklerinin piyasa değeri itibarıyla en büyük bankası olan Abu Dabi merkezli National Bank of Abu Dhabi (NBAD) gelecek 5 yıl içinde Asya’da 6 ülkede büyümeyi planladığını, söz konusu ülkelerin Türkiye, Çin, Hindistan, Singapur, Endonezya ve Malezya olduğunu açıkladı.
Piyasa değeri açısından Birleşik Arap Emirlikleri’nin en büyük bankası olan NBAD yetkilileri Hong Kong’ta yaptıkları açıklamada, gelecek dönemde bankanın Dubai’ye yatırım yapmaya devam edeceğini ancak daha temkinli olacağını da belirtti.
NBAD hafta başında kreditörlerine olan borcunu geri ödemede sıkıntı yaşayan ve bu borcu yeniden yapılandırma çalışmaları başlayan Dubai World’den dolayı karşı karşıya olduğu riskin 345 milyon dolar olduğunu açıklamıştı.  (Reuters)