8 milyar dolarlık değil 1.2 milyar dolarlık füze ihaleyle alınacak

8 milyar dolarlık değil 1.2 milyar dolarlık füze ihaleyle alınacak
8 milyar dolarlık değil 1.2 milyar dolarlık füze ihaleyle alınacak

İlk olarak Nato gönderdi: Türkiye?nin uzun menzilli hava ve füze savunma sistemi ihtiyacı ilk olarak ABD?nin Irak?a yönelik 1991 ve 2003 yıllarındaki harekâtları sırasında ortaya çıktı. Bu dönem Nato Türkiye?ye Patriot gönderdi.

Milli Savunma Bakanlığı 'Uzun Menzilli Bölge Hava ve Füze Savunma Sistemi Projesi'nde yeni bir gelişme olmadığını belirterek füze alımı için 1.2 milyar dolar ayrıldığını açıkladı
Haber: TOLGA AKINER / Arşivi

ANKARA - Milli Savunma Bakanlığı (MSB), Türkiye’nin ABD’den 8 milyar dolar değerinde Patriot Füze sistemi alacağı yönündeki haberler üzerine yaptığı açıklamada, ‘Uzun Menzilli Bölge Hava ve Füze Savunma Sistemi Projesi’nde yeni bir gelişme olmadığını’ bildirdi. Açıklamada, teklif değerlendirme sürecinin tamamlanması sonrası projeye ilişkin nihai kararın Savunma Sanayi İcra Komitesi (SSİK) tarafından verileceği kaydedildi. Proje için 1.2 milyar dolarlık bütçe ayrıldığı belirtiliyor.
MSB Genel Sekreterliği, “ABD, Türkiye’ye patriot füzeleri satacak” haberleri üzerine yaptığı açıklamada, Uzun Menzilli Bölge Hava ve Füze Savunma Sistemi Projesi’nin Türk Silahlı Kuvvetleri’nin (TSK) 10 yıllık tedarik planı çerçevesinde ve SSİK’nin 30 Haziran 2006 tarihli kararı uyarınca başlatıldığı hatırlatıldı.
SSİK’ın kararı bekleniyor
Projenin, Savunma Sanayi Müsteşarlığı’nca (SSM) yürütüldüğü ifade edilen açıklamada, şunlara yer verildi: “Projeye ilişkin teklife çağrı dosyası, Cpmiec/Çin Halk Cumhuriyeti, Rosoboronexport/Rusya Federasyonu, Raytheon/ABD ve Lockheed Martin/ABD firmalarına ve kuruluşlarına, ilgili talep mektubu ise ABD hükümetine 8 Nisan 2009 tarihinde yayımlanmış ve ihale süreci başlamıştır. Aday firmalar/kuruluşlar tarafından teklif verilebilmesi için ilgili devletlerin ‘ön izinlerini almış bulunmaları’ teklife çağrı dosyasının bir gereğidir. ABD Savunma Bakanlığı’nın 9 Eylül 2009 tarihli basın açıklaması, verilecek teklif için ABD Kongresi onayını alabilmek üzere yaptığı başvuruya ilişkindir. Tekliflerin Savunma Sanayi Müsteşarlığı’nca kurulacak Teklif Değerlendirme Heyeti tarafından değerlendirilmeleri rekabet ortamında gerçekleştirilecektir. Teklif değerlendirme sürecinin tamamlanmasını müteakip projeye ilişkin nihai karar SSİK tarafından verilecektir.”

Dört batarya için ihale
Türkiye’nin uzun menzilli hava ve füze savunma sistemi ihtiyacı ilk olarak ABD’nin Irak’a yönelik 1991 ve 2003 yıllarındaki harekatları sırasında ortaya çıktı. Harekât dönemlerinde NATO kendi imkânlarını seferber ederek Türkiye’ye Patriot sistemleri gönderdi. Irak’ın Scud füzelerine karşı güvenliği de Patriot füze sistemleri sağladı. Bunun üzerine Hilmi Özkök’ün Genelkurmay Başkanlığı döneminde Türkiye’ye hava savunma şemsiyesi kurulması için başlatılan çalışmalarda son dönemde somut adımlar atıldı. 

Projenin tutarı 7.8 dolar değil
SSM, Hava Kuvvetleri Komutanlığı’nın ihtiyacını karşılamak üzere dört adet Uzun Menzilli Bölge Hava ve Füze Savunma Sistemi tedarik için ihale açtı. Yaklaşık olarak 1.2 milyar dolar bütçe ayrıldığı belirtilen proje gerçekleştiğinde ilk pakette dört bataryanın alınmasının ardından, ilerleyen tarihlerde dört batarya daha alınarak Türkiye’ye toplam sekiz füze savar sistemi kurulacak.
Türkiye Patriot’ları ilk olarak 1991 yılındaki Körfez Savaşı sırasında tanımış, Patriotlar, Irak’ın Scud füzelerine karşı İsrail ve Suudi Arabistan tarafından kullanılmıştı. Karadan hava hedeflerine karşı kullanılan Patriot füzelerinin hava savunma radarları, Scud füzelerinin yerini 100 kilometre uzaklıktayken saptıyor ve kilitlendikten sonra da 15-20 saniye içinde hedefi yok ediyor. Patriotlar 70 kilometre menzile sahip bulunuyor. Uzmanlar, Patriotların hedefi vurma başarısının düşüklüğünü ve irtifasının düşük oluşunu handikap olarak değerlendiriyor. Patriotların ise iki alternatifi bulunuyor. Bunlardan birincisi Rusların ürettiği S-300 sistemleri. Ancak Rusya artık S-300 değil onun geliştirilmiş modeli S-400 füzelerini üretiyor ve henüz bunları satmaya yanaşmıyor. Türkiye kamuoyunda S-300 sistemleri ilk olarak, Rumların Kıbrıs’a yerleştirmek üzere 1997’de satın almasıyla duyuldu.
150 kilometre menzilli S-300 füzeleri 27 kilometre irtifaya ulaşabiliyor ve hedefine 8-10 saniye arasında kilitlenip ateşlenebiliyor. Beşinci kuşaktan hava savunma sistemi olarak tanınan S-400’ler kapasitesi açısından S-300 sistemini iki misli aşıyor. S-400’lerin menzili ise 400 kilometre. S-300 sistemi aynı anda 6, S-400 sistemi de 12 hedefe füze atabiliyor ve saniyede 2 bin 800 metre hızla hareket eden hedefleri vurabiliyor. Uzmanlar bu özelliklerle Ruslar’ın S-400’lerinin şu anda rakipsiz olduğuna dikkat çekiyor. Konunun uzmanları Çin Halk Cumhuriyeti’nin en büyük silah firmalarından biri olan Cpmiec’in ürettiği füzelerin ise Rus füzelerinin kopyası olduğu için tercih edilmeyeceği görüşünü savunuyorlar. 

Yerli füze çalışması sürüyor
Öte yandan uzmanlar, Türkiye’nin bu projeden bağımsız bir şekilde Roketsan’ın öncülüğünde ve bazı savunma sanayi firmalarının da katılımıyla her şeyiyle yerli ve özgün bir uzun menzilli yüksek irtifa füzesi üretimine ilişkin çalışmasının büyük bir gizlilik içerisinde sürdürüldüğünü belirtti. Uzmanlar bu konuda da şu ana kadar kayda değer mesafe alındığını söylemekle yetindiler.