875 bin kişiye temerrütteki kart borcunu ödemesi için af gibi fırsat

875 bin kişiye temerrütteki kart borcunu ödemesi için af gibi fırsat
875 bin kişiye temerrütteki kart borcunu ödemesi için af gibi fırsat

Ali Babacan?ın toplantısına ErsinÖzince (solda), Halil İbrahim Çanakcı ve Durmuş Yılmaz da katıldı. FOTOĞRAF: CEM ÖKSÜZ / AA

31 Mayıs itibarıyla temerrüte düşen vatandaşlar kart borcunu taksitle ödeyebilecek. Örneğin temerrüte düşmüş 2 bin 980 TL'lik kredi kartı borcu 1502 TL'ye inecek
Bankalar da icraya verdikleri 3.1 milyar TL'lik borcu tahsil etme şansına kavuşuyor. Yıllık kart aidatı da limiti 3 bin 500 TL'ye kadar olan kartlar için 35 TL oldu

ANKARA - Daha önce tüketimi canlandırmak için vergi indirimlerini yürürlüğe koyan hükümet, kriz döneminde zorlanan tüketiciye yönelik yeni önlemleri devreye soktu. Kredi kartlarına ilişkin üç yeni düzenleme yapılırken, döviz geliri olmayan şirketlerin döviz kredisi almasının da yolu açıldı. Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Ali Babacan, düzenlediği basın toplantısıyla alınan kararları açıkladı. Hükümet, kredi kartı borcu batık durumda olan 875 bin kişinin 3 milyar 107 bin TL’lik borcunu yeniden yapılandırmaya gidiyor. 

Mevduat faizine endeksli
31 Mayıs tarihine kadar temerrüde düşen kredi kartı borçlarına geçerli olacak düzenleme ile batık kredi kartı borcunun yeniden yapılandırılmasını talep eden 60 gün içinde bankalara veya ilgili kurumlara başvuruda bulunacak. Borcunu 30 gün içinde ödeme planı doğrultusunda ödeyene faiz uygulanmayacak. Faiz mevduat faizine endeksleniyor. Böylece Mayıs 2006 tarihinde temerrüte düşen bin TL’lik borç şu an ödemesi durumunda 2 bin 980 TL’yken, bu düzenlemeden yararlanılması halinde bin 502 TL olacak. Ayrıca, kredi kartı borcunu taksitlendirmek isteyene altı aydan üç yıla kadar vade imkânı tanınacak.
Hükümetin kredi kartı ve döviz kredisine ilişkin yeni düzenlemesini Başbakan Yardımcısı ve Devlet Bakanı Ali Babacan, Merkez Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz, Hazine Müsteşarı Halil İbrahim Çanakcı, Türkiye Bankalar Birliği Başkanı (TBB) Ersin Özince ve BDDK Başkanı Tevfik Bilgin’in katılımıyla basın toplantısında kamuoyuna açıkladı. Kredi kartı borcu yeniden yapılanmasını bir defaya mahsus olduğunun altını çizen Babacan, kredi kartı kullanıcılarına, “Bu bir ödeme aracıdır. Ancak borcu borç ile çevirerek, tamamen gününde ödenmediği takdirde en pahalı kredi olur” uyarısında bulundu. Bakan Babacan, uygulamanın Meclis’e hızla sevk edileceğini kaydetti.

‘Kart en pahalı kredi’
Babacan, kredi kartı kullanıcılarına şu uyarıda bulundu: “Kredi kartı borcu borçla çevirme aracı değil. Bakiyeyi zamanında ödemezseniz en pahalı kredidir. Kredi kartı faizi, tüm tüketici kredilerine göre en yüksek orana sahip. Sadece acil ve kısa süreli harcamalarda kullanılmalı. Vatandaş, kredi kartı yerine ihtiyaç kredisine yönelmeli. Oradaki faiz oranı kredi kartına göre daha düşük. Bunu şiddetle tavsiye ediyorum.” 

Kart ücretine devam 
Kart limiti 3 bin 500 liraya kadar olan kartlarda yılda bir kerelik 35 liralık ücret alınacak ayrıca kart ödemelerinde şu an yüzde 20’si olan asgari ödeme tutarı, yeni düzenlemeyle yüzde 30’a çıkarılması veya yüzde 10’a inmesinde BDDK yetkili olacak. 


Şirketlere döviz kredisi kolaylığı

Ali Babacan, firmaların döviz riskini artırmayacak yeni bir sisteme geçtiklerini de söyledi. Babacan’ın verdiği bilgiye göre, döviz geliri olan firmalar dövize cinsi ve dövize endeksli kredi kullanmaya devam edecek ve bu firmaların döviz cinsi kredilerinde 18 aylık vade sınırı kaldırılacak. Döviz geliri olmayan firmalarda ise, ortalama vadesi 1 yıldan uzun olmak üzere 5 milyon doları ve üzerinde yurtiçinden döviz kredisi kullanabilecek. Türkiye’deki bankalarda bulundurulacak döviz veya belirli niteliklere haiz yabancı para menkul kıymetleri teminat göstermek suretiyle, teminat tutarı kadar vade sınırı olmadan ticari ve mesleki amaçlı yurtiçinden döviz kredisi kullanabilecek. Firmalar vade ve tutar sınırlaması olmadan dövize endeksli kredi kullanmaya devam edecek. Ayrıca tüketiciler dövize endeksli kredi kullanamayacaklar. 32 Sayılı Türk Parasını Koruma İle ilgili Kanuna göre, döviz geliri olan firmalar döviz cinsi ve dövize endeksli kredi kullanabiliyor.
Döviz geliri olmayan firmalar ise yurtiçinden döviz cinsi kredi kullanamazken, dövize endeksli kredi alabiliyor. Tüketiciler ise sadece dövize endeksli kredi kullanabiliyor. Hükümet bu yeni düzenlemeyle hem firmaların döviz finansmanının önünü açarak, yurtdışından borç miktarını düşürmeyi hem de tüketicilerin dövize endeksli kredi kullanmalarını engelleyerek kur riskinin önünü geçecek.

Özince: Çok memnunuz
Döviz cinsi kredi kullanımının birlik tarafından uzun yıllardır talep edildiğini belirterek, mevcut uygulamada Türk reel sektörünün borçlanma ihtiyacının çok önemli bir bölümü yurtdışına kaydığını, bunun da haksız rekabet yarattığını kaydeden TBB Başkanı Ersin Özince, “Düzenleme, 32 sayılı kararın ilanından bu yana belki de Türkiye’nin serbest piyasa ekonomisine geçişiyle ilgili en büyük ve nihai adımlardan bir tanesi olacak. Çok memnun olduk. Türk bankacılık sektörünün büyümesine çok önemli katkı sağlayacak. Bankalar, Türk reel sektörünün finansman ihtiyaçlarına cevap vermek için daha aktif olacak Ticaret erbabı serbest bırakılırken birey korunuyor. Çok işimize yarayacak bir düzenleme” dedi.

Bankalar: Ciddi bir alacaktan vazgeçtik

 Türkiye Bankalar Birliği (TBB) Başkanı Ersin Özince, kredi kartlarıyla kullanımıyla ilgili düzenlemenin önemli olduğunu söyledi. Sektörün de düzenlemenin yanında olduğunu belirtti. Kredi kartının bir borçlanma aracı olmadığının altını çizen Özince, “Kredi kartı pahalı bir kredi yöntemi olmaya devam edecektir. Kredi kartı ucuz olmayacaktır, bunun temerrüt, gecikme faizi de ucuz olmayacaktır, çünkü bu bir ödeme aracıdır. Bu kesinlikle ödeme aracının ötesinde kullanılmamalıdır” diye konuştu. Faiz oranlarının yüksek olmasının, borç aracı olarak kullanılmasının ‘caydırıcılığı’ yönünden önem taşıdığını kaydeden Özince, şöyle konuştu:
“Düzenlemeyle kredi kartı borçlarında ciddi ölçüde stok sorun ortadan kaldırılacaktır. Bu bankacılık sektörünün de yararına olacaktır. Fakat bankacılık sektörünün ciddi bir temerrüt (gecikme) faizi alacağından vazgeçtiğinin de altını çizmek istiyorum. Gerçi buradaki faiz mevduat faizine endekslenmektedir ama aradaki fark büyüktür. Buradaki kastım bankaların ne kadar fedakârlık yaptığını göstermek değildir. Bir önceki benzer yasada borçluların önemli bölümünün müracaat etmediğini gördük. Bu defa çok daha mütekamil bir yasa hazırlığı içine girildi. Kredi kartı borçluları bunu iyi değerlendirip, buradaki lehte faiz farkından mutlaka yararlanmalıdırlar diye düşünüyorum.”


Yıllık 35 TL kart aidatı alınacak

Yeni dönemde kredi kartında yıllık kullanım bedeli uygulaması devam etmekle birlikte buna da bir çeki düzen veriliyor. Yıllık kullanım bedelini 3 bin 500 TL’ye kadar kullanım limitli kredi kartları için 35 TL’ye, 3 bin 500 TL ve daha fazla bir tutarda kullanım limitli kredi kartları için limitin yüzde 1’ini geçmeyecek şekilde bankalar belirleyecek. Bu düzenlemeyle hükümet, kredi kartı kullanım bedelinin kaldırılmasına ilişkin mahkeme kararları dahi aldıran tüketicinin talebine kulak tıkadığını da ortaya koydu. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Tüketici ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan yeni tüketici yasa taslağında kullanım bedelinin üç yılda bir alınmasına ilişkin düzenleme yapılmıştı.

Kart ücreti almak doğru
Kredi kartı masrafları konusunda yapılan düzenlemeye de değinen Türkiye Bankalar Birliği (TBB) Başkanı Özince, TBB olarak kredi kartlarında masrafın ‘mutlaka olması gerektiğine’ inandıklarını belirterek, kredi kartlarının, masrafla giderleri karşılanan bir ödeme aracı olarak algılanması gerektiğinin altını çizdi.
Kart kullanıcılarının çok büyük bir bölümünün ‘borcunu ödeme zamanı içinde ödediğini’ ve bu yolla faizsiz kredi olanağından yararlandığını anlatan Özince, “Bu hizmetin karşılığında da bütün dünya uygulamalarında olduğu gibi yıllık ücretin alınması gerekmektedir” dedi. Özince, bankaların kârlarından taviz vererek kart ücreti almamasına yönelik soru üzerine de “Bankaların kâr etmesini dilemekte yarar var. Türkiye’deki bankaların büyük bölümü borsaya açık ve halk hissedarları çoğunlukta. Bankaların kârının 2009 yıl sonunda ne olacağını bilmiyoruz. Bankaların da büyümesi önemli. Hissedarı da kâr etmek istiyor. Kullanıcıların kredi kartı kullanım hizmetinin bedelini ödemeli. Kart ücreti alınmazsa bu masraf bir yere mutlaka yansır. Yapılan hizmet karşılığında masraf alınmamasını düşünmek serbest piyasada doğru değil” dedi. 

‘Bu, Başbakan’ın gözetiminde yapıldı’

Başbakan Erdoğan’ın “Kredi kartının mağduru olmaz” yönündeki sözünün anımsatılması üzerine de Babacan, “Başbakan’a atfedilen bu sözler doğru ifade değil. Bu çalışmalar Başbakan’ın gözetim, bilgi ve onayında yapılıyor. Bunu polemik konusu yapmak yanlış” dedi. Babacan, yeniden yapılandırmanın bir defaya mahsus olduğunu, tekrar tekrar bu tür yapılandırmalar yapılmasını kimsenin beklememesini istedi. Babacan, kredi kartı limitleri konusundaki kanunun uygulamasında sıkıntı olduğunu aktararak, “Bu konuyu inceliyoruz. Aylık gelirin 2 katından fazla olamaz. Kanuna göre uygulanırsa sıkıntı olmaz. Herkes maaşına uygun limit kullanmalı” dedi. Babacan, Tüketici Kanun Taslağı’ndaki kredi kartı düzenlemelerinin sorulması üzerine de “Kredi kartlarına yönelik tüm düzenlemeler de kart kanunlarıyla düzenlenecek” diye konuştu. 

BSMV devam edecek
Banka Sigorta Muamele Vergisi’ne (BSMV) yönelik soru üzerine de Babacan, TL kredilerden alınan yüzde 5 oranındaki bu verginin döviz cinsi kredilerden alınmamasının doğru olmadığını aktararak, “Yüzde 5’lik bu vergi alınmaya devam edecek. iki-üç sene sonra ne olur bilmem ama şimdi devam edecek” dedi. Babacan, bankalarla aralarında kredi kartı ve döviz kredileri konusundaki uygulamaların pazarlık konusu olmadığını da aktararak, “Zorla yaptırılan, bankalara zorla empoze edilen bir şey yok. Her atılan adım kazan kazan adımıdır” diye konuştu. 

Tarih değişirse sonu olmaz
Babacan, 31 Mayıs olarak belirlenen, kredi kartı borcunun yeniden yapılanması tarihinin süresinin uzatılmasıyla ilgili soru üzerine, “Tarihi değiştirirsek bu işin sonu olmaz. Bir noktada kesmeliyiz. Kanunun da TBMM’den bir an önce çıkacağını tahmin ediyorum ve diliyorum. Meclis’te öncelikle ele alınacaktır” dedi.

Borçluya kolaylık bankalara kaynak

Murat Yalçıntaş (İstanbul Ticaret Odası Başkanı): Kredi kartı borçlarının yapılandırılması özellikle sosyal açıdan çok doğru bir karar. Bu mali düzenlemeler, piyasaların canlanmasına katkı sağlayacaktır. Kredi kartı sahipleri krizde gelir kaybı yaşadı ve ödeme güçlüğüne düştü. Kredi kartı borçlarının yapılandırılması özellikle sosyal açıdan çok doğru bir karar. Kredi borçlarına getirilen ödeme kolaylığı sayesinde, çok önemli bir kesim gelecek için daha umutlu olacak. Aynı zamanda bankalar da takipteki alacaklarının büyük bir bölümünden kurtulabilecekler. Sistemin tekrar sağlıklı bir şekilde yürümesi açısından çok yararlı olacak. Döviz kredisi düzenlemesiyle de firmalarımız yeni finansman imkânına kavuşacak.
Sinan Aygün (Ankara Ticaret Odası Başkanı): Temerrüde düşen 874 bin kredi kartı kullanıcısı için getirilen yeniden yapılandırma yerinde bir adım. Ancak, kart faizleri makul bir oranla sınırlandırılmadığı sürece yeniden aynı sorunla karşı karşıya kalınacaktır. Uygulamayla kart borçlusunun büyük bölümü korkulu rüya görmekten kurtulacak. Hem de bankalar, bu koşullarda tahsil etme olasılığı bulunmayan 3.1 milyar TL’nin önemli bir bölümünü tahsil edebilecek. Kredi kartlarının bu kadar büyük sorun olmasının kaynağında faiz oranlarının yüksekliği bulunuyor.