AB reformları yatırımcı çeker

IMF Başkanı Rato, İstanbul Yatırım Danışma Konseyi'nde konuştu: "Türkiye'ninki yüzyılın başarısı. Ekonomideki ve AB sürecindeki reformların uygulamaya yerleşmesi, doğrudan yatırımı çeker."
Haber: HALE TÜZÜN / Arşivi
İLKER PEHLİVAN / Arşivi

İSTANBUL - Çokuluslu 19 şirketin üst düzey yöneticisiyle IMF Başkanı Rodrigo de Rato, Dünya Bankası Başkan Yardımcısı Shengman Zhang ve Avrupa Yatırım Bankası Başkanı Philippe Maystadt gibi çok sayıda kuruluşun üst düzey temsilcisinin katıldığı İkinci Yatırım Danışma Konseyi Toplantısı, Başbakan Tayyip Erdoğan başkanlığında İstanbul'da başladı.
Türkiye'nin geçen yılki ilk toplantıda ortaya çıkan kararların önemli kısmında önemli mesafeler kat ettiğini belirten şirket yöneticileri, buna rağmen bürokraside hala sorunlar olduğuna dikkat çekti. Bunun üzerine Erdoğan da, dünyanın hiçbir yerinde, bürokratik zorlukların bitmediğini belirterek, "Bundan sonra da bitmez. Çünkü kim hangi koltuğa oturuyorsa, koltuğu iyi sahipleniyor" dedi.
Günün bombası patladı
Günün bombasını ise Avea'nın ortağı olan Telecam İtalia patlattı. Telecom İtalia Yönetim Kurulu Başkanı Marco Tronchetti Provera, Türk Telekom ihalesini kazanamamaları durumunda Avea'dan çekilmeyi düşündüklerini söyledi.
Basına kapalı toplantının sabahki bölümünde konuşan Erdoğan, bir yıl içerisinde yatırım ortamının iyileştirilmesi konusunda Türkiye'de yapılan çalışmaları aktardı ve gelecek bir yıl içinde bu konuda ulaşılması gereken somut hedefler hakkında bilgi verdi.
Toplantı sonrasında Erdoğan ve IMF Başkanı Rato ve konsey üyeleriyle birlikte soruları yanıtladı. Erdoğan, Yatırım Danışma Konseyi üyelerinin bugün gerçekleştirilen toplantıda, geçen yıl belirlenen öncelikli konulara ilişkin çalışmaların aynı kararlılıkla sürdürülmesini tavsiye ettiklerini, AB yolundaki Türkiye'ye gelecek dönemde yabancı yatırımcı ilgisinin artacağını söylediklerini belirtti.
Üyelerin Türkiye'nin hükümetleri döneminde sağladığı politik ve makroekonomik istikrarı takdirle karşıladıklarını kaydeden Başbakan Tayyip Erdoğan, yatırımların artması için en temel şartların yerine getirilmesinde ilerleme kaydedildiğini ifade ettiğini söyledi.
Erdoğan, şunları kaydetti: "Geçen yılki gündeme gelen değerlendirmeler doğrultusunda, belirli alanlarda sağlanan ilerleme, üyeler tarafından beş başlık altında özetlendi. Şirket kuruluşu ve sektörel lisanslar gibi alanlardaki idari engellerin azaltılması, Ar-Ge çalışmalarına yönelik tedbirler, KOBİ'lere destek sayesinde üretimde tedarik zincirinin etkinliğinin artırılması, eğitime tahsis edilen kamu kaynaklarının artırılması, fikri mülkiyet haklarının korunması konusunda somut tedbirlerin alınması."
Konseyin yeni önerileri bulunduğunu da belirten Erdoğan bunları şöyle sıraladı: "Basit ve istikrarlı vergi politikası geliştirilmesi, Türk firmalarının rekabet gücünü artırmalarının sağlanması, kurumsal yönetişimin güçlendirilmesi, yatırımların önündeki bürokratik engellerin kaldırılması, özelleştirme programına devam edilmesi, yatırımlar açısından yargı sürecinin etkinliğinin artırılması, Türkiye'de yatırım ortamının yatırımcılar tarafından daha iyi algılanabilmesini teminen ülkenin yatırım yeri olarak tanıtımına yönelik çabaların arttırılması, enerji sektörünün serbestleştirilmesi programına devam edilmesi, sosyal güvenlik reformuna hız kazandırılması, Ar-Ge yatırımlarına devam edilmesi bu yılki toplantının değerlendirmelerini teşkil etmektedir."
Erdoğan, Yatırım Danışma Konseyi metninde çalışma izinlerinin verilmesinin yer aldığını ifade ederek, "Yurt dışından geliyorlar. Ülkemde yatırım yapıyorlar. Kalkıyor benim bürokratım bu çalışma izninin verilmesi için hendek atlatıyor. Engelleri çıkarmanın anlamı var mı?" diye konuştu.
'Hendek atlatma'
Siyasilerin, yasaları hazırladıklarını anlatan Erdoğan, şöyle dedi: "Yürütme olarak siz bir yerde kalıyorsunuz. Ama altta neler olduğunun farkında değilsin. Ama onlar orada gerekli olan tutuculuğu maalesef yapıyorlar. Fakat bunları aşmakta kararlıyız. Nitekim buradaki atılması gereken adımların içine de konulması bunun bir ifadesi."
'Avea'dan çekiliriz' tehdidi
Türkiye'nin son GSM operatörü Avea'nın büyük ortaklarından ve Türk Telekom ihalesinin favorilerinden Telecom Italia Yönetim Kurulu Başkanı Marco Tronchetti Provera, Yatırım Danışman Konseyi toplantısı için geldiği İstanbul'da bombayı patlattı.
Provera, Türk Telekom ihalesini kazanamamaları durumunda Avea'dan çekilmeyi düşündüklerini belirterek şunları söyledi: "Eğer Türk Telekom'u biz alamazsak, Avea'daki hissemizi de satmayı düşünürüz. Çünkü Türk Telekom için rakibimiz olan şirketle Avea'da beraber olmayız. Böyle bir beraberlik onların düşündükleri iş planlarını uygulamalarını da zorlaştırır. Bu Türkiye için de iyi olmaz."
Avea'da 3 milyar dolarlık yatırımları olduğunu söyleyen Provera, Telecom Italia hissedarlarının çıkarını korumak zorunda olduklarını belirterek şunları kaydetti: "Ancak Avea'dan çıkış koşullarımızın Telekom ihalesi tamamlanmadan açık ve şeffaf şekilde ortaya çıkmış olmasını istiyoruz.
O zaman ihaleyi kazanan Avea hisseleriyle ilgili olarak ne gibi yükümlülük altına gireceğini önceden bilir."
Hükümetten yanıt bekleniyor
Edinilen bilgiye göre Provera, bunu hükümet ve Özelleştirme İdaresi yetkilileriyle konuştu. Telecom Italia'nın bu konuda cevap beklediği öğrenildi. Avea'da Telecom Italia'nın GSM şirketi Telecom Italia Mobile'ın yüzde 40, Telekom'un yüzde 40 ve İş Bankası'nın yüzde 20 hissesi var. İhaleyi kazanan şirket Avea'nın da yüzde 40 hissesinin sahibi olacak. Telecom İtalia, bu taleple, "Telekom'u alamazsak, Avea'daki hisselerimizi kime ve kaça satacağımızı şimdiden bilmek istiyoruz" diyor.
'Erdemir bizim gözbebeğimiz'
İngiliz-Hollanda ortaklığı olarak demir-çelik ve pek çok alanda faaliyet gösteren Corus'un üst yöneticisi Philippe Varin, Erdemir'le ilgilendiklerini yineleyerek, satış sürecinde hukuki sorun beklemediklerini söyledi.
Varin, "Erdemir sizin için çok önemli, bizim de gözbebeğimiz. Erdemir için dengeli bir ortak oluruz" diye konuştu. Varin, Türkiye'de yabancı yatırımcının artık 'bardağın dolu tarafını' gördüğünü ve gelişmeleri olumlu gördüklerini vurguladı.
Erdemir ile ilgilenen şirketler arasında çelik devi Arcelor, Mittal Steel, Amerikan US Steel, Rus Novolipetsk ile Severstal gibi dünyanın önde gelen firmaları yer alıyor.
Metro yerel destek istiyor
Metro AG üst yöneticisi Hans Joachim Korber, yatırımlarını sürdüreceklerini belirterek, "Yeter ki yer bulalım" dedi. Bu konuda merkezi hükümetin gerekli desteği verdiğini belirten Korber, "Artık belediyelerin de desteği gerekli" ifadesini kullandı. Korber, toplantıda belediyelerde sadece yabancı yatırımların sorunlarıyla ilgilenecek ve onlara destek sunacak bir bölümün açılması konusunda öneride bulunduklarını açıkladı.
Türkiye'ye bugüne kadar 800 milyon avroluk yatırım yaptıklarını, 2007'ye kadar da 300 milyon avro yatırım yapacaklarını hatırlatan Korber, "Türkiye yatırımcı için önemli" diye konuştu.
Rato: Sokaktaki insanı da dikkate almak gerekir
Son bir yılda Türkiye'nin çok önemli gelişmeler kaydettiğini belirten IMF Başkanı Radrigo De Rato, İcra Direktörleri Kurulu'nun 11 Mayıs'ta Türkiye'nin niyet mektubunu ele almasını söyledi. Türkiye'nin belki de son yüzyıldaki en önemli başarıları elde ettiğini dile getiren Rato, "Doğru politikalar uygulanmasıyla, görünüm ekonomisi için oldukça olumludur ve olmaya devam edecek. Yabancı yatırımların en büyük itici güçlerinden biri ekonomik istikrar" dedi.
AB katılım sürecinde, doğrudan yatırımın artacağına ilişkin beklentilerin de sürdüğünü belirten Rato, ilk üç aydaki rakamların bu yönde iyileşmeyi gösterdiğini vurguladı. Rato, "Yabancı yatırımlarda büyük artış gözleniyor. Özellikle bankacılık ve telekomünikasyon sektörlerinde bunu söyleyebiliriz. Hükümetin oldukça iddialı özelleştirme programı da, bu anlamda yabancının ilgisini artırmayı sürdürecek" diye konuştu.
Üç önemli konudan bahsetmek istediğini belirten Rato, şöyle konuştu: "Hükümetin çabalarını sürdürmesi, faiz dışı fazlayı yüzde 6.5'te koruması -ki bu, hükümet tarafından belirlenmişti çok önemli."
Reform sürecinde geri dönülemez adımların atıldığını da sözlerine ekleyen Rato, gelişmelerin süreceğini ve bunun yabancıların ilgisini çekeceğini dile getirdi. Türkiye'de istihdamın artırılması için, sokaktaki insanı dikkate alan mikro gerçeklerin dikkate alınması gereğine işaret eden Rato, atıl kapasitenin kullanıma başlanmasıyla büyümenin arttığını, istihdamın da artması için istikrarın gerekliliğinin altını çizdi. Teşvik sistemine de değinen Rato, belirli bir bölümü ya da sektörü desteklemenin sağlıklı olmadığını kaydetti.
'İstikrarı önemli ölçüde yakaladınız'
Toplantısının sonuç bildirisinde, AB ile başlatılacak katılım müzakerelerinin, Türkiye'ye yönelik doğrudan yabancı yatırımların artması açısından önemli rol oynayacağı inancı dile getirildi. Sonuç bildirisi, BNP Paribas Yönetim Kurulu Başkanı Danışmanı ve eski IMF Başkanı Jacques de Larosiere tarafından okundu. Gelecek yıl için yeni tavsiyeler sunduklarını belirten Larosiere, Türkiye'nin bir yıldaki başarılarına dikkat çekti.
Larosiere, geçen yıl bir ülkede yatırıma ilişkin kararları etkileyen en önemli etmenler olarak politik ve ekonomik istikrarı tanımladıklarını anımsatarak, "Türkiye bu hedeflere önemli ölçüde yaklaştı" dedi. Hükümetin özel sektör yatırımlarının artırılması stratejisindeki öncelikli yerini korumasını tavsiye ettiklerini ifade eden Larosiere, şöyle dedi:
Ford: Türkiye dikkat çekici oluyor
"Bunların yanı sıra AB ile başlatılacak olan katılım müzakereleri yabancı yatırımların artması açısından önemli. Başbakan'ın reformları sürdürme kararlılığını destekliyoruz. Türkiye'nin yabancı yatırım için öngörülebilir ve güvenli bir ülke olma yönündeki adımları güvenimizi tazeliyoruz" dedi.
Ford Motor Company Avrupa Yönetim Kurulu Başkanı ve üst yöneticisi Lewis Booth, Ford'un İngiltere'den çıkmayı düşündüğüne ilişkin yorumlar anımsatılarak "Türkiye Ford için bir alternatif olabilir mi? Bu yatırımı çekmek için ne yapmalı?" sorusu üzerine, Britanya'dan ayrılma gibi bir niyetlerinin bulunmadığını söyledi. Türkiye'nin gittikçe daha fazla dikkatlerini çektiğini belirten Booth, "Türkiye'de istikrarlı politik ve ekonomik ortam yaratıldığı sürece yatırımlarımızdan çok memnunuz ve devam edeceğiz" dedi.