ABD'de kritik G20 başladı, zirvede kırılgan büyümeye çare aranacak

ABD'de kritik G20 başladı, zirvede kırılgan büyümeye çare aranacak
ABD'de kritik G20 başladı, zirvede kırılgan büyümeye çare aranacak

Zirve öncesinde küreselleşme karşıtları G20?de çabaların; halka yönelik olmadığını zenginlerin ve bankaların krizden güçlü çıkmasına yönelik olduğunu söyleyip, toplantıları protesto ediyor. FOTOĞRAF: AP

ABD'nin Pittsburgh kentinde dün başlayan ve bugün devam edecek G20 Zirvesi'nde küresel ekonomide son dönemde görülen 'kırılgan büyüme'nin güçlendirilebilmesine yönelik gerekli koşulların oluşturulması amaçlanıyor

PITTSBURGH - Dünya ekonomisi dipten dönerken, kritik G20 zirvesi ABD’nin Pittsburgh kentinde dün başladı. Dünyanın önde gelen liderlerinin katıldığı zirvede küresel ölçekte görülmeye başlanan ‘Kırılgan toparlanma’nın daha güçlü hale gelebilmesi için neler nasıl yapılması gerektiği üzerine tartışılıyor. Ayrıca, 1929 krizinden sonra yaşanan en büyük ekonomik krizin bir kere daha vuku bulmaması için alınması gereken önlemler arasında uzlaşmaya varılmaya çalışılıyor. İki gün boyunca devam edecek zirvede, küresel iklim değişikliği, finansal denetimlerin artırılması, bankacılara yapılan ödemelere sınırlama getirilmesi gibi hususlar görüşülüyor. Ekonomistler, küresel ekonominin dengelenebilmesi için, bankaların aşırı risk alımına yönelik eylemlerinin engellenmesi gerektiğini belirtiyor.

Daha üretken bir zirve
Alman Merkez Bankası Başkanı Axel Weber,konuya ilişkin yaptığı açıklamada, G20 liderlerinin global finansal sistemde yapılması gereken düzenlemelerin üzerinde anlaşmaya varacakları umudunu taşıdığı söyledi. Weber, bir Alman radyosuna verdiği demeçte bu zirvenin önceki zirvelere göre daha üretken geçeceğini düşündüğünü söyledi. Aynı zamanda Avrupa Merkez Bankasının da üyesi olan Weber, “G20 liderleri zirvede tartışılacak konular üzerinde geniş bir mutabakat içindeler” diye konuştu. 

Merkel: Öneriler olacak
Almanya Başbakanı Angela Merkel, dünya ekonomisinin şekillendirilmesi için G20’nin öneminin artmasını istediklerini söyledi. Merkel, G20 zirvesine katılmak amacıyla dün ABD’nin Pittsburghh kentine hareket etmeden önce, Almanya Maliye Bakanı Peer Steinbrück ile birlikte başbakanlıkta düzenlediği basın toplantısında, zirveye AB olarak önemli önerilerle katılacaklarını belirtti. Merkel, “Pittsburgh G20’nin gelecekte de aynı şekilde etkili olup olamayacağını gösterecek. Biz Almanya olarak G20’nin öneminin artmasını istiyoruz” diye konuştu. Dünyadaki tüm banka ve mali kuruluşların denetim altına alınması ve bunun için uluslararası alanda kurallar getirilmesi gerektiğini tekrarlayan Merkel, bazı kararların somutlaşması açısından Pittsburghh’un bir dönüm noktası olacağını kaydetti.
Avrupalı liderler, finansal denetimlere ilişkin yapılması gereken reformlar konusunda anlaşmaya varılması konusunda ısrar ediyorlar. Başkan Obama ise birlikte hareket ederek sorunların çözülebileceği mesajını veriyor. Özellikle Avrupalı liderler, bankacıların aldığı çok yüksek ölçüde ücretlerin tırpanlanması gerektiği konusunda ısrar ediyor. 

Büyümeye dönüş var
Öte yandan ekonomi dünyasında genel anlamda kısa ve uzun vadedeki risklerin hâlâ varolduğu ve ekonominin dengelenebilmesi için daha fazla eylemin gerekliliği üzerinde duruluyor. Fed Başkanı Ben Bernanke, ekonomik büyüme olgunlaşana kadar faiz oranında artırımına gidilemeyeceğini belirtiyor. Fed, kısa vadeli faiz oranını ultra düşük seviye olan yüzde 0 ile 0.25 arasında tutuyor.

Destek sürmeli
IMF Başkanı Dominique Strauss-Kahn’da zirve öncesinde yaptığı konuşmada, G20 liderlerinin geniş ölçekte ekonomi destek planlarını sürdürmesi gerektiğini bildirdi. Strauss-Kahn, kriz döneminde milyonlarca çalışanın işsiz kaldığı ortamda, ekonomi teşvik paketlerinin kritik önemini koruduğunu belirtti. Strass-Kahn, “Pittsburgh’da söndürülmesi gereken yangının olduğunu söylemeye devam etmeliyiz” diye konuştu. Britanya Başbakanı Gordon Brown, Pittsburgh zirvesi öncesinde yaptığı açıklamada dünyayı resesyondan çıkarmayı amaçlayan canlandırma paketlerinin gereğinden erken çekilmemesi çağrısı yapmıştı. Brown, küresel liderlerin G20’yi, dünyanın asıl ekonomi yönetimi konseyi olarak kurumsallaştıracağını söyledi.
 Brown, zirveden önce gazetecilere yaptığı açıklamada, G20 liderlerinin düzenli olarak toplanacaklarını, gelecek yıl grubun başkanlığını Güney Kore’nin devralacağını belirtti. Başbakan Gordon Brown, “G20, geçmişte G8’nin sahip olduğundan çok ekonomik işbirliğinde önemli rol oynayacak” dedi. G20’de Çin para birimi konusunda bir değerlendirme olmasını beklemediğini ifade eden Brown, “ancak, Çin’in bizim ülkelerimizden daha fazla ithalat yapmasını görmek istiyoruz” diye konuştu.
Washington yönetimi, G20 ülkelerden, dünyanın ABD tüketicilerine bağımlılığının azaltılmasını talep ediyor. 

Çin daha fazla harcamalı
Dünya ekonomisinde kriz öncesinde, ABD’de tüketiciler kazandıklarından çok daha fazla harcarken, ülke ciddi anlamda cari açık veriyordu. Asya’nın yükselen yıldızı Çin ise cari fazla verirken, ABD’li tüketicilerin harcamaları finanse ediliyordu. Bir görüşe göre ekonomik dengelerin sağlanabilmesi için ; ABD’li tüketiciler daha az harcama yapmalı ve daha az cari açık vermeli. Paralel olarak da Çin’de daha fazla tüketim harcaması yapılacak ve daha az cari fazla vermesi gerekiyor.
Uzun süredir Çin’e para birimi yuan’ın değer kazanmasına izin vermesi ve böylece Çinli tüketicilerin yabancı malları satın alacak ekonomik güce kavuşması için baskı yapılıyor.

G20’de neler olacak?
* G20 liderler zirvesinde, daha dengeli bir ekonomik yapı için büyük reform çağrısı yapılacak.
* Küresel ekonomide muazzam eşitsizlikler olduğu ve bunun giderilmesi gerektiği belirtilecek.
* Ekonomide denge sağlanamazsa ekonomik büyüme oranının ‘kabul edilemeyecek derecede cılız kalacağı’ belirtilecek.
* Yol haritasının bulunmamasına rağmen, küresel ekonominin dengelenmesi için gerekli hamlelerin zengin fakat bol miktarda borca girmiş ABD ve Britanya gibi ülkelerin daha fazla tasarrufa yönelmesi, Almanya ve Çin gibi yüksek tasarruflu ülkelerin de harcamalarını artırması gerektiği düşünülüyor.

Erdoğan, Avustralya Başbakanı ile G20’nin devamı için çalışıyor
Fransa Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy,  gelişmiş 8 ülkenin yanına gelişmekte olan altı ülkeyi daha ekleyip G14 kulübü oluşturulmasını teklif etti. Sarkozy, listesine Türkiye’yi almadı. Fransız lider, yeni kulübe Türkiye yerine, ülkesinin İslam dünyasındaki en büyük müttefiki Mısır’ın alınmasını önerdi. Oysa Mısır, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin bir araya geldiği G20 organizasyonunda bile yer almıyor. G8 kulübünü ABD, Kanada, Japonya, İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya ve Rusya oluşturuyor. Sarkozy, bu ülkelerin yanına G5’ler olarak adlandırılan Çin, Brezilya, Güney Afrika, Meksika ve Hindistan ile kulüpte yer almayan Mısır’ın da alınmasını istedi. Fransız lider, genişlemeyi, G8’in başkanlığını devralacakları 2011 yılında hayata geçireceklerini de söyledi. Sarkozy’nin, ‘Türkiye’siz G14 teklifi’ne Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’a da soruldu. Başbakan soruya, “Doğrusu benim katıldığım oturumlarda bu gündeme gelmedi. Fakat bunun kulislerini duyuyorum. Bu konuda G14 tezini savunanlar olduğu gibi G20 tezini savunanlar da var. Pittsburgh buluşmasında büyük ölçüde daha geniş gündeme gelecektir” yanıtını verdi. Erdoğan, “Zirvede Avustralya Başbakanı Kevin Rudd ile G20’nin devamı konusunda çalışıyoruz. İnanıyorum G20 zirvelerinin devamını temin edeceğiz” dedi. G14’de Türkiye gibi yer bulamayacak olan Avustralya’nın Başbakanı Rudd’un da, Erdoğan’a ortak hareket etme teklifinde bulunduğu belirtiliyor.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Ban Ki-moon ise G14 teklifine ihtiyatlı yaklaşarak, “Ben G192’nin patronuyum. Bu hiç de kolay değil” karşılığını verdi. Öte yandan Sarkozy’nin teklifi hayata geçirilirse G8 ve Türkiye’nin de katıldığı G20’nin ne olacağı sorusu gündeme geldi. G14’le birlikte bu iki platformun da sürdürülebileceğini iddia eden Fransa Cumhurbaşkanı, G20’nin ekonomik ve mali konularla ilgilenirken, G14’ün iklim değişikliği gibi global sorunlar üzerine yoğunlaşabileceğini ifade etti. Sarkozy’ye göre G8 ise, G14 içinde çekirdek bir grup olarak çalışmalarına devam edebilecek. G20 kulübüne, Arjantin, Avustralya, Brezilya, Kanada, Çin, Fransa, Almanya, Hindistan, Endonezya, İtalya, Japonya, Meksika, Rusya, Suudi Arabistan, Güney Afrika Cumhuriyeti, Güney Kore, Türkiye, İngiltere, ABD ve Avrupa Birliği üye. 
(Reuters, bbc)