ABD'ye pamuk desteğinde uyarı

Dünya Ticaret Örgütü (WTO) Temyiz Mahkemesi, Amerika'nın pamuk üretimine sağladığı milyarca dolarlık desteğin yasadışı olduğuna karar verdi.

İSTANBUL - Dünya Ticaret Örgütü (WTO) Temyiz Mahkemesi, Amerika'nın pamuk üretimine sağladığı milyarca dolarlık desteğin yasadışı olduğuna karar verdi. Financial Times'ta yer alan habere göre dava 2004'ün eylülünde ABD'nin üreticisine sağladığı parasal destekle 'adil ticaret' ilkelerini zedelediğini, fiyatları düşürdüğünü ve WTO kurallarını çiğnediğini iddia eden Brezilya'nın şikâyeti üzerine açılmıştı. Uzmanlar, karar sonrası ABD ve AB'nin çiftçilerine sağladığı tarımsal desteklerin azaltılmasını isteyen gelişmekte olan ülkelerin sesinin daha yüksek çıkacağını belirtti. Karar özellikle Brezilya ile ABD'nin sağladığı parasal destekler yüzünden dünya pamuk pazarlarında bu ülkeyle rekabet edemeyen Afrikalı yoksul pamuk üreticisi ülkeleri sevindirdi.
ABD Ticaret Temsilciliği sözcüsü Richard Mills karardan duydukları hayal kırıklığını dile getirirken, parasal desteklere kısa vadede son vermeyi düşünmediklerini söyledi. Mills tarımdaki sorunları çözmenin en iyi yolunun hukuki davalar değil görüşmeler olduğunu belirterek "Karar üzerinde hem kongre, hem de çiftçilerimizle görüşüp atacağımız adımı belirleyeceğiz" dedi. İngiltere merkezli yardım kuruluşu Oxfam ise Afrikalı çiftçilerin ABD'nin kararını bekleyecek durumlda olmadıklarını söylüyor. Oxfam'a göre Amerikalı çiftçilerin haksız rekabetinin pamuk fiyatlarında yarattığı düşüş Afrikalı üreticilerin her yıl 400 milyon dolar daha az gelir elde etmesine neden oluyor.
Kuruluş ABD'nin bir an önce harekete geçerek tarımsal desteklemeye son vermesini istiyor. ABD'nin kararın gereğini yerine getirmesi durumunda 25 bin pamuk üreticisine yılda sağladığı 3 milyar dolarlık parasal desteği durdurması gerekiyor. Ayrıca, pamuk gibi bazı ticari malların ihracatını kolaylaştırmak için 'düşük faizli kredi'den vazgeçilmesi şart. ABD kararı yerine getirmezse, Brezilya bu ülke mallarına yaptırım uygulayabilecek.
Kararın ardından ABD'nin soya fasulyesinde, pirinçte, yağlı tohumlarda ve hububatta haksız destekleme yaptığına ilişkin davaların da gündeme gelebileceği öne sürülüyor. Brezilyalı soya fasulyesi üreticilerinin böyle bir dava için çalıştıkları ifade ediliyor. Bu arada, Brezilya, Tayland ve Avustralya tarafından AB'ye karşı açılan haksız şeker desteklemelerine ilişkin davanın mahkemede önümüzdeki günlerde görüleceği belirtildi.