'Açığın çözümü yapısal reform'

Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarı (DPT) Ahmet Tıktık, 9. Kalkınma Planı'nı hükümetlerin uygulamaması riski için "Geçmişte planlar uygulanmadığı için 2001'de kriz yaşandı" uyarısında bulundu. DPT Müsteşar Yardımcısı Birol Aydemir ise planın...

ANKARA - Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarı (DPT) Ahmet Tıktık, 9. Kalkınma Planı'nı hükümetlerin uygulamaması riski için "Geçmişte planlar uygulanmadığı için 2001'de kriz yaşandı" uyarısında bulundu. DPT Müsteşar Yardımcısı Birol Aydemir ise planın 'kutsal kitap gibi' rafta kalmaması için siyasi sahiplenmenin şart olduğuna dikkat çekti. Aydemir, cari açığa sanayinin ithalata bağlı yapısının yol açtığını, bu nedenle açığı 'kurla düzeltme' olanağı olmadığını savunup çözümün yapısal reformların tamamlanmasında olduğuna dikkat çekti.
Saldırıya kınama
Tıktık ve DPT üst düzey yönetimi, dün Ekonomi Muhabirleri Derneği (EMD) üyeleriyle bir araya geldiği toplantıda '9. Kalkınma Plan Stratejisi, 2007-2013 Ekonomik ve Sosyal Gelişmenin Yol Haritası'nı anlattı. Tıktık, Danıştay'a yapılan saldırıyı 'İstikrarı bozmaya dönük, barışa ve toplumsal uzlaşmaya darbe vuran bir hareket' olarak niteleyerek kınadı. Bütün kurumların sorumluğuna dikkati çeken Tıktık, faturanın halka çıktığına işaret etti.
Seçim ve hükümet değişimiyle birlikte planın uygulanamayabileceğine işaret edilmesi üzerine Tıktık, uygulama için siyasi sahiplenmenin önemine dikkat çekip bazı önceliklerin değişebileceğini, ancak stratejik hata yapılmaması gerektiğini söyledi. Tıktık, 1990'larda sosyal güvenlikte yapılan stratejik hatayı örnek olarak gösterip bu hatanın 360 milyon dolarlık açığı 18-20 milyar dolara yükseltiğini hatırlattı. "2001 krizine planların esamesi okunmadığı için geldik. Planlar uygulansaydı, kriz olmazdı" dedi.
DPT Müsteşar Yardımcısı Halil Akça, Birol Aydemir ve Lütfi Elvan ise "Planın dünyadaki doğruları yansıttığına inanıyoruz, hangi hükümet olursa olsun zıddına bir uygulama içine girmez. Hiçbir hükümet beş temel ilkenin hiçbirine hayır diyemez" görüşlerini dile getirdi. Planda cari açıkla ilgili öngörü sorusu üzerine, cari açığın enerji ve sanayinin ithalata bağımlılığına dikkat çeken Ahmet Tıktık, sanayinin mevcut yapısıyla büyümenin cari açık yaratacağına, sanayinin orta düzeyde yoğun teknolojiye geçişiyle açığın azalabileceğine, bunun için ucuz enerji, eğitim reformu gibi yapısal reformların tamamlanması gereğine dikkat çekti.
Birol Aydemir de Türkiye'de cari açığın orta vadede düşmeyeceğini, kurla cari açığı düzeltme imkânının olmadığını, çözümün yapısal reformlarda olduğunu söyledi. Rusya'nın cari açığı kapatmasında petrol fiyatlarının etkili olduğunu, 10 dolarlık artışın 30 milyar dolar olumlu etkilediğini ifade eden Aydemir, "Petrol fiyatı 2004 düzeyinde kalsaydı, 2005 cari açığımız 6.6 milyar dolar daha az olurdu. Petrolü bulursak biz de cari fazla veririz" dedi.
Oto vergisine zam sinyali
Aydemir, kayıt dışı etkisiyle direkt vergilerin GSMH'nin yüzde 6-7'sinde kaldığına, bu nedenle kaçınılmaz olarak dolaylı vergilerin toplam vergiler içindeki payının yüzde 70'lere yükseldiğine
işaret etti. Dolaylı vergilerin bir kısmında sınıra gelindiğini, ancak ithal otomobildeki artışa dikkati çekerek bu alanda henüz sınıra gelinmediği görüntüsü olduğunu vurgulayan Aydemir, otomobil üzerindeki vergilerin artabileceği sinyalini verdi. Aydemir, "Dolaylı vergilerde yavaş yavaş azalma beklenebilir" dedi. Aydemir, bazı vergilerde azalma olmasına karşın 2006 yılında toplam gelir hedefinin aşılacağını belirtti.
Dalgalı kura devam
Tıktık, plan dönemide mali disiplin, kayıt dışı ekonominin kayda alınması, enflasyonla uyumlu gelirler politikası, açık enflasyon hedeflemesi ve dalgalı kur rejiminin devam etmesinin makro ekonomik istikrarın unsurları olarak sayıldığına vurgu yaptı.
Plan hedefleri, istihdamın artırılması için 20 milyar YTL olan İşsizlik Fonu'nun da kullanılmasını öngörüyor. DPT Müsteşarı Tıktık, fon kaynaklarının bir kısmının İŞ-KUR kanalıyla aktif işgücü politikaları için kullanımasının öngörüldüğünü söyledi.
Tıktık, sosyo-gelişmişlik verileri çerçevesinde bölgesel asgari ücret politikasına planda yer verdiklerini, mevcut sistemde geri kalmış yörelere yatırım yapılmadığını ve bu nedenle bölgesel teşvikin de öngörüldüğünü söyledi.
'Nükleer enerji gerekli'
Müsteşar Tıktık, enerjide arz-talep boşluğunu nükleer enerji
ele doldurulması gerekliliğini vurgularken, enerji yatırımlarının özel sektör eliyle yapılması, nükleerde de temennilerinin bu yönde olduğunu ifade etti.