'Adalet'te para kavgası

Adalet Bakanlığı, mahkemelerle icra dairelerindeki milyar YTL'ye varan emanet paralarının, Vakıflar Bankası'ndan Akbank'a aktarılmasını istedi. Vakıflar tepkili. Maliye karşı.
Haber: ADNAN KESKİN / Arşivi

ANKARA - Adalet Bakanlığı'nda milyar YTL'lik para kavgası yaşandı. Adalet Bakanlığı, bugüne kadar büyük bölümü Vakıflar Bankası'ndaki hesaplarda tutulan mahkeme emenat paralarıyla, icra iflas dairelerince tahsil olunan ve toplamı milyar YTL'yi aşabilecek paraların üç gün içinde Akbank'a aktarılması talimatı verdi. Vakıflar buna direnmek istedi. Maliye Bakanlığı da adli emanet paralarının özel bankalarda tutulamayacağı yönünde görüş bildirdiği halde Bakanlık, önceki gün teşkilata bir genelge daha gönderip, tüm hesapların Akbank'a aktarılmasını istedi.
Paranın yeri sorun
Türkiye'deki tüm mahkemelerce gerçekleştirilen işlemler nedeniyle tahsil edilen emanet paraları (yetimlere, küçüklere, gaiplere ait paralarla tereke ve şüyuun giderilmesinden elde edilecek paralar dahil olmak üzere), icra ve iflas dairelerince tahsil olunan emanet paraları, noter emanet paralarının hangi bankada tutulacağı ciddi sorun oldu.
Üç gün içinde Akbank'a
Bakanlık, ülke genelindeki adliyelerde emanet paralarının hangi bankalarda tutulacağını geçen şubatta belirleyip teşkilata duyurmuştu. Bakanlık, bu ay bu paralara yeni adres arayışına girdi ve ilk olarak 12 Mayıs'ta adli teşkilata talimat göndererek Vakıflar'daki tüm paraların üç gün içinde Akbank'ta açtırılacak yeni hesaplara aktarılmasını istedi.
Vakıflar direndi
Vakıflar Bankası, yüklü miktardaki paraların çekilmesini önlemek için ödeme güçlüğüne de düşeceğini belirterek şubelerinden, hesap kapatma işlemlerini geciktirmelerini istedi ve onlara 'sorunun bakanlık ile görüşülerek çözüleceğini' bildirdi. Cemil Çiçek'in başında bulunduğu Adalet Bakanlığı, bunun üzerine teşkilatına 16 Mayıs'ta ikinci genelge gönderip şöyle dedi: "...Teşkilatımızdan gelen bilgilere göre Türkiye Vakıflar Bankası Genel Müdürlüğün'ün bakanlığımızla görüşmelerin devam ettiği ve tekrar anlaşma sağlanacağı gerekçesi ile hesaplardaki paraların aktarmaması yönünde tüm şubelerine yazı gönderdiği, yerel şube yetkililerinin de bu gerekçeyle işlemleri sürüncemede bırakma yoluna gittiği anlaşılmaktadır. Vakıflar Bankası ile anılan konuda yeniden görüşmeye başlanması ve anlaşma ihtimalinin bulunması kesinlikle söz konusu değil. Bu itibarla, Genelgeyle duyurulan hususların duraksamaya yer bırakmayacak şekilde yerine getirilmesi, yeni tahsil edilen paraların Akbank şubelerindeki hesaplara yatırılmasını önemle rica ederim."
Maliye'den itiraz
Vakıflar Bankası bunun üzerine Maliye'den de görüş sordu. Maliye Bakanlığı da, 'söz konusu paraların Kamu Haznedarlığı uygulaması çerçevesinde belirlenen bankalarda toplanması gerektiği, bu nedenle özel bankalarda açılacak hesaplarda tutulmasının mümkün olmadığı'nı belirtip, paraların özel bankaya nakline karşı görüş bildirdi. Ancak Bakalık Müsteşarı Fahri Kasırga imzasıyla önceki gün gönderilen son genelgede, Maliye Bakanlığı görüşünün yasal açıdan bağlayıcı olmadığı belirtilerek, paraların mutlaka Akbank'a yatırılması için teşkilat son kez uyarıldı.
'Süre yeterli değil'
17 Mayıs tarihli genelgede şu bilgi aktarıldı, "Toplanan para miktarının çok yüksek oluşu sebebiyle paraların üç gün içinde Akbank şubelerindeki hesaplara aktarılması konusunda adı geçen banka tarafından yaşanan sıkıntılar ve bu kadar yüksek miktardaki paraların kısa sürede çekilmesi halinde yaşanması öngörülen sorunlar nedeniyle, yapılan görüşmelerde bakanlığımızla Vakıflar Bankası Genel Müdürlüğü arasında paraların Akbank şubelerinde açılan hesaplara aktarılmasının zamana yayılması hususunda mutabakata varılmıştır." Buna göre, bundan sonra tahsil edilecek emanet paraları, Akbank'ta açılan hesaplara yatırılacak, 15 Haziran 2005'e kadar Vakıflar Bankası şubelerindeki hesaplardan para çekme, aktarma ve reddiyat işlemleri yapılmayacak. 15 Haziran-30 Haziran 2005 tarihine kadar tüm reddiyat işlemleri Vakıflar Bankası şubelerinde bulunan hesaplardan yapılacak, 1 Temmuz 2005 tarihi itibarıyla de Vakıflar Bankası şubelerinde bulunan tüm vadesiz hesaplar Akbank şubelerinde açılan hesaplara aktarılmış olacak.