Akaryakıta 'üst sınır' geldi, benzinde tavan fiyat 3.05 TL oldu

Akaryakıta 'üst sınır' geldi, benzinde tavan fiyat 3.05 TL oldu
Akaryakıta 'üst sınır' geldi, benzinde tavan fiyat 3.05 TL oldu

Taban Fiyat Uygulaması?na tepki gösteren TABGİS, ?Akaryakıt bayilerinin bu kâr oranlarıyla ayakta kalması mümkün değil. İstasyonlar tek tek kapanır? uyarısında bulundu.

EPDK, tavan fiyat uygulaması kapsamında bugün ve yarın geçerli olacak fiyatları belirledi. Buna göre akaryakıt bayilerinde 95 oktan kurşunsuz benzin 3.05 liradan, motorin 2.49 liradan satılacak

ANKARA- Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu, akaryakıt piyasasını yeni bir dönemece sokan ‘tavan fiyat uygulaması’ kapsamında 28-29 Haziran tarihleri arasında geçerli olacak fiyatları belirledi. Buna göre, akaryakıt bayilerinde en yüksek fiyatlar 95 oktan kurşunsuz benzinde litre başına 3.05 lira, motorinde 2.49 lira, kırsal motorinde ise 2.35 lira olacak.
Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu’nun (EPDK) akaryakıt dağıtım ve bayi satışlarına yönelik ‘tavan fiyat’ uygulamasına ilişkin kararı Resmi Gazetenin dünkü sayısında yayımlanarak yürürlüğe girdi. Uygulamanın hayata geçmesinin ardından Türkiye Akaryakıt Bayileri Petrol ve Gaz Şirketleri İşveren Sendikası’ndan (TABGİS) tepki geldi. 

‘EPDK hata yaptı’
TABGİS ‘Tavan Fiyat Uygulaması’ kararını son derece yanlış bulduğu belirtilerek, EPDK’nın kanundan aldığı düzenleme yetkisini hatalı kullandığını savundu. Akaryakıt bayilerinin bu kâr oranlarıyla faaliyetlerine devam etmesinin mümkün olmadığı belirtilerek, piyasada faaliyetlerin düzenlenmesi çabasının piyasanın aktif oyuncularını kapı dışarı etmekle sürdürülemeyeceği Akaryakıt bayilerinin fiyatlandırma mekanizmasında hiçbir etki ve yetkileri bulunmadığı kaydedilerek, “Eğer bugün ülkemizde akaryakıt fiyat oluşumunda sakınca görülüyor, konunun muhatabı olan ana dağıtıcılar ile EPDK görüşüyor ve bunun neticesinde ikna olmayan otoritenin müdahalesi ana dağıtım şirketleri yerine bayi karlılığı üzerinden yürütülüyorsa burada çok önemli bir yetki hatası yapılıyor demektir” denildi.

‘Giderlerimiz fazla’
Ayrıca açıklamada TABGİS’in EPDK Başkanı Hasan Köktaş’a sunduğu rapora yer verildi. Raporda, Türkiye’deki akaryakıt fiyatlarının kıyaslandığı AB ülkelerindeki bayi oluşumu, satış hacimleri ve vergi oranlarını içeren bilgilerin bulunduğu belirtildi. Türkiye ortalamasında istasyon başına günlük satışın 3 bin 277 litre olduğunun anımsatıldığı raporda, “Bir istasyonun bunun iki katı oranında satış yapması halinde dahi elde edeceği cirosuyla genel giderlerinin hiç örtüşmediğini ve akaryakıt istasyonlarının tek tek kapandığı’na yer verildiği belirtildi.
TABGİS açıklamasında EPDK yetkililerine konuya ilişkin şu soruları yöneltti: 

* Hangi kanun bir otoriteye piyasalara zararına satış yapma yetkisi tanıyor?

* Aynı şekilde EPDK akaryakıt bayilerine reva gördüğü bu kâr oranıyla bayilerin ticari faaliyetlerine devam edeceğini açıklıkla ispat edebilir mi?

* Üç yıldır akaryakıt bayilerinin üzerinde çok ağır bir yük olan merkezi sistemle yürütülen promosyonların rekabet koşullarımızı kısıtladığını bildiriyoruz. Madem rekabet koşulları serbest piyasaya müdahale edecek kadar önemliydi, öyleyse promosyon uygulamalarında üstelik kanun ihlal edilerek neden bunca yıl rekabetin kısıtlanmasına göz yumulmuştur?

* Başta EPDK olmak üzere akaryakıt fiyatlarının yüksekliğinden yakınan vicdan sahibi her vatandaşımıza soruyoruz, ‘Akaryakıt fiyatları ucuzladı, rahatladık” diyen var mıdır?”

Kurulun 25 Haziran 2009 tarihli toplantısında alınan karar ile tavan fiyat, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu’nun 10’uncu maddesi uyarınca petrol piyasasında iki ay süreyle uygulanacak. Vergiler dahil litre başına lira cinsinden akaryakıt dağıtım tavan fiyatı ve akaryakıt bayi tavan fiyatının hesaplanmasına ilişkin formül yer alırken, dağıtıcı ve bayiler için üst sınır marj, benzin için litre başına 25 kuruş, motorin için 30 kuruş ve kırsal motorin için 27.5 kuruş olarak belirlendi.
Belirlenen formülde parite fiyatı, bir önceki gün Platts European Market Scan de CIF MED (Genova/Lavera) başlığı altında yayımlanan günlük fiyatların ortalamasının yine bir önceki gün Merkez Bankası tarafından saat 15:30’dan sonra belirlenen ABD doları döviz satış kuru ile çarpılması ile bulunan fiyat olacak.
Hesaplama sonunda virgülden sonraki üçüncü hane 5 ve daha büyük ise ikinci hane yukarı, aksi halde aşağı yuvarlanacak. Bültende benzin türleri için Premium Unl 10ppm, motorin için 10ppm ULSD, kırsal motorin için Gasoil 0.1 yüzde fiyatları dikkate alınacak. İlgili gün akaryakıt dağıtım tavan fiyatı (ADF) ve ilgili gün akaryakıt bayi fiyatı (ABF) pazartesi, çarşamba ve cuma günleri hesaplanacak ve ertesi gün uygulamaya başlanacak. (Radikal)

Karar mahkemeye taşınacak
Petrol Sanayi Derneği (PETDER), tavan fiyat uygulamasıyla 1 Ocak 2005 tarihinden bugüne kadar yürürlükte olan serbest piyasa uygulamasına son verildiğini savunarak, yasal yollara müracat edeceklerinin sinyalini verdi. Kararın Petrol Piyasası Kanunu ile uyumlu olmadığını belirten PETDER, bu nedenle Karar hakkında yasal yollara müracaat edeceklerini belirtti. PETDER’in açıklamasında şöyle denildi: “Açıklanan tavan fiyat formülü nakliye unsurunu içermediğinden ülkenin her tarafına düzenli ve sürdürülebilir şekilde akaryakıt ikmal edilmesini ekonomik olmaktan çıkaracaktır. Bu husus rafinerilerden uzak noktalara hizmet götürülmesini  zorlaştıracaktır.”