Akaryakıtta fatura büyük

TBMM Akaryakıt Kaçakçılığını Araştırma Komisyonu, son iki yıllık dönemde 7.8 milyon tonluk akaryakıt kaçakçılığı yapıldığını belirledi. Komisyon, kaçak giren akaryakıt nedeniyle son iki yılda devletin uğradığı vergi kaybını ise 10 milyar 750 milyon YTL (7.9 milyar dolar) olarak hesapladı.

ANKARA - TBMM Akaryakıt Kaçakçılığını Araştırma Komisyonu, son iki yıllık dönemde 7.8 milyon tonluk akaryakıt kaçakçılığı yapıldığını belirledi. Komisyon, kaçak giren akaryakıt nedeniyle son iki yılda devletin uğradığı vergi kaybını ise 10 milyar 750 milyon YTL (7.9 milyar dolar) olarak hesapladı.
Komisyon Başkanı AKP'li Vahit Kiler, TBMM'deki basın toplantısında hazırlanan rapor hakkında bilgi verdi. Komisyonun çalışmaları sonucu tespit ettiği kaçak akaryakıt miktarının, bu konuda yapılan tahmin ve projeksiyonların çok üzerinde olduğunu kaydeden Kiler, ulaşılan 7.9 milyar dolarlık rakamın sadece komisyonun çalıştığı dönemdeki tespitleri olduğuna ve sadece son iki yılı kapsadığına dikkati çekti. Kiler, komisyon henüz raporunu tamamlamadan, çalışmalarının sonucunu almaya başladıklarını belirterek, Tüpraş'ın yılın ilk beş aylık dönemindeki satışlarının geçen yılın eş dönemine göre yüzde 15 oranında artmasını buna örnek gösterdi.
Akaryakıt kaçakçılığıyla iştigalin meslek haline geldiğini belirten Kiler, kaçakçılığın genellikle aynı kişi ya da şirketlerce yapıldığını belirtti. Çoğu zaman paravan şirketler üzerinden kaçakçılık yapıldığını kaydeden Kiler, güçlü bir organizasyona sahip olduklarını, yurtdışında mutlaka ayaklarının bulunduğunu, faturalama ve bankacılık işlemleri resmi kurumların delil bulmada zorlandıkları İngiliz Channel Adaları, Virgin Adaları gibi yerden yaptıklarını ifade etti. Kiler, "Üzülerek söylüyorum, ülkede bugüne kadar eroin kaçakçılığıyla uğraşanlar, akaryakıt kaçakçılığına dönmüş" diye konuştu.
Kiler, 1998-2003 yılları arasında sınır ticareti kapsamında ham petrol ve fueloil ithalatında bazı firmalara yaklaşık 123 milyon dolarlık çıkar sağlandığını, bunun dışında aynı firmaların yaptığı ithalatta, Irak'tan petrol getiren kamyonculardan toplananların depolandığı 'mutat depo' kapsamında da Hazine'ye zararın 360 milyon YTL olduğunu ifade etti. Kiler, "Bu iki rakam toplandığında, 1998-2003 arasında ülkenin 500 milyon dolarlık resmi evraka dayalı zararı var. Ayrıca, kota harici miktarları aldık ama rapora koymadık. Bu da misli misli rakamlar" dedi. Akaryakıtta karıştırma özelliği olan ürün saptadıklarını belirten Kiler, izinsiz ithal edilebilen bu üründen 2002'de 2 bin 500 ton, 2003 yılında 180 bin ton, 2004'te 500 bin ton, 2005'in dört ayında da 157 bin ton ithal edildiğini, bunun da soruşturma konusu olacağını söyledi.
52 ülkeden bilgi istendi
Akaryakıt dağıtım şirketlerinin ithal ettikleri akaryakıt miktarlarıyla beyan etttilerinin karşılaştırılması için 52 ülkeden bilgi istendiğini anlatan Kiler, yedi ülkeden doyurucu yanıt aldıklarını, 32 ülkeden ise yanıt beklediklerini kaydetti. Kiler, beyan edilenle bilgi veren ülke verileri karşılaştırıldığında, İspanya'da 108 bin ton, Fransa'da 836 bin ton, Gürcistan'da 16 bin ton, Letonya'dan 6 1000 ton, Yunanistan'da 226 bin ton fark saptandığını kaydetti. Romanya'dan gönderilen rakamın 3 milyon ton olduğunu ancak, 847 bin tonun kime satıldığının belli olmadığını belirten Kiler, gerçek rakamın çok daha fazla çıkabileceğini söyledi.
Kiler, Türk şirketlerince iki yılda Irak'tan 2 milyon ton fueloil alınıp 17 ülkeye ihraç edildiğinin bildirildiğini, ancak bilgi istenen 17 ülkeden sadece Singapur'un bilgi verdiğini ifade etti. Singapur'a hiç fueloil gönderilmediği, gittiği bildirilen geminin de bu ülkeye hiç gitmediğinin ortaya çıktığını kaydeden Kiler, fueloil satışının üç büyük dağıtım firmasınca yapıldığını belirtti.
Kaçakçılığın beş yolu
Komisyonun tespitlerine göre, akaryakıt kaçakçılığı beş yolla gerçekleştiriliyor. Buna göre, iki yılda kaçak sokulan 7 milyon 814 bin ton akaryakıtın 1.2 milyon tonu (yüzde 15) dağıtım şirketlerince, 5 milyon 752.3 bin tonu (yüzde 74.5) Irak'la gerçekleştirilen transit işlemlerinden, 78.8 bin tonu (yüzde 1) solvent ve bazyağı karıştırarak, 4.2 bin tonu (yüzde 0,5) Türk limanları arasında, 790.7 bin tonu (yüzde 9) sınır ticareti yoluyla getirildi. Komisyon, 57 kamu kurum ve kuruluş ile özel şirket yetkilisi, sivil toplum örgütlerinin temsilcileri ve konuyla ilgili kişileri dinledi. 60 bin sayfalık doküman 22 kolide toplandı.