AKP'li Karapaşaoğlu, Cargill'e üç yıl zaman kazandıracak

ABD'li ünlü gıda devi Cargill şirketinin Bursa Orhangazi'de birinci sınıf tarım arazisi üzerine kurulan fabrikasını kurtarmak amacıyla ikinci kez af düzenlemesine gidiliyor.

ANKARA - ABD'li ünlü gıda devi Cargill şirketinin Bursa Orhangazi'de birinci sınıf tarım arazisi üzerine kurulan fabrikasını kurtarmak amacıyla ikinci kez af düzenlemesine gidiliyor. 2004'te çıkan af yasasından yararlanamayan Cargill'i kurtarmak amacıyla AKP'li Altan Karapaşaoğlu tarafından hazırlanan yasa teklifi, TBMM Tarım Komisyonu'nda genişletilerek kabul edildi. Danıştay kararıyla üretim faaliyetleri durdurulan Cargill ve onun durumundaki sanayi tesisleri ile kooperatiflere üç yıllık süre kazandırıldı. Bunlar, tarım dışı amaçla kullandıkları arazilerin metrekaresine 5 YTL ödeyerek affedilecek.
Yasa teklifine komisyonda eklenen maddeler uyarınca, tarım arazileri miras yoluyla 20 dönümden daha küçük parçalara bölünemeyecek.
Davayı kaybetmişti
Cargill'le ilgili tartışmaların başlangıcı 1997'ye dayanıyor. Cargill tesislerinin inşaatıyla başlayan tarım arazisinin amaç dışı kullanıldığı tartışmaları 10 yıla yakın süredir devam ediyor. Cargill tesislerinin inşasını durdurmak amacıyla açılan davalar sürerken yapımı tamamlanan ve yıllardır üretim yapılan sanayi tesislerinin bulunduğu araziyi sanayi arazisi ilan eden imar planı, Danıştay Altıncı Dairesi tarafından iptal edildi. Yapılan itiraz üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Genel Kurulu da iptal kararını geçen ay onayladı ve böylece Cargill'in kapatılması gündeme geldi. Cargill'e tanınan bir aylık süre önceki gün, yani 18 Ekim'de dolmuş oldu.
'20 bin kişi af bekliyor'
Tarım Bakanı Mehdi Eker ise 2004 yılında kabul edilen Toprak Koruma ve Arazi Kullanım Kanunu'nun geçici birinci maddesine konulan af düzenlemesi için 3987 başvuru olduğunu, ancak sadece 3 bin 56 kişinin yararlanabildiğini söyledi. Diğerlerinin taleplerinin, çeşitli kuruluşlarda işlemlerin gecikmesinden kaynaklandığını kaydeden Eker, 20 bin kişi ve şirketin bu affı beklediğini ifade etti.
AKP'li Karapaşaoğlu da Cargill'in 500 milyon dolarlık yatırım yaptığını, şu anda bu tesislerde üretimin durduğunu, eğer Cargill uluslararası tahkime giderse Türkiye'den 2 milyar dolar tazminat alabileceğini ileri sürdü. Yasa teklifi, 11 Ekim 2004'ten önce gerekli izinler alınmadan tarım dışı amaçla kullanıma açılmış bulunan araziler için af öngörüyor. Buna göre, yasanın Resmi Gazete'de yayımlanmasını izleyen bir yıl içinde Tarım Bakanlığı'na başvuranlar, tarım dışı amaçla kullandıkları arazilerin metrekaresine 5 YTL ödeyerek, arazi kullanımını yasal hale getirecekler. Bu kişi ve şirketlere, arazinin üzerine kurulan tesislerin yapı kullanma izni, arazilere ilişkin imar planı gibi diğer yasal işlemler için de iki yıllık süre tanındı. Böylece Cargill ve benzeri şirketler üç yıllık zaman kazanmış oldu.
CHP'li Vedat Melik 2004'teki afta olduğu gibi bu affa da karşı olduklarını belirterek, sırf bu amaçla, komisyonda oluşturulan alt komisyona CHP'den üye vermediklerini söyledi.
Arazilerde miras önlemi
Yasa teklifine eklenen yeni maddelerle tarım arazilerinin miras yoluyla küçük parçalara bölünmesine de önlem getirildi. Buna göre, tarım arazileri miras dolayısıyla iki hektardan (20 dönüm) daha küçük parçalara bölünemeyecek. Bu limit, dikili tarım arazilerinde 5 dekar, örtü altı tarımı yapılan arazilerde de 3 dönüm olacak.
Öte yandan, arazi toplulaştırma konusunda Devlet Su İşleri ve Karayolları Genel Müdürlüğü'ne de yetki veriliyor. Bu kuruluşlar, baraj ve yol çalışmaları sırasında yaptıkları kamulaştırmalar karşılığı arazi toplulaştırması uygulamasına gidebilecek.



Kapatma kararı bugüne kaldı
Bursa Valiliği'nin, Cargill Tarım Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin faaliyetini durdurma kararını bir gün erteledi. Valilik, dün, Danıştay kararları doğrultusunda Bursa'nın Orhangazi ilçesindeki mısır işleme tesisi, 'yasalara aykırı olarak tarım arazisi üzerine kurulduğu' gerekçesiyle 'faaliyetini durduracaktı. Alınan bilgiye göre, Bursa Valiliği tarafından firmaya 20 Eylül'de kapatılma kararı tebliğ edildi. Bu karar uyarınca, işlemin 11 Ekim'de gerçekleştirileceği belirtildi, ancak firmanın, 'bir haftalık ek süre istemesi üzerine' 18 Ekim'e ertelenen kapatma kararı, yeniden bir günlük ek süre verilmesi üzerine dün de uygulanmadı.