AKP'nin 'denk bütçesi' hayal oldu

Uluslararası dalgalanmanın enflasyon ve faizler üzerindeki olumsuz etkisi nedeniyle, AKP hükümetinin hayal ettiği denk bütçenin 2007 yılında çatılması da suya düştü.
Haber: HANİFE ŞENYÜZ / Arşivi

ANKARA - Uluslararası dalgalanmanın enflasyon ve faizler üzerindeki olumsuz etkisi nedeniyle, AKP hükümetinin hayal ettiği denk bütçenin 2007 yılında çatılması da suya düştü. 210 milyar YTL'lik bir büyüklüğe ulaşması beklenen bütçenin, açıktaki düşüş trendinin tersine dönmesiyle birlikte 20 milyar YTL düzeyinde açık vereceği hesaplanıyor.
Bütçenin TBMM'ye sunulmasına beş günlük bir süre kalmasına karşın, 2007 yılı bütçe büyüklükleri henüz kesinleştirilemedi. Yüksek Planlama Kurulu'nun dün üçüncü kez gerçekleştirilen toplantılarında, bütçe büyüklüklerinin hem Uluslararası Para Fonu (IMF) ile yürütülen ekonomi programının kriterlerine hem de seçim yılı olan 2007 yılında seçmene mesaj verecek, AKP'nin oy potansiyelini büyütecek özelliklere çatılması için yoğun çaba gösteriliyor.
Öncelikler Erdoğan'da
Hükümetin 2007 yılındaki en büyük açmazı da uluslararası piyasalarda mayıs-hazirandaki finansal dalgalanmanın Türkiye'ye olumsuz yansıması. Bu dalgalanmalar, 2006 yılı için hedeflenen yüzde 5 enflasyon hedefinde önemli bir oranda (Merkez Bankası yıl sonu itibarıyla yüzde 9.5-10 aralığında bir gerçekleşme bekliyor) sapma olacağı hesabıyla kısa vadeli faizler artırıldı. Bu artış, faizleri yükseltti ve Hazine'nin ödeyeceği faiz yükünü artırdı. Ayrıca, sağlık harcamalarında beklenenin üzerinde artışın 2007'de de sürmesi ve sosyal güvenliğe bütçeden sağlanacak katkıyı yükseltmesi de bekleniyor.
YPK toplantısında bütçe büyüklükleri kesinleştirilirken, yatırım ödenek talepleri de karara bağlanacak. Yatırımcı bakanlıkların, 4-5 kat artış istediği yatırımlar için bütçeden ayrılabilecek tutarın üç yıllık bütçe kapsamındaki 13 milyar YTL'yi aşmamasının istendiği belirtildi. Transferlerle yatırıma ayrılan ödeneğin 16 milyar YTL'ye çıkabileceği vurgulandı.
2007 yılının seçim yılı olması ve ödenek tutarının artırım şansının olmaması nedeniyle, yatırımlarda önceliğin Başbakan Tayyip Erdoğan'ın kararıyla kesinleşeceği ifade ediliyor.
YPK toplantılarında henüz kesinleşmemekle birlikte bütçe büyüklüğünün 210 milyar YTL civarında olacağı telaffuz edildi. Harcamaların bu büyüklüğe bağlanması durumunda bütçe açığının ise 20 milyar YTL'ye çıkacağı hesaplanıyor. Bu açık tutarı, 2006 yılı için öngörülen 13.2 milyar YTL'lik açığın yüzde 50 artması anlamına geliyor. Oysa, son yıllarda bütçe açığı faizlerdeki düşüşle birlikte nominal olarak azaltılmış, geçen yıl AB'nin ekonomi ile ilgili kriterleri olarak adlandırılabilecek Maastricht kriterlerinin de altında kalmıştı.
Maastricht kriterlerine göre bütçe açıklarının GSMH'nin yüzde 3'ünün altında olması koşulu bir puanlık iyileşme, yani yüzde 2 olmuştu. Devlet Bakanı Mehmet Ali Şahin, Maliye Bakanı Kemal Unakıtan, Devlet Bakanı Ali Babacan, "İlk defa denk bütçe yapabiliriz" mesajı vermişlerdi.
Dokuz aylık açık
Merkezi Yönetim Bütçesi, bu yılın ocak-eylül döneminde 1 milyar 385 milyon YTL açık verdi. Maliye'nin sonuçlarına göre, bu dönemde, 36 milyar 242 milyon YTL faiz dışı fazla hesaplandı. Yılın 9 ayında, bütçe gelirleri 128 milyar 39 milyon YTL, bütçe giderleri ise 129 milyar 423 milyon YTL oldu. Bu dönemde, 102 milyar 6 milyon YTL vergi toplandı.