Ambargoda ilk adım

Ambargoda ilk adım
Ambargoda ilk adım
Güney Kore zirvesi ve İran ziyaretinin hemen ardından Türkiye İran'dan ithal ettiği ham petrol miktarını yüzde 20 azaltıyor.
Haber: NEŞE KARANFİL - nese.karanfil@radikal.com.tr / Arşivi

ANKARA - Güney Kore zirvesinden hemen sonra gidilen İran’ın ardından kritik bir karar geldi. Türkiye ihtiyacının yüzde 51’ini ithal ettiği İran’dan aldığı ham petrolü yüzde 20 oranında azaltacak. İran yerine Libya’dan 2012 yılı içinde yaklaşık 1 milyon ton civarında ham petrol alınacak. Libya’dan sadece 2009 yılında 139 bin ton ham petrol ithal edildi. 2008, 2010 ve 2011 yılında herhangi bir ithalat olmadı. Ayrıca Suudi Arabistan’dan spot alım ya da uzun vadeli petrol alım anlaşması yapılacak. Uzmanlara göre İran yerine Libya’dan petrol alımı faturayı 7-8 milyon dolar arttıracak.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız dün Meclis’te gazetecilerin sorularını yanıtlarken, İran’dan alınan petrolün bir kısmının, Libya’dan alınacak petrolle değiştirilmesine yönelik çalışma başlattıklarını söyledi. Türkiye’nin İran’a yaptırımlar konusunda halen Birleşmiş Milletler kararlarını dikkate aldığını ve bu bakışlarında herhangi bir değişiklik olmadığını söyleyen Yıldız, “Ancak gerek İran ile yaptığımız görüşmelerde gerekse bizim bu politikalarımız çerçevesinde TÜPRAŞ ile yaptığımız görüşmelerde, İran’dan aldığımız petrolün bir kısmının Libya ile bu yıl içinde değiştirilmesine dönük çalışma başlattık, karar aldık. Libya’dan alacağımız petrol miktarı 1 milyon ton olacak” dedi. Suudi Arabistan’dan da spot alım ya da uzun dönemli kontratlarla petrol alınacağını kaydeden Yıldız, “Bunlarla İran’dan ham petrol alımı bir miktar düşmüş olacak. Libya’dan alacağımız petrol ile İran’dan aldığımız petrolden düşüş miktarı yüzde 10’lara karşılık geliyor. Suudi Arabistan’dan alacağımız petrol ile bu miktar biraz daha azalacak” diye konuştu.
Türkiye’nin İran’dan 2011 yılında aldığı 9.3 milyon ton ham petrol ithalatının tümünü Tüpraş yapıyor. TÜPRAŞ, Bakan Yıldız’ın açıklamasının ardından Kamuyu Aydınlatma Platformu’na (KAP) yaptığı açıklamada İran’dan ham petrol alımını yüzde 20 oranında azalttığını duyurdu. Açıklamada, “Gelişen konjonktür çerçevesinde yapılan değerlendirmeler sonucunda İran’dan ham petrol alımlarının yüzde 20 oranında azaltılmasına karar verilmiş olup, azaltılan bu miktar diğer kaynaklardan karşılanacaktır” denildi. 

1.8 milyon ton azaltılacak
İran’dan alınan ham petrol 2011 yılında rekor kırdı. 9.3 milyon ton ham petrol ithal edildi. 2008 yılında 7.8 milyon ton ithal edilmişti. 2009 yılında ham petrol ithalatı neredeyse yarı yarıya azaldı ve 3.2 milyon ton oldu. 2010 yılında artarak 7.3 milyon tona çıktı. 2011 yılında ise bir önceki yıla göre yüzde 27 yükseldi. Şimdi yüzde 20 azaltılacağı için TÜPRAŞ 1.8 milyon tonunu almayacak. Bunun 1 milyon tonunu Libya’dan alacak. Yetkililer TÜPRAŞ’ın protokoller yaparak ithalat yaptığını belirterek, gelişmelere göre zaten bir B planları olduğunu vurgulayarak Libya ham petrolünün İran’a göre biraz daha pahalıya geldiğini söyledi. Ancak bunun varil başına maliyet mi yoksa başka bir maliyet mi olduğu konusunda netlik yok.

Muafiyetin kapısı aralandı
Amerikan yönetimi, ABD ’nin tek taraflı olarak İran’a dayattığı petrol ambargosuna direnen ülkelerden en azından alımı düşürmelerini bekliyor. Geçen hafta ABD Dışişleri Sözcüsü Michael Hammer, İran’dan petrol alımlarını önemli ölçüde düşürdükleri gerekçesiyle 10 AB ülkesi ile Japonya’yı yaptırımlardan muaf tutulacak ülkeler listesine koyduklarını açıklamıştı. Türkiye de 15 ülke ile birlikte ABD’nin yaptırım tehdidi altındaydı. Ancak ABD yönetimi müttefiklerle ilişkilerini bozmamak için listede ve yaptırımlarda esnek olacağını da söylüyor.

Elektrik zammı belli olacak
Enerji Bakanı Taner Yıldız, benzine yapılan zamlara yönelik soruyu yanıtlarken, “Şu anda özellikle bölgedeki Arap Baharı ile birlikte enerji sektörüne yansıyan siyasi istikrarsızlıkların yükünü Türkiye çekmektedir. Dünyanın bir kısım yüklerini de Türkiye çekmektedir. Bundan hoşnut değilim. Aslında arz talep dengesinden kaynaklanmayan, yalnızca siyasi istikrarsızlıktan kaynaklanan bir fiyat oynaması ile karşı karşıyayız. İktidara geldiğimizde ham petrolün fiyatı 22 dolardı, şimdi 122 dolar. Artan fiyatlardan ben de memnun değilim” diye konuştu. Yıldız, elektriğe bir zammın söz konusu olup olmadığı sorusu üzerine, bugün ayın son günü olduğunu, bunların değerlendirileceğini ifade ederek, “Yarın (bugün) bir toplantı yapacağız. Ondan sonra bunu kamuoyu ile paylaşacağız. Her ay sonunda olan hadiseden bahsediyoruz. Gerek doğalgazla ilgili fiyatlama mekanizmalarının, gerekse elektriğe 3 ayda bir yapılan fiyatlama mekanizmalarının sonuçlarını kamuoyu ile paylaşacağız” diye konuştu.

8 milyon dolar ek maliyet gelecek
Ekspres Invest Analisti Selim Kunter, Reuters’e yaptığı değerlendirmede, “Tüpraş’ın daha önce paylaştığı hesaplamalara göre, İran’dan ithal edilen ham petrolün tamamının kesilmesi halinde, varil başına 27 sent ilave maliyet getireceği belirtildi. İthalatın Temmuz’da kesilmesi varsayımıyla altı aylık süre için yapılan tahmin yaklaşık 40 milyon dolardı. Bu durumda, Tüpraş’ın ithalatını yüzde 20 kesmesi 7-8 milyon dolarlık bir maliyet artışı anlamına geliyor ki, bu da önemli bir miktar değil” dedi.

bigPara.com