Araç vergisinde 'ticari' ayrım

Yeni sistemde asıl ticari araçlar yüzde 10 ÖTV ödeyecek; ticari sayılan binek araçlarsa yüzde 10-37 arasında ÖTV verecek. Avrupa'da bu ayrım yok. Binekte vergi yükü yüzde 62'de.

ANKARA - Ticari araçlarla ilgili vergileme sistemi değişiyor. Gerçek ticari araçlardan düşük, binek olarak kullanılanlardansa yüksek özel tüketim vergisi (ÖTV) alınması için hazırlık yapılıyor. Gümrük Müsteşarlığı'nın çıkardığı Gümrük Genel Tebliği ile hafif ticari araçların büyük kısmının 'binek' sınıfına sokulması ve bu şekilde özel tüketim vergisi yüklerinin artmasının ardından ticari araçlar için başlatılan yeni vergileme çalışmaları sürüyor.
Söz konusu çalışmanın ilk aşamasında otomotiv sektörünün büyük tepkisini çeken Tebliğin yürürlük tarihi 1 Haziran'a ertelenirken, Maliye Bakanlığı ile Gümrük Müsteşarlığı'nın yürüttüğü yeni vergileme çalışmalarında da, ticari araçlarla ilgili yeni bir tanımlamaya gidilmesi kararlaştırıldı.
Ayrım yapılacak
Bu tanımlama ile birlikte gerçekten ticari araç olarak kullanılan taşıtlar ile ticari araç olarak üretilen ya da ithal edilen, ancak daha çok binek araba niteliğinde olanlar birbirlerinden ayrılacak. Yeni düzenleme ile gerçekten ticari araç olarak kullanılan taşıtlar, özel tüketim vergisinde yüzde 10'luk dilimde kalmaya devam edecek. Buna karşılık ticari araç adı altında üretilen veya ithal edilen, ancak binek olarak kullanılanlar, vergi rejiminde binek otomobil sınıfına sokulacak. Böylece bu araçlar, motor silindir hacimlerine göre yüzde 37 ile yüzde 84 arasında özel tüketim vergisine tabi kılınacak. Bu arada toplantılarda, bu düzenlemenin yanı sıra, binek olarak değerlendirilen ticari araçlar için özel tüketim vergisinde farklı bir oranın uygulanması üzerinde de duruldu. Bu formüle göre, ticari araçlardan yine yüzde 10 oranında özel tüketim vergisi alınacak.
Binek olarak değerlendirilecek araçlardan ise yüzde 10 ile yüzde 37 arasında daha farklı oranda, özel tüketim vergisi alınacak. Öte yandan ticari araçların vergilendirilmesi çalışmalarına katılan bir yetkili, Chrysler Voyager gibi araçların ticari araç olarak ithal edildiğini ve düşük oranda vergilendirildiğini söyledi. Yetkili, "Her türlü konfora sahip ve kamudaki üst düzey makam araçlarından bile daha lüks olan bu taşıtların ticari araç sınıfına sokulması ne kadar adildir? Voyager gibi taşıtlar, eğer vergide adalet isteniyorsa, binek otomobillerden daha düşük bir vergilemeye tabi tutulmasın" dedi.
Gelirler Genel Müdürlüğü yetkilileri de, tanım değişikliği kapsamında ticari araçları ayıklamaya çalıştıklarını belirterek, "Sosyetenin kullandığı Voyager gibi araçların ticari kapsamdan çıkartılmasını planlıyoruz. Ancak bunu ayırmak kolay değil. Çalışmalar sürüyor. Tanım değişikliği konusunda bir uzlaşma sağlayamadık. Arka camları kapalı olan ve önde sadece iki koltuk bulunan araçlar da 'ticari' olarak değerlendiriliyor" diye konuştu.
Ticari araçlarla ilgili yeni vergileme rejimi, halen Başbakanlık'ta üzerinde çalışılmakta olan ve çeşitli konular için af getiren taslağın içinde yer alacak. Önümüzdeki hafta tamamlanacak olan söz konusu düzenleme, ay başından itibaren yürürlüğe sokulacak.
Avrupa'da ikili vergi yok
Türkiye'de devlet otomotiv sektörünün belini yüksek vergilerle büküyor. Örneğin binek otomobillerde Türkiye'de vergi yükü ortalama yüzde 62'ye ulaşırken, Avrupa'da bu oran ortalama yüzde 18. Türkiye'de yüzde 62'lik yükün yüzde 37'lik bölümü ÖTV. Avrupa'da ise ÖTV yok. Otomobilciler yalnızca KDV ödüyor. Avrupa'da hafif ticari araçlarla, binek araçlar için aynı oranda yani ortalama yüzde 18'lik KDV oranından oluşan bir vergi yükü söz konusu.
Yani iki ayrı vergi oranı yok. Türkiye'de ise hafif ticari araçlar için yüzde 10 oranında ÖTV ödeniyor. Bunun üzerine KDV ve diğer vergiler eklenince de vergi yükü hafif ticari araçta da yüzde 30'a çıkıyor.Türkiye'de binek otomobildeki vergi yükü yüzde 62 iken, bu oran İsviçre'de yüzde 25, Fransa'da yüzde 20, İtalya'da yüzde 20. Hafif ticari araçta vergi yükü Türkiye'de ortalama yüzde 30 iken, AB ortalaması ise yüzde 18.