Aslan sütünde aslan payı 'Yeni'nin

Aslında, rakının hiç de iyi bir yıl geçirdiği söylenemez. Özellikle geçtiğimiz yıl yaşanan sahte rakı trajedisi rakı tüketimine çok ciddi bir darbe vurdu.
Haber: ÖZGÜR SEYHAN / Arşivi

Aslında, rakının hiç de iyi bir yıl geçirdiği söylenemez. Özellikle geçtiğimiz yıl yaşanan sahte rakı trajedisi rakı tüketimine çok ciddi bir darbe vurdu. Bunun haricinde de rakı pazarı, sektöre yeni giren aktörlerin varlığına rağmen bir küçülme trendi gösteriyor. Bu konu ile ilgili Mey İçki İcra Kurulu Başkanı (CEO) Galip Yorgancıoğlu şunları söylüyor:
"1998'deki rakı tüketiminin 74 milyon litre, 2004'te ise 48 milyon litre olduğu düşünüldüğünde, kötü bir dönem yaşadığımız söylenebilir. Ama bunun sebebi o zamanlarda Türkiye'de rakıdan başka hiçbir içkinin olmamasıydı. Ortada sadece Tekel vardı. Fiyatlar da bu kadar yüksek değildi. Sadece son iki yılda fiyatlar dolar bazında dört kat arttı. Bugün Kıbrıs'ta Yeni Rakı 5-6 YTL'ye satılıyor. Çünkü ÖTV yok. Rakı satışlarını son yıllarda en çok etkileyen faktörler ekonomik krizler, ki Türkiye çok büyük iki kriz yaşadı. Ardından da binlerce insanın ölümüne sebep olan depremler yaşandı. Rakının hâkimiyetine son veren en önemli etkenlerden birisi ise içki üretimi ve ithalatının serbest bırakılması oldu. Eskiden Tekel zamanında rakıya hiçbir şekilde pazarlama faaliyetleri yapılmazken, şarap ve bira üreticileri ciddi promosyon ve reklamlar yaptı. Ama Tekel, devlet kuruluşu olmasından dolayı sadece üretti. Tüm bunları üst üste koyduğunuzda rakı eski tadını kaybetti."
Rakip Yeni Rakı iken...
İçki tüketicisinin ilgisinin rakıdan başka ürünlere kaymasının rakı pazarında daraltma yaratıp yaratmayacağını sorduğumuz Mey İçki İcra Kurulu Başkanı Galip Yorgancıoğlu, "Türkiye'de zaman değişir ama rakı her zaman olur" diyor. Piyasadaki oyuncuların ciddi yatırımlar, reklamlar, kampanya ve promosyonlar yaptığını belirten Yorgancıoğlu, "Bu ciddi yatırımların ardından ben toplam rakı pazarının asla küçülmeyeceğini düşünüyorum. Kısa sürede rakı tüketiminin 40-45 milyon litrede sabitleneceğini, önümüzdeki yıllarda da yapılan yatırımların etkisiyle pazarın genişleyeceğini düşünüyorum. Biz ve rakiplerimiz yeni markalarla rakı pazarını canlı tutacağız" diye konuşuyor.
Piyasanın yeni aktörleri karşılarında yılların emektarı Yeni Rakı'nın olmasından çekinmiyor. Basında birbiri ardına gerçekleştirilen reklam ve promosyon çalışmaları sayesinde rakı pazarındaki paylarını her geçen gün biraz daha büyüten yeni üreticilerin ürünlerine güveni tam. Mercan Rakı'nın üreticisi Tariş Tat'ın Genel Müdürü Ali Gök, bu konuda şöyle konuşuyor:
'Herkes Mercan isteyecek'
"Mercan Rakı'yı yaratırken, geleneksel rakı içicisinin tavrını değerlendirdik ve bu kitleye hitap etmeye karar verdik. Dolayısıyla klasik bir rakı ürettik ki, tüketici de 'İstediğim gibi olmuş' desin. Eminim ki tüketici bir kez Mercan'ı tatsa, aradığı her şeyi bulacak, bu sefer de bizim tiryakimiz olacak, bundan sonra da Mercan isteyecek. İşin zor tarafı tüketiciye bir kez olsun Mercan Rakı'yı içirmek. Pazarlamacılarımız ağırlıklı olarak Ege ve Marmara Bölgesi'nde çalışıyor. Kısa zamanda tüm Türkiye'de Mercan ve Fasıl satılıyor olacak" diyor.
'Toplam talebi karşılarız'
Burgaz Alkollü İçkiler Yönetim Kurulu Başkanı Oral Doğu da gelecekten umutlu. "Biz bu tesisi çok kolay yatırımlarla genişletilebilecek şekilde yaptık. Basit yatırımlarla kapasiteyi birkaç kat artırmak mümkün. Talebe göre üretimi 100 bin şişe bile artırmamız mümkün. Saatte 7 bin 500 şişe üretim kapasitemiz var. Başka bir makinemiz de 3 bin 500 adet üretim yapabiliyor. Yani bu iki makine tam kapasite çalışırsa Türkiye'nin toplam talebini karşılar" diyor.
Tekel'in iki yıl öncesine kadar piyasanın tamamına hâkim olduğunu hatırlatan Burgaz Alkollü İçkiler Yönetim Kurulu Başkanı Doğu, "Özelleştirmenin ardından Mey İçki'nin kotaları indirilmedi. Burada haksız rekabet söz konusu ama yapabileceğimiz bir şey yok. Verilen miktar geriye çekilemiyor. Mey İçki, büyük bir mirasın üstüne kondu. Bizim gibi sıfırdan başlamadı ama biz iddialıyız" diyor.
Yunanistan'da 3 bin 500 Uzo markası var
Piyasaya birbiri ardına farklı rakı markaları sürülse de Türkiye'de rakı denildiğinde hâlâ akla Yeni Rakı geliyor. Yeni Rakı markası o kadar güçlü ki, bir restoranda rakı siparişi verdiğinizde ve hangi rakıyı istediğinizi belirtmediğinizde masanıza çoğunlukla Yeni Rakı şişesi geliyor. Pazardaki çeşitliliğin önümüzdeki günlerde daha da artacağı ve piyasanın daha da hareketleneceği bir gerçek. Ancak Türkiye'deki pazarın hiçbir zaman Yunanistan'daki gibi olabilme ihtimali de yok. Yunanistan'da tam 3 bin 500 tane uzo markası var. Mey İçki İcra Kurulu Başkanı Galip Yorgancıoğlu, "Ben Türkiye'de bu rakamın 20'yi geçmeyeceğini düşünüyorum" diyor. Galip Yorgancıoğlu aynı zamanda aradan belli bir süre geçtikten sonra, yani farklı tatlar denendikten sonra da Yeni Rakı'ya dönüş olacağını düşünüyor.
Rakı yarışı kaybetti mi?
Mey İçki Genel Müdürü Galip Yorgancıoğlu'nun bu konuda haklı olup olmadığını önümüzdeki yıllarda yakından takip etme olanağı bulacağız. Ancak şu da bir gerçek ki Türkiye'nin ulusal içkisi rakı, Tekel döneminde pazarlamaya yönelik tek bir faaliyet yapılmaması sonucunda tüketici tercihlerinde bira ve şaraba karşı kısa vadede kaybetmiş göründüğü bu yarışta, yeni aktörlerin varlığı ve çabalarıyla bu arayı çok kısa bir zaman içinde kapatacağa benziyor. Ne demişler: Nerede hareket, orada bereket!