Avrupa Birliği ile et takası

30 Mayıs'tan beri Rusya'ya bitkisel ürün satamayan Türkiye, Avrupa Birliği'nden (AB) almadığı etin yerine de bitkisel ürünler almayı kabul etti.
Haber: SERKAN DEMİRTAŞ / Arşivi

ANKARA - 30 Mayıs'tan beri Rusya'ya bitkisel ürün satamayan Türkiye, Avrupa Birliği'nden (AB) almadığı etin yerine de bitkisel ürünler almayı kabul etti.
AB ile yedi yıldır yaşanan et ithalatı sorununun aşılmasını sağlayan bu uzlaşma, Türkiye'nin her yıl almak zorunda olduğu 19.5 bin ton et yerine bitkisel ürün almasını öngörüyor. İthal edilecek bitkisel gıda ürünlerinin niteliği ve miktarı konusundaki pazarlık sürüyor. Türkiye'de hayvancılık sektörünü önemli bir sorundan kurtaran uzlaşmayla ilgili 'içerik' konusunda Türkiye en iyi sonucu alsa bile bitkisel ürünler için alım taahhüdü verilmesi, Rus pazarını kaybetmeye başlayan Türkiye'de üreticileri zorlayacak. Türkiye ile AB arasında 1998 yılında yapılan Ortaklık Konseyi toplantısında Türkiye, birlik ülkelerinden her yıl 19 bin 500 ton kırmızı et, 3 bin 500 ton besilik büyükbaş hayvan ithal edeceğini taahhüt etmişti. Buna karşılık, AB'ye ihraç edilecek tarım ürünlerinde gümrük vergisi indirimi almıştı. Türkiye'nin ithal edeceği etin 5 bin tonluk kısmı için yüzde 30, 14 bin tonluk kısmı için yüzde 43 gümrük vergili tarife kontenjanı tanınmıştı.
Deli dana korkuttu
Ancak Türkiye, et ithalatına dönük taahhütlerini hem Avrupa'da görülmeye başlanan deli dana hastalığı yüzünden hem de iç pazardan gelen büyük tepkiler nedeniyle yerine getirmemişti. AB de buna karşılık olarak tarım ürünlerine uygulayacağı gümrük indirimini askıya alma yoluna gitmişti.
Türkiye ile AB arasında yapılan hemen her toplantıda Brüksel'in tepkisini saklamadan gündeme getirdiği konu, mayıs ayında AB Komisyonu ile Tarım Bakanlığı yetkilileri bir araya geldiğinde yeniden gündeme getirilerek ele alındı. Bu toplantıda, AB'nin ısranına karşın Türkiye'nin riskli Avrupa etini kesinlikle satın almayacağı belirtilerek orta yol önerildi.
AB Komisyonu, orta yol önerisine sıcak bakarken, öncelikle Türkiye'den son yedi yılda yapmadığı ithalattan kaynaklanan zararı gidermesini istedi. Bu koşulu kabul etmeyen Türkiye, Komisyon'a "Et ithalatı yerine bitkisel ürün ithalatı yapalım" önerisini getirdi. Komisyon yetkililerinin de bu öneriyi olumlu bulmaları üzerine, Türkiye'nin et ve canlı hayvan ithalatı yapması koşulunun kaldırılması konusunda mutabakat sağlandı.
Görüşmeler sürüyor
Yetkililer, Türkiye'nin yılda 19 bin 500 ton et almasının, 130 bin canlı hayvan ithalatı anlamına geleceğini, bunun da Türkiye'deki hayvancılığa büyük bir darbe olacağını kaydediyorlar. Söz konusu anlaşmanın yaşama geçmesi için Türkiye'nin AB'den alacağı bitkisel ürünlerin belirlenmesi gerektiğine işaret eden yetkililer, bu konudaki teknik görüşmelerin yakında tamamlanmasını umut ettiklerini belirtti. Türkiye'nin ihraç ettiği ürünlerin alınmaması için pazarlık edilecek, ancak pazarlıktan sonuç alınamadığı takdirde AB menşeli bitkisel ürünlerin Türkiye'ye girişinin önü açılacak.
Türkiye'nin et ithalatındaki taahhütlerini yerine getirmemesi, Tarım Bakanlığı ile Dışişleri Bakanlığı ve Dış Ticaret Müsteşarlığı'nı karşı karşıya getirmiş, Dışişleri ve Dış Ticaret, bu durumdan kaynaklanan rahatsızlıklarını Tarım Bakanlığı'na bildirmiş ve kararın gözden geçirilmesini istemişlerdi.