Avrupalı yatırımı kesince yabancı yatırımları altı ayda yüzde 50 düştü

Avrupalı yatırımı kesince yabancı yatırımları altı ayda yüzde 50 düştü
Avrupalı yatırımı kesince yabancı yatırımları altı ayda yüzde 50 düştü

Yabancı yatırımcı en çok elektrik, gaz ve sıcak su üretimine yatırım yaptı.

2009'un ilk yarısında 3.2 milyar dolar olan doğrudan yabancı yatırım tutarı bu yılın aynı döneminde 1.6 milyar dolara geriledi

ANKARA - Türkiye ’ye gelen doğrudan yabancı yatırım tutarı, yılın ilk yarısında 2009’un aynı dönemine kıyasla yüzde 50 azalarak 1 milyar 644 milyon dolara kadar geriledi. Rakamlar Avrupa’dan gelen yatırımlar düşerken Körfez ülkelerinden gelenlerin arttığını gösterdi.
Ocak-haziran dönemine ilişkin ödemeler dengesi bilançosuna göre yurtdışında yerleşik kişilerin Türkiye’deki doğrudan yatırımları, 2002-2003 yıllarında 600-700 milyon dolar düzeyinde seyretti. 2004 yılında 1.2 milyar dolara yükselen doğrudan yabancı yatırım tutarı, 2005 yılında büyük bir artışla 8 milyar 535 milyon dolara ulaştı. 2006’da da yine büyük bir artışla 17.6 milyar doları bulan doğrudan yabancı yatırım, 2007  yılında 19 milyar 100 milyon dolar oldu.

Kriz yılından kötü
Ülkeye gelen doğrudan yabancı yatırım miktarı 2008’de 14.7 milyar dolara geriledi. Küresel krizin de etkisiyle 2009’da 6 milyar dolara kadar gerileyen doğrudan yabancı yatırım, altı aylık dönemler itibarıyla bakıldığında, 2010’da da 2009’a göre düşüş gösterdi. Buna göre, 2009’un ocak-haziran döneminde 3 milyar 245 milyon dolar olan doğrudan yabancı yatırım tutarı, bu yıl aynı dönemde 1 milyar 644 milyon dolara geriledi.
Söz konusu düşüş, sektörler itibarıyla değerlendirildiğinde, sanayi sektörü öne çıktı. Geçen yılın ilk yarısında sanayi sektörlere toplam 2 milyar 265 milyon dolar yatırım gelmişti. Bu yıl aynı dönemde gelen doğrudan yabancı yatırım tutarı  880 milyon dolar oldu. 

Elektrik ve gaza yatırdılar
Söz konusu yatırımın 424 milyon dolarını ‘elektrik, gaz, buhar ve sıcak su üretimi ve dağıtımı’, 375 milyon dolarını ‘imalat’, 81 milyon dolarını ‘madencilik ve taşocakçılığı’ oluşturdu.
Hizmetler sektöründeki düşüş ise bu kadar keskin olmadı. Bu yılın ilk altı aylık döneminde sektöre yönelik doğrudan yabancı yatırım tutarı, 957 milyon dolardan 750 milyon dolara geriledi. Bu başlık altında inşaat sektörüne yatırımın 81 milyon dolardan 203 milyon dolara yükselmesi dikkati çekti.

Aslan payı Avrupalı’nın
Türkiye’ye gelen doğrudan yatırımın ülkeler itibarıyla dağılımına bakıldığında, Avrupa ülkelerinin
ağırlığı öne çıkıyor.
Yıllar itibarıyla Türkiye’ye gelen yatırımın çok büyük bölümünü Avrupa kanalı oluşturuyor. Avrupa’dan gelen yatırım, 2004’te artış trendine girdi ve 576 milyon dolardan 1 milyar dolara çıktı. Daha sonra da sırasıyla 2005’te 6.6, 2006’da 14.6, 2007’de 12.9, 2008’de 11.3 milyar dolar oldu. 2009’da 5 milyar dolara inen yatırım tutarı, 2010’nun ilk yarısında da düşüş eğilimini sürdürdü. 2010’nun ilk yarısında yurda gelen 1.6 milyar dolarlık doğrudan yabancı yatırımın 1.3 milyar dolarını Avrupa ülkeleri meydana getirdi. Söz konusu tutar geçen yıl aynı dönemde, 2.8 milyar dolar düzeyindeydi.
Körfez ülkelerindeki artış ise dikkati çekti. Bu ülke grubundan Türkiye’ye doğrudan yabancı yatırım,
ilk yarıda, geçen yılın aynı dönemine kıyasla 57 milyon dolardan 91 milyon dolara yükseldi. Birleşik Arap Emirlikleri yatırım tutarını 5’ten 16’ya, Kuveyt 19’dan 36’ya, Suudi Arabistan 33’ten 39 milyon dolara çıkardı. (aa)