Başçı: Aynen devam ederiz

Merkez Bankası Başkanvekili Erdem Başçı, enflasyon hedeflemesi ve dalgalı kur politikalarının değişmeyeceği mesajıyla işe başladı. Başçı'nın babası Ahmet Uğur bey, "Krizden Türkiye'yi Kemal Derviş çıkardı. Sol görüşlü olabilir. Allah razı olsun" dedi.

ANKARA - Süreyya Serdengeçti'nin görev süresinin dolmasına karşın hükümetin isim belirlememesi ve asaleten atama yapmakta gecikmesinin piyasada yarattığı tedirginlik, başkanvekilliğine getirilen Erdem Başçı'nın 'politikalarda değişiklik yok' mesajı ve karar alma sürecindeki boşluğun doldurulmasıyla giderildi.
Başçı, izlenen politikalarda değişiklik olmayacağı mesajını verdi, dalgalı kurun enflasyon hedeflemesinin 'olmazsa olmaz'ı olduğunu vurguladı. Karar mekanizmasında sıkıntı yaşanmaması için başkan yardımcılığına Rifat Günay'ın vekâleten de olsa ataması yapıldı. Başçı, dün Merkez Bankası Başkanvekili olarak koltuğuna oturmadan önce makam girişinde basın açıklaması yaptı. Başkanlığa vekâlet görevinin kendisine tevcih edilmesini şahsına gösterilen 'güven ve teveccüh' olarak niteleyen Başçı, 2003 yılı Ekim ayından bu yana başkan yardımcılığı görevini sürdürdüğünü, son birkaç yılda ekonomi tarihinde dönüm noktaları olarak yerlerini alacak atılımları hep birlikte gerçekleştirdiklerine işaret etti.
Paradan altı sıfır atılması, para politikası karar alma süreçlerindeki şeffaflık ve hesap verebilirlik konularında ulaşılan nokta ve bu yıl başında geçilen enflasyon hedeflemesini buna örnek veren Başçı, "Rahatlıkla ifade edebilirim ki bu gelişmeler sonucunda Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası bağımsızlık, şeffaflık ve hesap verebilirlik alanlarında dünya standartlarında ileri bir düzeye ulaşmış ve beğeni ile izlenen merkez bankalarından biri haline gelmiştir" diye konuştu.
Başçı, izlenen politikalardaki üç temel unsurun nihai hedefinin ise fiyat istikrarını sağlamak ve kalıcı hale getirmek olduğunun altını çizerken, bankanın 75. kuruluş yıldönümünün kutlanacağı 2006 yılında fiyat istikrarına giden yolda çok önemli bir mesafe kaydettiklerini gördüğünü, bu süreçte banka çalışanlarından her birinin son derece değerli katkıları olduğunu söyledi.
Gidenlere teşekkür
Erdem Başçı, dün akşam itibarıyla görev süresi dolan Serdengeçti, 8 Mart'ta emekliye ayrılan başkan yardımcısı Sedef Ayalp ve 4 Nisan'da emekliye ayrılacak başkan yardımcısı Fatih Özatay'ın, 2002-2005 arasında uygulanan 'örtük enflasyon hedeflemesi' rejimi altında 'düşen enflasyon' sürecinin tasarımı ve yönetilmesinde çok önemli katkılarda bulunduklarına vurgu yaptı. Başçı, "Her üç meslektaşıma da şahsım ve Merkez Bankası çalışanları adına içten takdir, şükran ve saygılar sunmayı borç bilirim" dedi.
Merkez Bankası karar organlarından Yönetim Komitesi'nin karar alabilmesi için en az üç üyenin oyuna, Para Politikası Kurulu'nun ise toplanabilmesi için en az beş üyenin katılımına ihtiyaç olduğunu belirten Başçı, şöyle konuştu:
"Bir taraftan emeklilik dolayısıyla boşalan bu üç önemli görev için atama süreçleri yürürken, toplantıların yapılması ve karar süreçlerinin aksamadan ilerlemesi gerekmekte. Bu nedenle Sedef Ayalp'ten boşalan başkan yardımcılığına TCMB Bankacılık ve Finansal Kuruluşlar Genel Müdürü sayın Rifat Günay'ın vekâleten atanması, önerimiz üzerine Devlet Bakanımız sayın Ali Babacan tarafından 15 Mart 2006 tarihi itibarıyla uygun görülmüştür. Sayın Günay en kısa zamanda vekaleten görevine başlayacaktır."
Başçı, Özatay'ın 23 Mart'taki Para Politikası Kurulu toplantısına katılacağını sözlerine ekledi.
Endişeleri giderdi
Başçı, piyasalarda bundan sonra banka politikasının nasıl olacağı yönündeki endişeleri de, "Para politikamız 2005 Aralık ayında ilan edilen 'Enflasyon Hedeflemesi Rejiminin Genel Çerçevesi ve 2006 Yılı Para ve Kur Politikası' metninde duyrulduğu şekilde devam edecek" sözleriyle giderdi.
Bankanın hükümetle beraber ilk defa üç yıllık dönem için enflasyon hedeflerini belirlediğini ve bu yıl için yüzde 5, 2007 yılı için yüzde 4, 2008 yılı için yine yüzde 4 olarak açıklanan bu hedeflere ulaşmaya odaklandıklarını söyledi. Başçı, belirsizlik aralığını artı, eksi 2 puan olarak ilan ederek 'hesap verebilirlik' ilkesini de somut bir şekilde hayata geçirdiklerine dikkat çekti.
Konferans hazırlığı
Erdem Başçı, uygulanan programın en çok eleştiri alan dalgalı kur politikasından taviz verilmeyeceğini de şöyle dile getirdi:
"Dalgalı kur devam ederken 'risk farkındalığının' toplumumuzda giderek yerleşmesi ve 'risk yönetimi ilke ve araçlarının' hem kamu hem de özel kesimlerce daha çok kullanılır olması yönündeki çabalarımız sürecektir. Bu çerçevede 2006 yılının sonbahar aylarında 'dolarizasyon' ve bunun getirdiği 'dalgalanma korkusu' konularını irdeleyecek bir uluslararası konferans planlanmış ve çalışmalara başlanmıştır."
Başçı, YTL'ye geçiş, tek haneli enflasyon ve enflasyonu 'fiyat istikrarı' seviyelerine düşürüp orada kalıcı kılmak amacıyla enflasyon hedeflemesine geçilmesini bankanın son yıllarda attığı pek çok olumlu adıma örnek gösterdi. Başçı, sözlerini şöyle sürdürdü: "Bundan sonra atacağımız her yeni adım, Türkiye ekonomisini daha iyi noktaya taşıyacak."
'İmkânsız zaman alır'
Başbakan Tayyip Erdoğan'ın "2006 sonunda YTL'den TL'ye geçileceği" açıklamasının hatırlatılması üzerine Başçı, "Merkez Bankası Piyasalar Genel Müdürlüğü'nde levha vardır. Burada der ki 'Zoru hemen yaparız. İmkânsız biraz zaman alır" demekle yetindi. Başçı, "Merkez Bankası politikalarında değişiklik olacak mı?" sorusuna, temel politika metinlerinin enflasyon raporu ve aylık olarak yaptıkları Para Politikası Kurulu değerlendirme özeti olduğunu belirterek, bu raporların okunmasını önerdi.
Başkanın kararnamesi Çankaya'da
Devlet Bakanı Ali Babacan, Merkez Bankası Başkanı'nın kararnamesini dün saat 15.30'da Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer'e sundu. Babacan ve Sezer'in görüşmesinin ardından açıklama yapılmadı. Ancak, kararnamede Erdem Başçı'nın adı olduğu ileri sürülüyor. Başbakan Tayyip Erdoğan, Bakanlar Kurulu'nda imzaya açılan boş kararnamenin, ismin kesinleştirilmesinin ardından Sezer'e sunulacağını açıklamıştı. Aynı gün Banka Meclisi, başkanvekiliğine Başçı'yı getirmişti.
Bu görevlendirme, ekonomi çevrelerinde, 'Sezer'e çıkarılan kararnamede Başçı'nın adı yer alıyor' diye yorumlandı. Ancak, hükümetin, Sezer'in onaylamama olasılığı nedeniyle ismi açıklamamış olabileceği ifade ediliyor. Dışişleri Bakanı Abdullah Gül ise, gazetecilerin, hükümetin üzerinde uzlaştığı ismin Başçı olup olmadığını sorması üzerine, "Uzlaşma diye bir şey söz konusu değil. Bir problem yok ki uzlaşma olsun" dedi.
Babacan'ın da Sezer'le görüşmeden sonra Erdoğan ile bir araya gelerek bilgi aktardığı öğrenildi. Başkan yardımcılığına vekâleten atanan Bankacılık ve Finansal Kuruluşlar Genel Müdürü Rifat Günay da vekâleten göreve başladı.
Babacan yaşıtlarını getirdi
Kabinenin en genç üyesi olan 1965 doğumlu Ali Babacan, Merkez Bankası yönetimine yaşıtlarını getiriyor. Çocukluk arkadaşı 1966 doğumlu Erdem Başçı başkanvekiliğine getirilirken, Başkan Yardımcısı Sedef Ayalp'in emekliye ayrılmasıyla boşalan başkan yardımcılığına vekâleten atanan Rifat Günay da 1965 doğumlu. Mersin'de doğan Günay, 1985'te Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi'nden mezun oldu. Bankaya 1986'da müfettiş yardımcısı olarak giren Günay, 1994'e kadar müfettiş olarak görev yaptı. 1995 yılında Bankacılık Genel Müdürlüğü Banka İşleri Müdürü, 1998'de Bankacılık Genel Müdür Yardımcısı oldu. 23 Ağustos 2005'ten bu yana ise Bankacılık ve Finansal Kuruluşlar Genel Müdürü olarak görev yapıyordu.
'Dersleri Ayşe teyze mantığıyla anlatırdı'
Merkez Bankası Başkanlığı görevine vekâleten atanan Doç. Dr. Erdem Başçı'nın öğrencilik ve öğretim üyeliği yılları ilginç özellikler taşıyor. 1983 yılında mezun olduğu TED Ankara Koleji'ndeki yıllıkta, mantığının kabul etmediği noktalara kesinlikle itiraz etmesi ve aktörlük yeteneği ile anılan Başçı, Bilkent Üniversitesi'nde öğretim üyeliği yaptığı dönemde dersleri örneklerle anlatmasıyla biliniyor. Öğrencileri, Erdem Başçı'nın konuların iyi anlaşılması için ekonomi derslerini güncelleştirerek anlatmayı sevdiğini, sık sık 'Ayşe teyze, Mehmet amca' örneklerini kullandığını belirtiyor.
Üniversitede beraber okuduğu arkadaşları, Başçı'nın öğrenim süresi boyunca mütevazı ve yardımcı olma özellikleriyle dikkat çektiğini kaydediyor. Başçı ile fizik ve kimya laboratuvarında beraber deneyler yaptıklarını belirten bir sınıf arkadaşı şunları anlatıyor:
"Ben Ortadoğu Teknik Üniversitesi'ne Rize'den gelmiştim. Okulda kolejliler, Anadolu liseliler ve taşralılar gibi ayrımlar yapılırdı. Ancak Erdem beyde böyle bir ayrım söz konusu değildi. Son derece mütevazı ve insancıl özellikleri olan biriydi." Arkadaşı, 'süper derecede bilgili' olarak nitelediği Erdem Başçı'nın, Merkez Bankası gibi bir kurumun başına gelmeyi hem kişilik hem de bilgi birikimi açısından hak ettiği görüşünde. Başçı'nın en ilginç özelliğini ise 'çok iyi bir dinleyici' sözleriyle anlatan sınıf arkadaşı, "Kendisine saçma gelecek fikirleri bile nezih bir şekilde dinler, sonucunu beklerdi. Ancak sonuçta uygun üslupla kendisine mantıklı geleni söylerdi. Başçı'nın maddi durumu ortanın üzerindeydi. Buna rağmen alçakgönüllü biriydi. Okula otobüsle gelip giderdi" dedi.
Hocaları da Başçı'nın öğrencilik yıllarında çalışkan kimliğiyle ön plana çıktığını belirtiyor. Laboratuvar derslerine giren fizik hocası, Merkez Bankası'nın yeni başkan adayını "Meseleleri çabuk kavrardı ve yeni açılımlar kazandırırdı" sözleriyle anlatıyor. Ortadoğu Teknik Üniversitesi Elektrik Elektronik Bölümü'nü şeref derecesiyle bitirmenin 'süper bir zekâ' gerektirdiğini söyleyen başka bir hocası da Başçı'nın sakin kişiliğine dikkat çekiyor.
'Eskrimde gurur kaynağımız'
TED Koleji'nin yıllığında Başçı, arkadaşları tarafından şöyle anlatıldı:
"Fakat öğretmenim..." Matematik derslerinin alışılmış sesi. Bu sesin sahibi, uçmamak için ceplerine taş koymuş, çıta gibi bir yapıya sahip olan Erdem'den başkası değildir. Erdem, derslerde mantığına ters düşen her şeye itiraz eder. Fikrini kabul ettirinceye kadar da uğraşır. (...) Bu arada her gün saatlerce uğraşıp kıvırcık tutmak için briyantilediği saçlarını Refhan'ın elinden kurtaramamak en büyük derdidir. Küçükken oynadığı çelik çomağı geliştirerek okulumuzun eskrimde gurur kaynağı olmuştur."
1995 yılından bu yana Bilkent Üniversitesi İktisat Bölümü'nde öğretim üyesi olarak çalışan Erdem Başçı, 1999 yılında YÖK'ten doçent unvanı aldı. Başçı'nın araştırma yaptığı ve ders verdiği konular, para iktisadı, finansal iktisat, makro iktisat kuramı ve matematiksel iktisat. Başçı, İngiltere'deki York Üniversitesi'nde 1999'da misafir öğretim üyesi olarak dersler verdi ve uluslararası kongrelerde çok sayıda tebliğ sundu. Ayrıca Türkiye ekonomisi üzerine çalışmalar yayımladı. Hem TED hem ODTÜ'de Devlet Bakanı Ali Babacan ile aynı dönemde eğitim gördü. Babacan'ın bakanlığı döneminde danışmanlığını yaptı. 2003'te Merkez Bankası Başkan Yardımcısı oldu. Başçı, Avrupa Birliği sürecinde Merkez Bankası'nın dış ilişkilerini de yönetiyordu. Master çalışmasını İstanbul Menkul Kıymetler Borsası üzerine yapan Başçı, doktora tezini kurumlar vasıtasıyla kaynak dağılımı ile ilgili hazırladı.