Bereketli simge

Bereketli simge
Bereketli simge

Fotoğraf: SELAHATTİN SÖNMEZ/HDN

Türk Lirası yeni simgesine kavuştu. Türkiye ekonomisinin 'güvenli liman ve yükselen değer' özelliklerini birleştiren simge rakamın önüne yazılacak.

EKONOMİ SERVİSİ
Türk Lirası’nın yeni simgesi açıklandı. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ’ın da katıldığı bir toplantıyla kamuoyuna tanıtılan yeni simgeyi tasarlamak için 8 bin 362 başvuru oldu. Yapılan elemeler sonucunda Tülay Lale’nin tasırımı birinci oldu. Merkez Bankası Başkanı Erdem Başçı, paranın simgesi belirlenirken TL’nin ve Türk ekonomisinin iki belirgin özelliğinin ön plana çıkartıldığını belirterek, “Bunlar güven ve istikrar içinde yükselen değerdir. Simgenin çıpaya benzemesi TL’nin kıymet saklama aracı olarak güvenli bir liman haline geldiğini vurgulamaktadır. Paralel çizgilerin yukarı eğimli olması ise TL’nin ve Türkiye ekonomisinin istikrar içinde yükselen değerini simgelemektedir” dedi.
Merkez Bankası olarak simgenin tanınması, pratik hayatta hızla yer edinmesi ve yaygınlaşması yolunda ilk adımı atarak örnek bir yazı tipini alıp simgelerini eklemek suretiyle güncellediklerini belirten Başçı, banka tarafından hazırlanan CD’lerde veya bankanın internet sayfasında yer alan program indirildiğinde bilgisayarların simgeyi işleme yeteneğine kavuşacağını söyledi. Başçı, “Yaygın kullanılan bilgisayar sistemlerinde, euronun simgesi için ‘Alt Gr ve E’ tuşlarının kullanılmasında, dolar simgesi için ‘Alt Gr ve 4’ tuşlarının kullanılmasında olduğu gibi, benzer şekilde sizlere sunduğumuz programda Türk Liramızın simgesi için ‘Alt Gr ve T’ tuşları kullanılmaktadır” dedi. Akıllı telefonlar ve tablet bilgisayar için de simgenin görüntülenebileceği bir bağlantı bulunduğunu kaydeden Başçı, vatandaşların Türk Lirası simgesiyle ilgili yazı tipi ve programlar için Merkez Bankası’nın internet sayfasından yararlanmalarını, bunun dışındaki kaynaklardan alınan benzer içerilikli sertifikasız yazılımları kullanmamalarını vurguladı. Başçı, birinci olan tasarımın banka grafikerlerinin çalışması ile geometrik açıdan estetik bir temele oturtulduğunu söyledi. 

Simge rakamın önünde olacak
Başçı, öncelikle bilişim dünyasından başlayarak simgenin pratik iş hayatında kullanımına yönelik adımların atılacağını kaydetti. Simgenin paranın önünde yer alacağını vurgulayan Başçı, “Dünyada kullanılan karakter kodu tablolarında simgemizin de yer almasını sağlayacağız. Bilgisayarları, yazıcıları, mobil cihazları, yazarkasaları üreten firmalar ile ve ofis yazılımlarını ve diğer temel yazılımları üreten firmalar, ürünlerinde güncelleme yaparak Türk Lirası simgesini kısayolla yazılacak hale getirecekler” dedi. Öte yandan simgeye en sert tepki ise Milliyetçi Hareket Partisi Genel Başkanı Devlet Bahçeli ’den geldi. Bahçeli, simgeyi ‘ucube’ olarak nitelendirdi.

Enflasyon ve faiz modern hırsızlık
Başbakan Erdoğan, Merkez Bankası Başkanı’nın verdiği bilgiye göre yarışmaya cezaevinden bile katılım olduğunu söyledi. Geçmişte bol sıfırlı dönemi anlatırken “Tuvalete giriş ücretleri bile 1 milyon, 2 milyondu” diyen Erdoğan, kendi dönemlerinde yeni banknotun tedavüle girmediğini de vurguladı. Enflasyonun modern hırsızlık olduğunu kaydeden Erdoğan, “Aynı şekilde faiz ve karşılıksız para basmak modern hırsızlıktır. Şu andaki faiz oranlarını yüksek buluyoruz. Bunun düşmesi lazım. Biz enflasyonu da faizi de tarihi düşük oranlara çektik” dedi.

Ne ifade ediyor
* Simgenin çıpaya benzemesi Türk Lirası’nın kıymet saklama aracı olarak ‘güvenli bir liman haline geldiğini’ vurguluyor.
* Paralel çizgilerin yukarı eğimli olması ise, Türk Lirası’nın ve Türkiye ekonomisinin ‘istikrar içinde yükselen değerini’ simgeliyor.

Çıpaya benzemesi tesadüf
TL’nin simgesini tasarlayan İZ Grup Yönetim Kurulu Başkanı Tülay Lale, simgenin çıpaya benzemesinin tesadüf olduğunu söyledi. Lale, iki yatay çizgiyle Doğu ve Batı arasındaki köprüye atıfta bulunduklarını söyledi. Tasarımda ‘L’ nin düz kaldığını ‘nasıl estetik hale getiririz’ diye düşünürken kıvrımı verdiklerini söyledi. Euroya benzemesi konusunda ise Lale, “O da güzel, euroya bakan TL’yi hatırlayacak” dedi. İsminin baş harflerinin T ve L olduğunu ve kendi ismini parayla bağdaştıramadığını kaydeden Lale “Ama bundan sonra bağdaşacak gibi” dedi. Lale bu arada 5 kardeş olduklarını ve kardeşlerin hepsinin isminin baş harfinin ‘T’ olduğunu söyledi. Selçuk Üniversitesi mezunu 35 yaşındaki Lale, jeoloji mühendisi.

Altın oranla uyumlu
Türk Lirası simgesi altın oranla uyumlu. Elma çekirdeklerinin elma içinde yerleşim şeklinden deniz kabuğunun spiral şekline, insan vücudundan Türk bayrağındaki yıldıza kadar, pek çok görüntü altın oranla uyumlu tasarlanıyor.

Ekonomistler nasıl buldu

Sert çizgileri bulunuyor
Prof. Dr. Seyfettin Gürsel: Beğenmedim, çok dolara benziyor sert çizgileri var. İlk izlenimim buydu. Bu kadar para harcanmış bir sürü insana danışılmış bence daha uygun bir şey bulunabilirdi.

Daha iyisi olması çok zor
Eski Merkez Bankası Başkanı Yaman Törüner: Beğendim, daha iyisi olması zor. Çünkü T harfi haça benziyor. T’yi başka türlü şekilde ifade etmek zor, bir de L eklenince böyle bir şekil vermişler. Daha iyisini yapmak zordu. Bu simge dünyada kabul görür ama para tabii ki TL dolar gibi euro gibi hale gelecek ki insanlar Türk Lirası’nın başına koysun. Biz koyacağız elbette. Kabul görecek alışma meselesi bu yavaş yavaş olacak bu da.

En kötü simgeyi seçmişler
Ekonomist Mahfi Eğilmez: Bana göre en kötüsünü seçmişler. TL simgesinin üst tarafı “telgrafın tellerine kuşlar mı konar”, alt tarafı “Bahriyeli yarim var” şarkılarının simgesi gibi olmuş.

İşi basitleştirmek gerekirdi
Global Menkul Değerler Stratejisti Gökhan Uskuay: Simgenin bilgisayarlarda kullanılabilmesi kolaylaştırılmalı. Programın indirilmesi için ona uygun fond olması gerekiyor. Uygun fond yoksa önce onu yüklemeniz gerekiyor. Bu işi biraz daha basitleştirmek gerek. Şu an kullanılabilir değil ve bu yüzden de raporlara yazımı zor. Ayrıca ilk görüşte euroyu anımsatıyor.

Kabul göreceğine inanıyorum
UniCredit Menkul Değerler Başeko. Güldem Atabay: Türkiye son 10 yılda ekonomik anlamda büyük değişimler yaşadı. Makro verilerde iyileşme, enflasyonun tek haneye indirilmesi ve mevduatta dövizden TL’ye geçiş olması hükümetin başarısı. Yeni simgenin ardından hükümetin TL’yi rezerv para haline getirme amacı var. Yeni simgenin bazı çağrışımlar yapması normal. Buna rağmen ben beğendim ve kabul göreceğine inanıyorum.

Tasarımcılar nasıl değerlendirdi

Alametifarika Kreatif Direktörü Uğurcan Ataoğlu
Tasarımda beğenmek ya da beğenmemek bir değerlendirme kriteri değildir. Bu çaptaki bir işin kişisel zevklerimize hitap etmesini beklemeyi doğru bulmuyorum. Önemli olan, tasarımın ihtiyacı karşılayıp karşılayamadığıdır. Bence Türk Lirası için yapılan yeni logo ihtiyaca makul bir çözüm öneriyor. Üstelik dünyadaki muadilleriyle de eş değerde. Yapması herkes için kolay, elle yazarken kalem hareketine uygun, akılda kalıcı ve estetik bir logo. Daha ne olsun. Hayırlı, uğurlu olsun. 

Radikal Gazetesi Görsel Yönetmeni Sertaç Bala
İlk bakışta başka ülkelerin para simgeleri gözümün önüne geldi. Zamanla çok daha kolay anlaşılacağını düşünüyorum. Tasarımcının eline sağlık. Hayırlı, uğurlu olsun.

bigPara.com