Beş aydır kesintisiz büyüyen sanayi üretimi temmuz ayında hız kesti

Beş aydır kesintisiz büyüyen sanayi üretimi temmuz ayında hız kesti
Beş aydır kesintisiz büyüyen sanayi üretimi temmuz ayında hız kesti
Temmuz ayı sanayi üretimi geçen yılın aynı ayına göre yüzde 9.2 oranında geriledi. Beş aydır kesintisiz süren büyümenin frene bastığı görülüyor. Sanayi temmuzda haziran ayına göre yüzde 0.9 oranında büyeyebildi. Rakamlar sanayide gerçek büyümenin hayli zaman alacağını gösteriyor

ANKARA - Aylık Sanayi Üretim Endeksi, beş aydır sürdürdüğü kesintisiz yükselişmle son sekiz ayın zirvesine ulaştı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), temmuz ayında Sanayi Üretim Endeksi’nin temmuz ayında gerçekleşen 110.3’lik rakamla Kasım 2008’deki düzeyini yeniden yakalamakla birlikte 2008 yılının temmuz ayına göre yüzde 9.2 oranında geriledi. Geçen yıl temmuz ayında Aylık Sanayi Üretim Endeksi 121.4 idi.
Bu arada beş aydır yükselen sanayi üretim endeksinin hız kesmeye başladığı da görülüyor. Haziranda mayıs ayına göre yüzde  6.6 oranında yükselen endeks temmuzda haziran göre yüzde 0.9 oranında arttı. Haziran 2009’da endeks 109.2 düzeyinde gerçekleşmişti. Sanayinin alt sektörleri incelendiğinde, 2009 yılı Temmuz ayında, bir önceki yılın aynı ayına göre madencilik ve taşocakçılığı sektörü endeksi yüzde 0.9 artarak 145.8’den 147.2’ye yükselirken, imalat sanayi sektörü endeksi yüzde 10.5 azalarak 118.6’dan 106.2’ye, elektrik, gaz ve su sektörü endeksi ise yüzde 3.2 azalarak 135.4’den 131.2’ye geriledi.



Vergi etkisi görüldü
Beyaz eşya ve otomotivde vergi indiriminin bitmesi temmuz ayında etkilerini gösterdi. Temmuzda dayanıklı tüketim malı üretimi yüzde 5.9 oranında azalırken, düşüş diğer ulaşım araçları imalatında yüzde 7.3 oldu. Motorlu kara taşıtları imalatında ise çok küçük bir gerileme yaşandı.
Geçen yılın temmuz ayına göre yapılacak bir kıyaslama ise durumun pek de iyi olmadığını gösteriyor.  Ana Sanayi Grupları (MIGs) Sınıflamasına göre, Temmuz ayında geçen yılın aynı ayına göre en yüksek düşüş yüzde 22.7 ile sermaye malı imalatında yaşandı. Ana Sanayi Grupları (MIGs) Sınıflamasına göre diğer gruplar incelendiğinde, aramalı imalatının yüzde 10.8, enerjinin yüzde 4.4, dayanıksız tüketim malı imalatının yüzde 2.7 oranında düştüğü temmuz ayında, dayanıklı tüketim malı imalatı ise yüzde 3.5 oranında arttı.

Ulaşım araçları sıkıntılı
İmalat Sanayi Üretim Endeksi alt gruplarının 2009 yılı Temmuz ayında 2008 yılı aynı ayına göre değişim oranları incelendiğinde, en yüksek düşüş oranı yüzde 36 ile diğer ulaşım araçlarının imalatında gerçekleşti. Bunu, yüzde 27.3’lük düşüş ile motorlu kara taşıtı, römork ve yarı römork imalatı takip etti. Bununla birlikte radyo, TV, haberleşme techizatı ve cihazları imalatında ise yüzde 36.5’lik artış gerçekleşti. 
Bahçeşir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi BETAM sanayi üretiminde Temmuz 2005 seviyesinde yatay seyir içine girildiğini açıkladı. BETAM’ın dün yayınlanan bilgi notunda şu görüşlere yer verildi: ‘Temmuz sanayi endeksi yıllık bazda yüzde 9,2 düşüş sergilerken, bir önceki aya göre yüzde 0,9 artmış görünüyor.
Ancak başladığı iddia edilen canlanmanın devam edip etmediğini, ediyorsa gücünü anlayabilmek için sanayi üretim verisini mevsim ve takvim etkilerinden arındırarak yeniden tahmin etmek gerekiyor. 

‘Güçlü canlanma yok’
Bu tahmin yapıldığında haziran ayına kıyasla temmuzda sanayi üretiminin hemen hemen hiç artmadığı gözlemleniyor. Nitekim, mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış üretim endeksini dikkate aldığımızda, aylık endeksin Haziran’dan Temmuz’a yüzde 0,08 artış (on binde 8) ile yatay bir seyir izlediğini görüyoruz . Bu gelişme Nisan ayında başlayan cılız canlanmanın devam etmekte zorlandığının işareti olarak kabul edilebilir. Geçen ay da mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretiminin küçüldüğü tahmin edilmişti; Mayıs’tan Haziran’a BETAM yüzde 0,1’lik, TÜİK ise yüzde 0,4’lük düşüşler hesaplamıştı.
Türkiye ekonomisinde canlanmanın güçlü olarak başladığını söylemek mümkün değil. Mart 2008’den beri süren hızlı düşüş bitmiş gibi görünse de endeks Temmuz 2005 seviyesinde yatay seyretmektedir. ‘ 

‘Tahminler tutmadı’
Anadolu Aslanları İşadamları Derneği (ASKON) Genel Başkanı Mustafa Koca, Temmuz ayı sanayi üretim verilerine ilişkin, ağır da olsa gelişmenin olumlu bir süreç olduğunu belirterek ‘Ancak Türkiye krizden hızlı çıkacak tahminleri tutmadı’ dedi. Mustafa Koca, yaptığı yazılı açıklamada, Temmuz ayında sanayi üretiminin bir önceki yıla göre yüzde 9,2 gerilediğini, Haziran’a göre ise üretimin yüzde 0,9 oranında artış kaydettiğini hatırlattı.
Koca, “Bu verilerin bize söylediği şudur; krizden çıkışın önemli göstergelerinden biri olan sanayi üretiminde az da olsa bir gelişme yaşanmaktadır. Ancak bu gelişme Nisan, Mayıs ve Haziran aylarındaki hız kadar bile değildir” ifadesini kullandı. “ASKON Başkanı Mustafa Koca Türkiye krizden hızlı çıkacak” şeklindeki tahminin tutmadığının anlaşıldığını belirterek ı, bu tempoya baktıklarında “Türkiye’nin de krizden 2010 ortalarında ancak kendisini kurtaracağını” söyledi. (Radikal)