Birada rekabet zamanı

Rekabet Kurulunun, bira sektörünü rekabete açan kararı yürürlüğe girdi. Kurul'un rekabete engel oluşturduğu gerekçesiyle Efes ve Tuborg'un muafiyetinin kaldırılması kararı, sektöre yeni girişlerin de önünü açacak.
Haber: HANİFE ŞENYÜZ / Arşivi

ANKARA - Rekabet Kurulunun, bira sektörünü rekabete açan kararı yürürlüğe girdi. Kurul'un rekabete engel oluşturduğu gerekçesiyle Efes ve Tuborg'un muafiyetinin kaldırılması kararı, sektöre yeni girişlerin de önünü açacak. Rekabet Kurulu, yaptığı inceleme sonrasında, Efes Pazarlama ve Dağıtım Ticaret A.Ş. (Efpa) ile Tuborg'un Bimpaş Bira ve Meşrubat Pazarlama A.Ş.'nin (Bimpaş), bayi ve distribütörlerin son satış noktalarıyla yaptıkları, münhasırlık içeren tek elden satın alma anlaşmaları için tanınan muafiyetin geri alınmasını kararlaştırdı. 22 Nisan'da alınan kararın uygulanması için her iki şirkete dört aylık süre verildi ve bugünden itibaren uygulamaya konuldu.
Pazara giriş zor
Rekabet Kurulu, inceleme sonrasında, pazarda hâkim durumda bir teşebbüsün olduğu, bundan başka pazarda belli güce sahip sadece bir şirketin bulunduğu, yabancı tesebbüslerin hâkim durumdaki teşebbüsle lisans anlasmasıyla pazara ürün sunmayı tercih ettiği, üretici olarak pazara girişin zor olduğu ve ithalatın önemli boyutta olmadığı bira pazarında, teşebbüsler arasında etkin rekabetin bulunmadığı saptamasını yaptı. Pazara girme niyetinde olan teşebbüslerin, kapasiteleri/ithalat potansiyelleriyle pazarda etkin rekabet yaratmaktan uzak olduğuna dikkat çekilen kararda şöyle denildi:
"Öte yandan, Efes Pazarlama ve Bimpaş'ın kendilerinin veya distribütörlerinin/bayilerinin hem açık satış yapan nihai satış noktaları hem de kapalı satış yapan nihai satış noktaları ile akdettikleri tek elden satın alma anlaşmalarında yer alan rekabet etmeme yükümlülüklerinin ve bu etkiyi doğuran diğer sınırlamaların (tek elden satın alma yükümlülükleri, asgari satın alma/satış yükümlükleri, verilen krediler ve indirim vs. diğer katkıların tek marka satma şartına bağlanması gibi yükümlülükler), bira pazarında etkin rekabetin oluşmasının önünde önemli bir engel olduğuna oybirliği ile karar verildi."
Soğutucuda sınırlama yok
Kararda, her iki şirketin ve teşebbüslerinin, distribütör ve temsilcilerinin, bayilerinin son satış noktalarına verdikleri soğutucu dolaplara, rakip ürünlerin konulmasını engellemeleri de rekabete aykırı olarak değerlendirildi ve buna son vermeleri istendi. Kurul, 'soğutucu dolaplara rakip ürünlerin konulmasını engellemelerinin piyasada rekabetin oluşmasının önünde önemli bir engel olduğuna, bu yüzden soğutucu dolaplara rakip bira ürünlerinin konulmasının yasaklanması uygulamasına son verilmesine oybirliğiyle karar verdi.
Uymazlarsa ceza
Efes ve Tuborg'un kurul kararını uygulamaması halinde haklarında soruşturma açılması hükmü de yer aldı. Rekabet Kurumu Başkanı Mustafa Parlak ve kurul üyesi Nurettin Kaldırımcı, Kurul kararlarına katılmadı. Parlak, tanınan muafiyetin rekabeti olumsuz yönde etkilemediği gerekçesiyle katılmadığını belirtti. Kurul üyesi Kaldırımcı ise tanınan muafiyetin, simdilik, hiç olmazsa, belli bir eşik belirlenerek ve kapalı satış noktalarında kaldırılması gerektiğini vurguladı.