BTC para basmaya başladı

Türkiye, Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) boru hattından gelir elde etmeye başladı. Boru hattı tam kapasiteye ulaştığında yılda 220 milyon dolar kazanacak olan Türkiye...
Haber: AHMET KIVANÇ / Arşivi

CEYHAN - Türkiye, Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) boru hattından gelir elde etmeye başladı. Boru hattı tam kapasiteye ulaştığında yılda 220 milyon dolar kazanacak olan Türkiye, gemilere ilk petrol yüklemesinin yapıldığı 2 Haziran'dan bu yana 10 milyon dolar aldı. BTC'nin yarattığı potansiyeli maksimum seviyede değerlendirmek için harekete geçen Türkiye, Ceyhan'ı dünya enerji piyasasında söz sahibi yapabilmek amacıyla bölgeye yatırım yapacak şirketlere teşviklerin sağlanacağı özel statü verecek.
Boru hattını işletmekle görevli BTC International Limited'in (BİL) Genel Müdürü Muvaffak Çiğ, Kazak petrolünün de 1 Ocak 2007'den itibaren BTC'den akmaya başlayacağını söyledi.
Yüzyılın enerji projesi olarak adlandırılan BTC'den gelen petrolün dünyaya ulaştığı Ceyhan'daki Haydar Aliyev Deniz Terminali ve depolama tesislerinin kapıları basına açıldı. Hisselerinin tamamı Botaş'a ait olan ancak İngiltere'nin Jersey Adası'nda kurulan BİL'in Genel Müdürü Çiğ, faaliyetleri hakkında bilgi verdi. Şirketin merkezinin Jersey Adası olmasına açıklık getiren Çiğ, vergi avantajı ve uluslararası operasyonlarda hızlı hareket edebilmek amacıyla 1996 yılındaki hükümet tarafından bu tercihin yapıldığını anlattı.
Türkiye'nin BTC sayesinde dünyada enerjide adı geçen ilk sekiz ülkeden biri haline geldiğini, üstelik bu ülkelerden sadece Türkiye'nin petrol üreticisi olmadığını vurgulayan Çiğ, boru hattının açılmasıyla rafineri başta olmak üzere Türkiye'de enerji yatırımı talebinde artış yaşandığına dikkat çekti. Genel Müdür Çiğ, Türkiye'nin enerji alanında son dönemde sessiz sedasız çok önemli adımlar attığını söyledi.
Ceyhan'a özel statü
Hazar petrolünün yanı sıra Kerkük petrolleri için de uluslararası piyasalarla buluşma noktası olan Ceyhan'a, Samsun'dan uzatılacak ikinci bir boru hattıyla da petrol taşınması planlanıyor. Ayrıca Azeri ve Rus doğalgazlarının Ceyhan'da sıvılaştırılarak denizyoluyla Avrupa ve diğer ülkelere ulaştırılması öngörülüyor. Ceyhan'a gelen ham petrolü işleyerek uluslararası piyasalara satmak üzere de Petrol Ofisi, Çalık ve Lukoil gibi şirketlerin rafineri kurma projesi bulunuyor.
Çiğ, bölgede enerji yatırımlarını teşvik etmek amacıyla Ceyhan'da 1 milyon dekarlık alana bir tür serbest bölge gibi özel statü verileceğini, bunun hazırlıklarının sürdüğünü söyledi.
10 milyon dolar gelir
Genel Müdür Çiğ, petrol akan boru hattının 2007'nin sonlarına doğru tam kapasiteyle çalışmaya başladığında günlük varil miktarının 1 milyona çıkacağını söyledi. Bunun da yıllık 50 milyon ton petrol anlamına geldiğini vurgulayan Çiğ, hat bu kapasiteyle çalışmaya başladığında yıllık 120 milyon dolar boru hattı işletme geliri, 100 milyon dolar da vergi geliri sağlanacağını ifade etti.
Muvaffak Çiğ, boru hattında ilk yüklemenin yapıldığı 2 Haziran'dan bu yana 26 tanker gemisine 18 milyon tonluk yükleme yaptıklarını söyledi. Tesislerde aynı anda iki gemiye birden yükleme yapıldığını, şu sıralarda ise ortalama üç günde bir gemi yüklemesi gerçekleştirdiklerini kaydeden Çiğ, 18 milyon tonluk yükleme dolayısıyla 6.5 milyon dolarlık işletme geliri elde ettiklerini bildirdi. Boru hattından geçen petrolden alınan 3.5 milyon dolarlık vergiyle toplam gelir 10 milyon dolara ulaştı.
Türkiye'nin boru hattından geçen petrolde yüzde 6.5 oranında hissesi bulunuyor. Dolayısıyla boru hattı tam kapasiteye ulaştığında hattan geçecek 350 milyon varil petrolün 22 milyon 750 bin varilinin geliri de Türkiye'ye kalacak. Bu da mevcut fiyatlara göre yıllık 1.5 milyar dolar gelir anlamına geliyor.



Sırada Kazak petrolü var
Muvaffak Çiğ, geçtiğimiz haftalarda Azerbaycan ve Kazakistan arasında varılan anlaşma uyarınca boru hattından geçecek Kazak petrolüne ilişkin de ayrıntılı bilgiler verdi. Çiğ, 1 Ocak 2007 tarihinden itibaren yılda 3 milyon ton Kazak petrolünün BTC hattından akmaya başlayacağını, iki-üç yıl içerisinde de bu rakamın 8 milyon tona çıkacağını bildirdi. Çiğ, Kazak petrolünün de devreye girmesiyle BTC hattının taşıma kapasitesinin artacağına dikkat çekti.
Personel ücretleri
Çiğ, Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu (YDK) raporlarında eleştiri konusu yapılan BİL personelinin eğitim durumu ve ücretleri hakkında da bilgi verdi. YDK raporunun yazıldığı dönemde kadrolaşmanın tam gerçekleştirilmemiş olduğunu ifade eden Çiğ, şu an kurumda 530 kişi çalıştığını, bunların yüzde 70'inin üniversite mezunu veya yüksek lisans-doktora yapmış kişilerden oluştuğunu söyledi.
Ücretlerin 1000 YTL ile 6 bin YTL arasında değiştiğini söyledi.