Bugün dünyanın gözü Ceyhan'da

'Yüzyılın Projesi', '21. Yüzyılın İpekyolu' gibi isimlerle anılan Bakü-Tiflis-Ceyhan petrol boru hattının (BTC) Haydar Aliyev Deniz Terminali resmi açılışı, çeşitli ülkelerin devlet başkanı...

İSTANBUL /ADANA - 'Yüzyılın Projesi', '21. Yüzyılın İpekyolu' gibi isimlerle anılan Bakü-Tiflis-Ceyhan petrol boru hattının (BTC) Haydar Aliyev Deniz Terminali resmi açılışı, çeşitli ülkelerin devlet başkanı, başbakan, bakan veya bakan yardımcılarının katılımıyla Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer ve Başbakan Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde bugün gerçekleştiriliyor.
116'sı yabancı 408 gazeteci ve televizyoncunun izlediği Haydar Aliyev Deniz Terminali'ndeki törene, Gürcistan Cumhurbaşkanı Mihail Saakaşvili, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, KKTC Başbakanı Ferdi Sabit Soyer, İngiltere Başbakan Yardımcısı John Prescott ve 32 ülke bakan veya bakan yardımcısı katılıyor.
Törende Sırbistan, Arnavutluk, Suudi Arabistan, Yunanistan, Yemen, İsrail, Estonya, Ürdün, Fas, Suriye, İtalya, Nijerya, Polonya, Gürcistan, Litvanya, Umman, Kırgız Cumhuriyeti, Sudan, Moldova, Avusturya, Azerbaycan, Çek Cumhuriyeti, Fransa, Kazakistan, Norveç, Bulgaristan, Hırvatistan, Pakistan ve ABD, bakan veya bakan yardımcısı düzeyinde temsil edilecek. Ayrıca, BP Başkanı Lord Browne, BTC CEO'su Michael Townshend, İslam Konferansı Örgütü Genel Sekreteri Ekmeleddin İhsanoğlu, OECD Enerji Ajansı Direktörü Luis Echavarri, Uluslararası Enerji Forumu Genel Sekreteri Arne Walther, AB Komisyonu enerjiden sorumlu Komiseri Andris Piebalgs davetliler arasında yer alıyor.
Konukları Sezer ağırladı
Cumhurbaşkanı Sezer, Boru Hattı'nın bugünkü açılışına katılacak konuklar onuruna, Başbakan Erdoğan'ın da katılımıyla, Çırağan Sarayı'nda akşam yemeği verdi. Yaklaşık 650 konuğun katıldığı yemekte konuşan Sezer, açılış nedeniyle Türkiye'ye gelen konuklara 'Hoş geldiniz' diyerek sözlerini şöyle sürdürdü:
"Yarın (bugün) açılışını yapacağımız Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı, küresel enerji zincirinin güvenli halkasını oluşturuyor. İstanbul'daki ve Türk boğazlarındaki tanker trafiğinin azaltılmasına da katkı sağlayacak olan boru hattının yapımı sırasında sergilenen işbirliği ve dayanışma, bölgemizde barış ve istikrarın pekimesine ivme kazandıracaktır."
Sezer, Kazakistan'ın bu hatta petrol sağlamasına ilişkin anlaşmanın bir süre önce imzalanmasıyla bugünkü kutlamanın çok daha anlamlı bir boyut kazanacağını da vurguladı. Bu boru hattının kısa bir süre sonra Aktau-Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı olarak anılmaya başladığında Kazak petrolünün de doğrudan Akdeniz'e akabileceğini dile getiren Sezer, "Yakında Bakü-Tiflis-Erzurum Doğalgaz Boru Hattı'nın yapımı da tamamlanacak, 21. yüzyılda yeniden canlandırmakta olduğumuz İpek Yolu'nun bir diğer temel halkasını oluşturacaktır" diye konuştu.
Keneye karşı önlem alındı
Bugünkü açılışta güvenlik görevini üstlenen jandarma ise her türlü önlemi aldı. Tören nedeniyle, bir operasyon, iki komando taburu, 26 asayiş timi, dört köpekli tim, iki bomba imha ekibi görevlendirildi. Toplam 2 bin 500 jandarma ve polis gün boyu görev yapacak. Bu arada, tören alanı ve terminal sahası keneye karşı ilaçlandı. (Radikal, ­dha)



Türkiye 40 yılda BTC'den 7.5 milyar dolar kazanacak
İŞLEVİ: Hazar havzası petrol ve doğalgaz kaynaklarının Türkiye üzerinden uluslararası pazarlara taşınması.
NASIL BAŞLADI: İlk adımı Ebulfez Elçibey ve Turgut Özal attı. İlk anlaşma 9 Mart 1993'te, nihai anlaşmalar 18 Kasım 1999 ve 19 Ekim 2000'de imzalandı.
İNŞASI: 11 yıl sürdü.
MALİYETİ: 4 milyar doları buldu.
GELİRİ: Türkiye'ye sadece iletim bedeli yılda ortalama 300 milyon dolar. Türkiye 1-16 yıl arasında yılda 200-250 milyon dolar, 16-40 yılda 350-400 milyon dolar transit geçiş ücreti alacak. 40 yılda toplam 7.5 milyar dolar kazandıracak. Ayrıca navlun geliri elde edilecek.
KAPASİTE: Yıllık 50 milyon ton (375 milyon varil) petrol taşıma kapasitesine sahip. Kapasite artırılarak 75 milyon tona çıkabilecek. Hattın dolması için 10 milyon ton petrol gerekiyor. Ceyhan'da her biri 1 milyon varil kapasiteli yedi tank var. Kapasite 1 milyon metreküp. 1.776 km. uzunluğundaki hattın 1076 km.'si Türkiye'de.
GÜZERGÂH: Hat üzerinde, üç ülke boyunca sekiz pompa istasyonu ve 98 vana istasyonu var. Hatt, 2 bin700 metre yüksekten Ceyhan'daki deniz seviyesine ulaşana kadar 1500'den fazla nehir ve tepeden geçiyor. Bakü'den verilen petrol, bir yılda Ceyhan'a ulaştı. Boru hattının ömrü 40 yıl.
İŞLETMECİ: BTC Co şirketi.
BTC ŞİRKETİ ORTAKLARI: BP (yüzde 30.1, işletmeci); AzBTC (yüzde 25); Chevron (yüzde 8.9); Statoil (yüzde 8.71); TPAO (yüzde 6.53); ENI (yüzde 5); Total (yüzde 5); Itochu (yüzde 3.4); INPEX (yüzde 2.5); ConocoPhillips (yüzde 2.5) ve Amerada Hess (yüzde 2.36).
İLK PETROL: BTC hattının dolumuna 10 Mayıs 2005'te başlandı. İlk petrol 28 Mayıs'ta Ceyhan terminaline ulaştı.
AÇILIŞ TÖRENİ: Ceyhan'da bugün yapılacak olan açılış töreni 3 milyon dolarlık harcamayla gerçekleşti.
GÜVENLİK: Boru hattının sorumluluğu Jandarma Genel Komutanlığı'nda. Türkiye kısmı, 10 jandarma karakolu, 22 jandarma timi ile özel olarak korunuyor. İstihbarat ağı da oluşturuldu. Güvenlik anlaşması maddesine göre, ihtilale karşı da hat korunacak.


PO rafineri kuruyor
Petrol Ofisi A.Ş. (PO), rafineriyi Ceyhan'da kuracak. PO'dan borsaya gönderilen açıklamada, yeni rafineri kurulmasına yönelik karar çerçevesinde, lisans başvurusunun yapıldığı, yıllık 10 milyon ton üretim kapasiteli rafinerinin de Ceyhan'da kurulmasının planlandığı belirtildi. Avusturya şirketi OMV'nin PO'nun yüzde 34'ünü almasıyla ilgili işlemler mayısta tamamlanırken, yapılan açıklamada, yılda en az 5 milyon ton kapasiteli rafineri inşasının kararlaştırıldığı" belirtilmişti.


Avrupa'nın en büyüğü
Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı Projesi, Ceyhan'ı 160 milyon tonluk kapasiteyle Avrupa nın en büyük enerji terminali haline getirdi. Adana'nın Ceyhan ilçesi, petrol süpermarketi Hollanda'nın liman keti Rotterdam'ı geçti. Boru hatlarının bitiş noktası olması bakımından stratejik bir konuma geldi. BTC ile Ceyhan, küresel enerjide dünyanı en önemli terminallerinden biri oldu.