Bütçe çevre ve refah fakiri

Bütçe dengelerinde, IMF desteğinde sürdürülen ekonomi politikalarıyla birlikte önemli iyileşmeler elde edildi, ama gelişmişliğin önde gelen göstergeleri arasında yer alan toplumsal refah ve çevre hâlâ geri planda.
Haber: HANİFE ŞENYÜZ / Arşivi


Büyütmek için tıklayınız
ANKARA - Bütçe dengelerinde, IMF desteğinde sürdürülen ekonomi politikalarıyla birlikte önemli iyileşmeler elde edildi, ama gelişmişliğin önde gelen göstergeleri arasında yer alan toplumsal refah ve çevre hâlâ geri planda. Bütçenin en az kaynak ayrılan bu iki alanı, ağırlıkla dini hizmetlerin yer aldığı bütçe kaleminin çok çok altında bir bütçe ile idare ediliyor.
Bu yılın ilk dokuz aylık dönemini kapsayan bütçe verilerine göre, bütçede faiz yükü geçmişe oranla aşağı çekilirken hâlâ bütçenin en büyük kalemini oluşturuyor.
Bu dönemde 115 milyar 953 milyon YTL'lik bütçe harcamalarının 38 milyar 788 milyon YTL'si borç faizlerine gitti. Sosyal güvenlik 20 milyar 633 milyon YTL ile faizin hemen ardından gelen en yüksek kalem. Bu tutar üç sosyal güvenlik kurumunun Bağ-Kur, Emekli Sandığı ve SSK'nın emeklili aylıkları ve sağlık giderlerindeki açığını karşılamak için aktarıldı.
Faiz ve sosyal güvenliğin yanı sıra personel harcamaları bütçenin ana kalemini oluşturmaya devam ediyor. Çünkü bütçe açıklarını daraltmak için faizdeki iyileşmeye paralel olarak bütçe aynı ölçüde genişletilmedi. Dolayısıyla diğer alanlara aktarılan kaynaklar çok da büyütülemedi. Faizin bütçe harcamaları içindeki payı yüzde 33.5. Personele ayrılan kaynaklar bütçenin yüzde 23.4, sosyal güvenliğin payı ise yüzde 17.8 düzeyinde gerçekleşti. Buna karşın, bütçeden dokuz aylık harcamalarda çevreye aktarılan kaynak sıfıra yakın. Bütçenin sadece yüzde 0.12'si yani 140 milyon YTL çevreye gitti. Toplumsal refah ve iskân hizmetlerine de bütçe harcamalarının yüzde 0.45'i yani 518.1 milyon YTL ayrıldı. Buna karşın 'Dinlenme, Kültür ve Din Hizmetleri' başlığı altında ağırlıkla Diyanet İşleri bütçesinden oluşan kalem için yapılan harcama, bütçenin yüzde 1.5'ini oluşturdu. Bunların dokuz aylık tutarı 1 milyar 748.4 milyon YTL olarak gerçekleşti.
En çok payı eğitim aldı
Personel giderlerinin fonksiyonel sınıflandırması en yüksek harcamanın 9 milyar 606.7 milyon YTL ile eğitim ordusuna ayrıldığını gösteriyor. Eğitime ayrılan kaynak 14 milyar 357.6 milyar lira düzeyinde. Kamu düzeni ve güvenlik hizmetleri personeline bütçeden dokuz ayda ayrılan kaynak 4 milyar 497 milyon YTL. Savunma hizmetleri personel gideri ise 3 milyar 420 milyon YTL olarak belirlendi.