Büyükelçi iki soru sormuş

Vodafone'un Telsim'i aldığı süreçte, İngilizlerin Ankara Büyükelçisi Westmacott iki kere TMSF'yi ziyaret ederek iki soru sormuş: Yerli ortak şart mı? Arap sermayesi ile yarışa girenlere siyasi baskı olur mu? Yanıt: "Hayır. İhale şeffaf olacak."

İSTANBUL - Dünyanın en büyük GSM şirketi İngiliz Vodafone'un, Telsim'i KDV dahil toplam 4 milyar 950 milyon dolara satın almasıyla sonuçlanan süreç, günümüzün global dünyasında ülkelerin büyükelçilerinin bile ticari operasyonlarda ne kadar etkili olduğunu gösterdi. Vodafone, Telsim'e el konmasından 2-3 hafta sonra TMSF'ye başvurup şirketle ilgilendiklerini ifade etti. Daha sonra ihale gününe kadar uzanan süreçte İngiltere'nin Ankara Büyükelçisi Peter Westmacott da devreye girdi. Westmacott TMSF'yi iki kez ziyaret etti.
Westmacott, TMSF'ye yaptığı ziyaretlerde yönetimine iki soru yöneltti. Bunlardan birincisi Vodafone'un, Telsim ihalesine yerli ortakla girmesinin gerekli olup olmadığıydı. Büyükelçiye 'Gerekmez' cevabını veren TMSF yönetimi bunun geçmişten kaynaklanan bir alışkanlık olduğunu belirterek şunları söyledi: "Geçmişte kamunun açtığı bazı ihalelerde, yabancı katılımcılara yanınıza yerli ortak alırsanız işiniz kolaylaşır denmiş. Biz kendilerine böyle bir zorunlulukları olmadığını anlattık. Memnun oldular"
Westmacott'un ikinci sorusu ise son dönemlerde Türkiye'de etkinlikleri artan Arap sermayesiyle ilgili olmuş. TMSF yetkililerine "Hükümetin Arap sermayesine sıcak bakıyor. Telsim'in Araplara verilmesi konusunda bir siyasi baskı olur mu?" diyen Westmacott'a "Hayır ihale şeffaf olacak. En yüksek teklifi veren şirket kazanır" yanıtını vermişler. Westmacott'un aldığı yanıtlar da Vodafone'u ihalenin şeffaf ve dürüst şekilde gerçekleşeceğine inandırmış. Bu da Vodafone'un yüksek teklifle çıkıp Telsim'i almasını sağlamış. Westmacott, ilgisini Telsim ihalesinin yapıldığı salona kadar da taşıdı. İngiltere Büyükelçisi ihaleyi de baştan sona izledi ve Vodafone yöneticilerini ilk kutlayanlardan oldu. Telsim'in ihale süreci bir ülkenin diplomatik temsilcisinin, ekonomik bir olayda bile ne denli etkili olabileceğini gösterdi.
Ayrıca İstanbulspor futbol takımı formasında Telsim reklamını taşıması bu ilişkinin 2006'da farklı boyutlara ulaşabileceğini de akıllara getiriyor. Vodafone'un İngiltere'de Manchester United futbol takımının sponsoru olduğunu belirten TMSF'ye yakın kaynaklar İstanbulspor'u da İngiliz GSM devine 'makul fiyat'la devredebileceklerini söylüyor.
Fiyat pahalı mı?
Telsim'in Vodafone'a satışına geniş yer veren İngiliz gazeteleri, bankacılar ve analistlerin, Vodafone'un bu alımı 'pahalı yaptığını' düşündüğünü yazdı. Daily Telegraph gazetesinde İcra Komitesi Başkanı Arun Sarin'in pahalı fiyat eleştirilerine karşılık yaptığı açıklamada "Bu şirket üç yıldan beri yönetilmiyordu. Telsim'in gelirlerini kısa sürede ikiye katlayabiliriz. Bunu becerirsek fiyatın yüksek olmadığı görülecek" dediğini yazdı. Gazetede Arin'in, ihale sonucunun açıklandığı basın prezantasyonuna katılmama gerekçesi olarak ileri sürülen "Vodafone, Telsim'i alabileceğini hiç düşünmüyordu" iddiasını ise reddettiği belirtildi. Arın, ihale sonucuyla ilgili yaptığı açıklamada ihale sonucunun belli olduğu saatlerde daha önceden planlanmış bir Vodafone Yönetim Kurulu toplantısına katıldığını ifade etti. Daily Telegraph, Vodafone'un yaptığı alımın 'büyüme için yapılmış pahalı bir yatırım' olarak görüldüğünü duyurdu.
Financial Times ise, gelişmeyi Companies&Markets'in manşetinden duyururken, bu anlaşmanın Vodafone'un beş yıllık kazancını düşüreceğini öne sürdü. FT, şirket yöneticilerinin bunu savunurken, uzun vadedeki büyüme profilinin olumlu etkileneceğini söylediklerini kaydetti.
FT, ihale öncesinde Vodafone yöneticilerini uyaran bankacıların, Telsim için 3 milyar doları aşan fiyat ödenmemesi gerektiğini belirttiğini de öne sürdü.
The Guardian gazetesi de gelişmeyi finans sayfalarının manşetine taşıdı. Fiyatın yüksek bulunduğunu vurgulayan gazete, haberin son bölümünde genç nüfusu olan ve hızla büyüyen Türkiye'nin yabancılar için çekici pazar oluşturduğuna dikkat çekti. Gazetedeki habere göre Vodafone İcra Kurulu Başkan Yardımcısı Sir Julian Horn-Smith Telsim'in alımının, şirket satın alma müptelalığının sonucu olmadığını belirterek şunları söyledi:
"Türkiye'nin Avrupa'da önemli bir ekonomik güç haline geleceğini ve 10-20 yılda demografiyi önemli ölçüde etkileyeceği gerçeğini göz ardı etmeyin. Size Telsim'in orta ve uzun vadede kârlı bir yatırım olacağı garantisini veriyorum. Telsim, Türk pazarında liderliğe oynayacaktır."
Yılbaşı hindisi çantada
The Independent gazetesinde ekonomide manşetten giren Telsim ihalesi haberinde, Vodafone şirketinin Ortadoğulu rakiplerini geride bıraktığı kelime oyunuyla süslenerek aktarıldı. Türkiye ile hindi sözcüğünün İngilizce yazılışının aynı olmasını esprili kullanan gazete, 'Vodafone Noel hindisini (Turkey) çantaya attı' başlığı ile verdi. Vodafone 'petrodolarlarla yarıştı' diyen gazete, bu durumun şirketi Telsim'e değerinden fazla ödemek durumunda bıraktığı yolundaki kaygıları ateşlediğini yazdı. Times gazetesi ise şirket yönetiminin iyi bir yatırım yaptıklarını belirterek tercihlerini savunduğunu yazdı.
Türkiye 4. pazar
Bu arada internet sitesine açıklama giren Vodafone, Telsim'i satın alma işleminin 2006'nın ilk üç ayında tamamlanabileceğini vurgulayarak Telsim için kısa vadede yaklaşık 1 milyar dolar taze kaynağa ihtiyaç olduğunu duyurdu. Bu arada Türkiye'nin Vodafone'un faaliyet gösterdiği 27 ülke içinde pazar büyüklüğü bakımından 4. sırada yer aldığı belirtiliyor.