Büyümede AB lideri Türkiye

Türkiye, yüzde 9.6'lık 2004 büyüme rakamıyla AB üyeleri ve adayları arasında ilk sırada. AB'nin 25 üyesinin ortalama büyümesi yüzde 2.5 düzeyinde.

ANKARA - Türkiye, 2004 yılı için tahmin edilen yüzde 9.6'lık büyüme rakamıyla Avrupa Birliği (AB) üyesi ve adayları arasında ilk sırada yer aldı. Avrupa Birliği Katılım Öncesi Ekonomik Programı'nda yer alan tahmini yüzde 9.6'lık büyüme oranıyla ilk sırada yer alan Türkiye'nin ardından en fazla büyüme gösteren ülke yüzde 7.5 ile Letonya oldu. Söz konusu ülkeyi yüzde 7.2 ile Romanya, yüzde 7.1 ile de Litvanya takip etti.
2004 yılında Avrupa Birliği üyesi 15 ülkenin ortalama büyüme oranı yüzde 2.3 olarak gerçekleşirken, 10 yeni üye devletin büyüme hızı yüzde 4 olarak hesaplandı. Avrupa Birliği üyesi 25 ülkenin ortalama büyümesi ise yüzde 2.5 olarak belirlendi.
Liderlik devredilecek
Öte yandan, bu yıl Türkiye'nin, yüzde 4.8'lik büyüme ile bu alandaki şampiyonluk bayrağını, diğer ülkelere teslim edeceği de hesaplanıyor. Bu yıl ve gelecek yıl da yüzde 6.7'lik oranla en yüksek büyümenin Letonya'da görüleceği düşünülüyor.
Mal ve hizmet ihracatını geçen yıl yüzde 12 oranında artıran Türkiye, AB üyesi 25 ülke ortalamasının üzerinde bir artış sağladı. Türkiye'nin ihracat artışının bu yıl yüzde 13, gelecek yıl da yüzde 13.2 oranında olması bekleniyor. 2004 yılı mal ve hizmet artışı lideri ise yüzde 17.9 ile Romanya oldu. Buna karşılık yüzde 23.3'lük mal ve hizmet ithalatı artışı ile geçen yıl Türkiye Avrupa Birliği üye ve adayları içinde ilk sırada yer aldı. Türkiye'nin bu yıl yüzde 16'lık, gelecek yıl da yüzde 16.8'lik ithalat artışı ile yine ilk sırada yer alması bekleniyor.
Borç stoku yüksek
Toplam borç stokunun, gayri safi yurtiçi hasılaya (GSYH) oranı açısından Türkiye, yüzde 78.4 oranıyla Yunanistan, İtalya ve Belçika'nın ardından dördüncü sırada yer alıyor.
Türkiye'nin borç rasyosunun bu yıl 75.3'e, gelecek yıl da yüzde 72.2'ye düşmesi öngörülürken, Avrupa Birliği ortalamasının yüzde 63.3 olacağı göz önüne alındığında, burada alınması gereken mesafe bulunduğu görülüyor. Cari işlemler dengesinin gayri safi yurtiçi hasılaya oranı açısından ise Türkiye, yüzde 4.9'luk rakamla orta sıralarda yer aldı. Türkiye'nin bu yıl için yüzde 4.4, gelecek yıl da yüzde 4 oranında cari işlemler açığı vereceği tahmin ediliyor.
Satınalma gücü paritesine göre, kişi başına gayrisafi yurtiçi hasıla açısından ise Türkiye, son sırada yer alıyor. 2004 yılında kişi başına geliri 6 bin 400 avro olan Türkiye'ye en yakın ülkeler, 6 bin 900'ar avro ile Romanya ve Bulgaristan olarak görülüyor. Türkiye'nin kişi başına gayrisafi yurtiçi hasılası, 2003 yılında Avrupa Birliği ortalamasının yüzde 28'i düzeyinde kalırken, bu oranın 2005 yılında yüzde 30'a, gelecek yıl da yüzde 31'e çıkması bekleniyor.
Enflasyon liderliği Romanya'ya geçti
Türkiye, 2004 yılında TÜFE'de yüzde 9.32'lik (uyumlaştırılmış yüzde 10.7) enflasyon oranıyla, yıllardır elinde bulundurduğu enflasyon liderliğini Romanya'ya bıraktı. 2004 yılında en yüksek enflasyon, yüzde 12 ile Romanya'da gerçekleşti. Buna karşılık bu yıl yüzde 8'lik (uyumlaştırılmış yüzde 9.6) enflasyon ile Türkiye'nin, Romanya ile yine yarışacağı anlaşılıyor. Romanya'da bu yıl enflasyonun yüzde 9.5 seviyesinde görüleceği hesaplanıyor.
İstihdam artışında ilk sırada
Türkiye, istihdam artışında da AB üyesi ve aday ülkeler arasında lider. Geçen yıl, yüzde 2.4'lük artışla en yüksek oranı yakalayan Türkiye'nin, bu yıl ve 2006'da yüzde 2.5'lar düzeyinde artış sağlaması bekleniyor. Türkiye, işsizlik oranında ise yüzde 10'la ortalarda yer alıyor. İşsizlik oranı, Türkiye'nin üzerindeki ülkeler şöyle: İspanya yüzde 10.9, Letonya yüzde 10.3, Litvanya yüzde 11.5, Polonya yüzde 19.6, Slovak Cumhuriyeti yüzde 16.5, Bulgaristan yüzde 12.2, Hırvatistan da yüzde 14.7.