Çağlayan'dan Çin'e 'pansuman' ziyareti

Çağlayan'dan Çin'e 'pansuman' ziyareti
Çağlayan'dan Çin'e 'pansuman' ziyareti

Geniş bir dış ticaret heyetiyle Pekin?e gelen Devlet Bakanı Zafer Çağlayan, burada muadili Çin Ticaret Bakanı Chen Deming?in yanı sıra Çin Dışişleri Bakanı ve Başbakanı ile de görüşecek.

Devlet Bakanı Zafer Çağlayan, Urumçi'de yaşanan olayların ardından gerilen Türkiye-Çin ilişkilerini yeniden normale döndürmek için Çin'e gitti. Ziyaret sırasında Çinli yatırımcıların Türkiye'ye ilgisinin artırılması hedefleniyor
Haber: DENİZ ZEYREK / Arşivi

PEKİN - Dış Ticaretten sorumlu Devlet Bakanı Zafer Çağlayan, Urumçi’de yaşanan olayların ardından gerilen Türkiye-Çin ilişkilerinde yeni sayfa açmak üzere Çin’i ziyaret ediyor. Ekim ayında toplanacak Türkiye-Çin Karma Ekonomik Komisyonu (KEK) toplantısına hazırlık için dün Pekin’e gelen Çağlayan, muadili Çin Ticaret Bakanı Chen Deming’in yanı sıra Çin Dışişleri Bakanı ve Başbakanı ile de görüşecek. Ziyareti sırasında ve Ekim’de yapılacak KEK toplantısında, Urumçi olayları nedeniyle askıya alınan ilişkilerin yeniden canlandırılmasını hedeflediklerini söyleyen Çağlayan, Çinlilerin Avrupa’ya sıçrama noktası olarak Türkiye’de yatırımlarını ve Türk ihracatçıların Çin’e ilgisini artırmayı da hedeflediklerini kaydetti.

Ticaret hacmi küçülüyor
Çağlayan, dün geniş bir dış ticaret heyetiyle Pekin’e geldi. İlk gün Çin Dışişleri Bakan Yardımcısı Zai Jun tarafından ziyaret edilen Çağlayan, Zai Jun’la görüşmenin ardından gazetecilerle sohbet ederek ziyaretinin hedefini ve Çin’le ticari ilişkilerin geldiği noktayı anlattı. Çağlayan şu bilgileri verdi:
Son ekonomik kriz nedeniyle dünyadaki ticaret hacmi 16 trilyon dolardan 12 trilyon dolara geriledi. Buna karşın, birçok ülke kendi içindeki krizi aşmak için alternatif pazarlar yaratıp, dış ticaret pastasından pay kapma yarışına girdi. Yani pasta küçüldü, pay isteyenlerin sayısı arttı. Biz de bu dönemde pastadan en büyük payı kapmak için yeni stratejiler geliştiriyoruz. 14 hedef ve 25 öncelikli ülke belirledik. Bu ülkelerle ilgili masalar kurduk, analizler yaparak bu ülkelerin dış ticaret potansiyellerini ortaya çıkarıyoruz.”

Çin’i keşfetmek gerek
Dünyanın ikinci büyük ihracatçısı olan Çin’i her zaman fırsat olarak gördüklerini ifade eden Çağlayan sözlerine şöyle devam etti:
“Çin’in dünyaya ihracatı 1.4 trilyon dolar, ithalatı ise 1.2 trilyon dolar. Buna karşın Türkiye’nin Çin’e ihracatı sadece 1.5 milyar dolar. Dünyanın 15. büyük ekonomisi olan Türkiye’nin 2.2 trilyonluk Çin pazarından sadece 1.5 milyar dolar almasının nedenlerini araştırıyoruz. Çin nerelerden ithalat yapıyor, neler ithal ediyor? Bizim bu pazardan daha fazla almamamıza neden olan sorunlar ne, anlaşmalar mı yetersiz? Bütün bunlara bakıyoruz. Bir neden de Çin pazarının farkında olmayışımız. Bir ülkeyi tehdit olarak görürseniz fırsatları görme şansınız azalıyor.”
Doğru eşleştirmeleri yapmak gerektiğinin altını çizen Devlet Bakanı Çağlayan, “Türkiye’nin Çin için lojistik avantajları var. Çinli yatırımcılar Avrupa Birliği ile Gümrük Birliği anlaşması imzalayan ve avantajlar elde eden Türkiye’ye yatırım yaparak Türkiye’yi Avrupa’ya sıçrama noktası olarak kullanabilirler.  Çin’in Türkiye’deki yatırımları yok denecek kadar az. Çinliler son dönemde madencilik ve enerji alanında yatırımlarıyla dikkat çekiyor. Bunları ülkemize çekebiliriz. Çinliler Türklerle ortak yatırımlar yapabilir. Çin’in Dünya Ticaret Örgütü’ne karşı yükümlülükleri nedeniyle oto yedek parça işinde gümrükleri sıfırlamasından bu alanda dünya çapında önde gelen Türk işadamları da yararlanabilir” açıklamasında bulundu.

İhracat artıyor
Çağlayan sözlerine şöyle tamamladı: “Türkiye’nin Çin’den ithalatı 2008 yılında 15.5 milyar dolardı. Bunun yüzde 32’sini yatırım malları, yüzde 47’sini ara mal ithalatı oluşturuyor. Son dönemlerde hurda demir ithalatı dikkat çekiyor. Buna karşın bu ülkeye en çok krom madeni, makine tesisatı, mermer-traverten, deri ürünleri ve son dönemde artan şekilde kanatlı hayvan ürünleri satılıyor.
Türkiye’nin Çin’e ihracatı Temmuzda 175 milyon dolardı. Bu rakam, ağustosun kesin olmayan rakamlarıyla iki ay için 300 milyon doları buluyor. Bu rakam son 30 ayın en yüksek rakamı oldu. Ağustosdaki kesin olmayan rakamlarla birlikte Türkiye’nin Çin’e sekiz aylık ihracatı 800 milyon doları buldu. Rakamın 2008’de 1.5 milyar dolar olan ihracat rakamını aşması bekleniyor. Bu arada Çin’den ithalat düşüyor. İlk dört ayda aylık ortalama 900 milyon dolarda kalan ihracat, ilk sekiz ayda da 5.5 milyar dolar oldu. Oysa 2008’de Çin’den ithalat 8 milyar dolardı.”

Urumçi olayları etkiledi
Devlet Bakanı Zafer Çağlayan, Çin ziyareti sırasında 1 Eylül’de kanlı olayların yaşandığı Urumçi kentini de ziyaret edecek, Urumçi Valisi Nur Bekir ile görüşüp, fuar gezecek.
Türkiye’nin Çin’le ekonomik ilişkilerinin dünyayı sarsan ekonomik krizle birlikte Urumçi’de yaşanan olaylardan da etkilendiğini söyleyen Zafer Çağlayan, Pekin’e yaptıkları ziyaretin, Ekimde yapılacak KEK toplantısına hazırlık olduğu kadar, Çin hükümetinin ısrarlı davetiyle gerçekleştiğini ve  ilişkileri yeniden canlandırmayı hedeflediğini söyledi. KEK toplantısının iki ülke ticari ilişkileri açısından devrim niteliğinde olacağını vurgulayan Çağlayan, “Artık ileriye, önümüze bakmamız gerekiyor” diye konuştu. Çin’de konuşlu Türk işadamlarıyla görüşmeye hazırlanan Çağlayan, Urumçi olaylarının ardından buradaki işadamlarıyla yaptığı görüşmelerde endişeleri dinlediğini, ziyaret sırasında Çin’deki Türk işadamlarına da moral vereceklerini ifade etti.
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan,  Urumçi’deki olaylardan sonra yaptığı bir konuşmada olayların adeta soykırım olduğunu söylemişti. Bu da Çin ve Türkiye arasında diplomatik sorun yaratmıştı.

Danışman atanacak
Bakan Çağlayan, Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu ile görüştüklerini ve yeni bir mekanizma oluşturduklarını açıkladı. Mekanizmaya göre, iki bakanlık müsteşarları başkanlığında ilgili bürokratlar ve diplomatlar iki ayda bir toplanarak dış ticaret alanında yaşanan gelişmeleri, hem ekonomik hem de siyasi açıdan masaya yatıracaklar. Ayrıca Dışişleri Bakanlığı, Cumhurbaşkanı ve Başbakan’a atadığı gibi Zafer Çağlayan’a da bir danışman gönderecek. 

Çinli fındıklı çikolatayla tanıştı
Türkiye’nin başka ülkelerde Türk yatırımcılara, ihracatçılara klavuzluk etmek, otel, uçak rezervasyonları, tercumanlık gibi lojistik hizmetleri sağlamak için oluşturduğu Türk Ticaret Merkezlerinin ilki Pekin’de faaliyet gösteriyor. Bakan Zafer Çağlayan, Çin’deki bu merkezin bugünlerde fındık ve fındık ürünlerini Çin pazarına tanıtmakla meşgul olduğunu bildirdi. Çinlilerin ağız tadının Türklerden farklı olmasının doğal olduğuna dikkat çeken Çağlayan, bu nedenle fındık ve fındık ürünleri konusunda inovasyon çalışmaları olduğunu söyledi. Soya soslu fındığın yanı sıra, fındıkla üretilmiş çikolata, pasta, yağ gibi ürünlerin Çin pazarındaki potansiyelinin araştırıldığını vurgulayan Çağlayan, Çinlilerin bugüne dek çikolata ve dondurma gibi sektörlerde sadece badem kullandığını, son zamanlarda fındığı da keşfettiklerini kaydetti.