Çalışan emekli mutsuz olacak

Yeni sistemde çalışan emeklinin destek primi ve ödeyeceği pay artacak. Emekli vekil ayda 1000 YTL ödeyecek. CHP'li Kılıçdaroğlu: Görmüştük, söylemedik. Okumayıp oy verenler düşünsün.
Haber: AHMET KIVANÇ / Arşivi

ANKARA - Emekli aylığı almaktayken çalışan işçi, memur ve esnafa 'destek primi' şoku geliyor. Yeni sosyal güvenlik sisteminde, emekli aylığı alırken bir işte çalışmaya başlayanların maaşından yüzde 32.5 oranında sosyal güvenlik destek primi kesilecek. Kesinti, emekli aylığından değil, çalışılan işte elde edilen kazanç üzerinden yapılacak. Bağ-Kur emeklilerinin ödemeleri gereken destek primi asgari 172.5 YTL olacak. Uygulama 1 Ocak 2007'de başlayacak. Emekli maaşı alan milletvekilleri de bu kapsamda yaklaşık 1000 YTL prim ödeyecek.
Ya prim, ya aylık
TBMM Genel Kurulu'nda önceki gün kabul edilen Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Yasası'na göre, bir sosyal güvenlik kurumundan emekli aylığı almaktayken çalışmaya başlayanlara iki seçenek sunulacak. Ya emekli aylığı almaktan vazgeçecekler ya da sosyal güvenlik destek primi ödemek şartıyla emekli aylığını almaya devam edecekler.
Emekli aylığı almaktayken çalışmaya başlayanların ödemeleri gereken destek primi, çalıştıkları işten elde ettikleri aylık kazancın yüzde 32.5'i seviyesinde olacak.
İşçi ve memur emeklileri için ödenmesi gereken yüzde 32.5'lik destek priminin 14 puanlık bölümünü kendileri, 18.5 puanlık bölümünü işveren ödeyecek.
Esnafa şok
Düzenlemede, Bağ-Kur emeklisi esnaf, şirket sahipleriyle aynı statüde yer alıyor. Buna göre, emekli esnaf ve şirket sahipleri emekli aylığı almaktayken çalışmaya devam ettikleri takdirde yüzde 32.5'lik primin tamamını kendi ceplerinden ödeyecek.
Mevcut sistem nasıl?
İşçi: Halen emekli aylığı alan ve aynı zamanda çalışan SSK'lılardan, çalıştığı işten elde ettikleri ücretin yüzde 30'u oranında destek primi alınıyor. Bunun 7.5 puanlık kısmını işçi, 22.5 puanlık bölümünü de işveren ödüyor.
Esnaf: Mevcut sistemde, çalışan Bağ-Kur emeklilerinden sadece emekli aylığının yüzde 10'u oranında kesinti yapılıyor. Aylığı 500 YTL olan bir Bağ-Kur emeklisindeki kesinti 50 YTL oluyor.
Memur: Emekli Sandığı için destek primi kesintisi yapılmıyor. Ancak, Emekli Sandığı'ndan yani devlet kadrolarından emekli olan bir kişi eğer SSK'ya tabi bir işte çalışmaya başlarsa, SSK'lı işçilerle aynı koşulda, diğer bir ifadeyle yüzde 30 destek primi ödüyor.
Kim, nasıl etkilenecek?
İşçi ve memur: Mevcut sistemde, aylık brüt 1000 YTL ücretle herhangi bir işte çalışmaya başlayan emekli bir memur veya işçi için 300 YTL destek primi kesintisi yapılıyor. Bunun 75 YTL'si çalışanın payı olarak, 225 YTL'si işveren payı olarak ödeniyor. Yeni getirilecek sistemde brüt geliri 1000 YTL olan çalışan işçi ve memur emeklisinden 325 YTL kesilecek. Bu primin 140 YTL'sini çalışanlar, 185 YTL'sini işveren ödeyecek.
Esnaf ve işadamı: Emekli bir esnaf veya işadamının çalışmaya devam etmeleri durumunda ödeyecekleri prim miktarı, asgari ücretle asgari ücretin 6.5 katı arasındaki tutar arasında belirlenecek aylık kazançlarının yüzde 32.5'i seviyesinde olacak.
Örneğin bir esnaf kazancını en düşük seviyeden yani asgari ücret üzerinden gösterirse aylık 172.5 YTL destek primi ödemek zorunda kalacak. Bu primin tamamı esnafın cebinden çıkacak.
Ödemeyen suçlu olacak
Emekliyken çalışmaya başlayan kişiler destek primi ödemezlerse suçlu durumuna düşecek. Kayıt dışı işçi çalıştırmak nasıl suç ise emekliyi destek primi ödemeden çalıştırmak da suç olacak. Yaptırımın en ağırı da Bağ-Kur'lulara uygulanacak. Emekli esnaf, destek primi ödemezse kendisi, eşi ve bakmakla yükümlü olduğu kişiler sağlık hizmeti alamayacak.
Vekiller evdeki bulgurdan da oldu
TBMM Genel Kurulu'nda 122 maddelik yasayı sekiz saatte kabul eden AKP milletvekilleri, kendi kendilerine gol atarak, emekli aylığı almakta olan vekillerin maaşlarında her ay 1190 YTL düşüşe yol açan maddeye de el kaldırdı. Böylece, vekil maaşına ilaveten emekli aylığı alamayan genç vekillerin gelirini artırmak için önerge vermeye hazırlananlar 'evdeki bulgurdan' da oldu. Yasaya göre emekli aylığı alırken çalışan vekiller, işçi ve memurlarla aynı statüde yer alacak ve yüzde 32.5 destek priminin yüzde 14'ünü kendi ceplerinden ödeyecek. Kalan yüzde 18.5'lik primi ise devlet karşılayacak.
Maaş düşecek
Nisan ayı bordrolarına göre milletvekillerinin aylık brüt gelirleri 8 bin 500 YTL. Yasada sonradan değişiklik yapılmadığı takdirde milletvekillerinin brüt aylıklarında 1 Ocak 2007'den itibaren kesinti yapılacak. Kesinti miktarı, bugünkü aylık baz alındığında bile 1190 YTL'yi bulacak. Milletvekilliği emeklilikten sonra çalışılan iş olarak kabul edildiği için şu an Meclis'te görev yapmakta olan milletvekillerinin 400'ü aşkın bölümü bu kesintiyle karşı karşıya kalacak. CHP'li Kemal Kılıçdaroğlu, başından beri haberdar olduğu düzenlemeyi, hem AKP'lilerin yasaları incelemeden kabul ettiklerini göstermek, hem de tüm yurttaşlar fedakârlık yaparken, milletvekillerinin dışarıda bırakılmasına neden olmamak için söylemediğini belirtti.
'Fedakârlık ettirildik'
Yasaya göre, 1 Ocak 2007'den itibaren Meclis Başkanlığı'nın emekli vekillerin maaşında yüzde 14 oranında kesinti yaparak Sosyal Güvenlik Kurumu'na yatırması gerektiğini kaydeden Kılıçdaroğlu, bu düzenlemeden geri adım atılmasının kabul edilemeyeceğini, eğer geri adım atılacaksa esnaf başta olmak üzere tüm yurttaşlar için de geri adım atılması gerektiğini söyledi. Eski SSK Genel Müdürü AKP'li Zekai Özcan da emekli Cumhurbaşkanı, Başbakan ve Meclis Başkanı dışında herkesin destek primi ödeyeceğini belirtti.
'Milletvekilleri fedakârlığa kendilerinden mi başladı' sorusuna, 'fedakârlık ettirildiler' yanıtını veren Özcan, destek primi ödemesi konusunda herkesin eşit olmasını savunduklarını belirtti.