Çalışan maaş, devlet vergi yoksulu

SSK'ya kayıtlı 6.9 milyon kişinin 3 milyonu asgari ücretli. 930 YTL'nin altında maaş alanların sayısı ise 2.2 milyon kişi. Diğer bir ifadeyle, 5.2 milyon sigortalı, tek kişinin yoksulluk sınırı olan 998.19 YTL'yi dahi kazanamıyor.

İSTANBUL - SSK'ya kayıtlı 6.9 milyon kişinin 3 milyonu asgari ücretli. 930 YTL'nin altında maaş alanların sayısı ise 2.2 milyon kişi. Diğer bir ifadeyle, 5.2 milyon sigortalı, tek kişinin yoksulluk sınırı olan 998.19 YTL'yi dahi kazanamıyor. Bu durum Emekli Sandığı'nda da fazla değişmiyor.
Maliye verilerine göre, Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) hariç Emekli Sandığı'nda 1 milyon 545 bin memur bulunuyor. Yine aynı kaynağa göre, 1 milyon 140 bin memur her ay 1065 YTL'den daha düşük bir gelire razı oluyor. SSK ve Emekli Sandığı mensubu 8.4 milyon kişinin yüzde 75'i, yani 6.3 milyon kişi her ay 1000 YTL'nin altında ücretle hayatını sürdürmeye çalışıyor. Bu hafta hükümetle 2007 yılı memur maaş artışları için toplu görüşmeye oturan memur konfederasyonlarının kamu istatistiklerini kullanarak yaptığı araştırmaya göre ise temmuz ayında Türkiye'de dört kişilik bir ailenin yoksulluk sınırı 1989 YTL oldu.
Yaklaşık 6.5 milyon işçi ve memur yoksulluk sınırının yarısı kadar ücretle 'mucize yaratmaya' çalışırken, düşük ücretler nedeniyle düşük vergi toplayan devlet de gelirlerini artırmanın yolunu arıyor. Çalışanların ücretlerinin azlığı nedeniyle buradan sağlanan düşük vergi devletin çarkını çevirmeye yetmediğinden bu kez dolaylı vergiler gündeme geliyor. Telefondan sigaraya kadar her ürünün fiyatına yedirilmiş vergiler vatandaştan tahsil ediliyor. Vergi gelirleri içinde yüzde 70'lere ulaşan dolaylı vergiler devlet için önemli gelir kapısı olsa da giderek artan ürün fiyatları enflasyonu da olumsuz yönde etkilediğinden sigortalı, yani 'kayıtlı' çalışan sayısını artırmanın yolları araştırılıyor.
Sigortalı sayısı arttı


Büyütmek için tıklayınız
İstihdam vergilerinin yüksekliğinden yakınan işverenler prim ve vergi oranlarında indirim beklediklerini belirtiyor, ancak IMF bu isteğe uygulanan program nedeniyle sıcak bakmıyor. Hükümet de gelir kaybı olacağı gerekçesiyle bu düzenlemeyi yapmaktan kaçınınca geriye asgari ücretle de olsa sigortalı çalışan sayısının artmasından başka yol kalmıyor. Bu kapsamda yapılan çalışmalar sonucu Türkiye'de 2005 yılı Eylül ayı itibarıyla SSK'ya kayıtlı olarak istihdam edilenlerin sayısı bir önceki yıla göre yüzde 11.9 artarak 6 milyon 918 bin 605'e ulaştı. Bu sigortalıların yüzde 44'üne denk gelen 3 milyon 42 bin 396'sının primlerinin asgari ücret üzerinden, yüzde 3.4'üne denk gelen 238 bin 603'ünün ise SSK prim tavanının tavan üzerinden yatırıldığı belirlendi. 2004'te ise istihdam edilen 6 milyon 181 bin 251 kişinin yüzde 43.6'sı olan 2 milyon 696 bin 627 kişinin primlerinin asgari ücretten yatırıldığı belirlendi. 2004'te primleri tavandan yatırılanların toplama oranı yine yüzde 3.4'lük oranla 208 bin 109 kişi olarak belirlenmişti.
Çoğu asgari ücretli
Geçen yıl primleri brüt 488.70 YTL olan asgari ücret üzerinden yatırılan toplam 3 milyon 42 bin 396 kişinin 3 milyon 8 bin 771'inin özel sektörde çalıştığı belirlendi. Bunların 560 bin 867'sini kadınlar, 2 milyon 447 bin 904'ünü ise erkekler oluşturuyor. Primleri asgari ücret üzerinden yatırılanların 33 bin 625'i ise kamu sektöründe çalışıyor. Bunların da 6 bin 787'sini kadınlar, 26 bin 838'ini ise erkekler oluşturuyor.
Primleri brüt 489 YTL'yle 930 YTL arasında bir ücret üzerinden ödenenler ise toplam çalışanların yüzde 33.9'unu oluşturdu. Söz konusu basamaktan prim yatıran toplam 2 milyon 345 bin 237 kişinin 2 milyon 215 bin 526'sı özel, 129 bin 711'i ise kamu sektöründe çalışıyor. Primleri brüt 930.3 YTL'yle brüt 1560 YTL'lik ücret üzerinden yatırılan toplam 677 bin 883 kişi ise toplam sigortalıların 9.8'ini oluşturuyor. Bunların 518 bin 367'si özel, 159 bin 516'sı kamu sektöründe istihdam ediliyor. SSK'ya brüt 1560.3 YTL'yle- 2100 YTL üzerinden prim yatırılan çalışanların sayısı ise toplamın yüzde 4'ünü oluşturuyor. Primleri bu aralıktan yatırılan 274 bin 394 kişinin 145 bin 388'i kamu, 129 bin 6'sı ise özel sektörde çalışıyor.
'İyi kazanan' az kişi var
Primlerini brüt 2100.3 YTL'yle 2730 YTL arasındaki kazanç aralığından yatırılan çalışanların toplam çalışanlara oranı ise yüzde 2.5 düzeyinde bulunuyor. Bunların 109 bin 94'ü özel, 67 bin 248'i ise kamu sektöründe istihdam ediliyor. Sosyal Sigortalar Kurumu'na 2730.3 YTL'yle 3176.4 YTL arasında prim yatıran çalışan sayısı ise 97 bin 276 kişi olarak belirlendi. Soz konusu sigortalıların toplam sigortalı sayısına oranı yüzde 1.4 düzeyinde bulunuyor. Sigortalıların 54 bin 120'si özel sektörde çalışırken, 43 bin 156'sı ise kamu sektöründe faaliyette bulunuyor.
SSK'ya tavandan prim ödeyenler ise toplam sigortalıların sadece yüzde 3.4'ünü oluşturuyor. Primleri tavandan yatırılan 238 bin 603 sigortalının 166 bin 689'u özel sektör, 71 bin 914'ü ise kamu sektöründe bulunuyor.