'Çek borcumu ödeyeceğim' deyip sözünü tutamayana yeni fırsat

'Çek borcumu ödeyeceğim' deyip sözünü tutamayana yeni fırsat
'Çek borcumu ödeyeceğim' deyip sözünü tutamayana yeni fırsat

Çek Yasası?na muhalefetten bu yıl 60 bin mahkumiyet kararı verildi.

'İki yılda karşılıksız çek borcumu ödeyeceğim' deyip hapisten çıkan ancak sözünü tutamayan tekrar içeri girmekten kurtulacak. Yasa tasarısına göre borçlunun bunun için alacaklıyla anlaşması şart
Haber: YURDAGÜL ŞİMŞEK / Arşivi

ANKARA - Meclis’te bu hafta görüşülecek Çek Yasa Tasarısı’na, karşılıksız çekin öngördüğü miktarı iki yılda ödemeyi taahhüt eden, ancak ödeyemeyen borçlunun, alacaklı ile daha uzun vadede anlaşıp cezaevinden kurtulmasını öngören bir hüküm eklenecek. Bu sayede, borcunu iki yıl içinde ödemeyenler, alacaklı ile daha uzun süreli anlaşma yapıp cezaevine girmekten kurtulabilecek.
Başta karşılıksız çek yüzünden cezaevinde bulunan 2 bin 116 kişi olmak üzere hakkında soruşturma ve kovuşturma  başlatılanların merakla bekledikleri ÇEK Yasa Tasarısı, TBMM Genel Kurulu’nda bu hafta görüşülecek. Adalet Komisyonu Başkanı Ahmet İyimaya, çek mağdurlarının lehine olacak yeni bir düzenleme üzerinde çalışıyor. Hükümetin de sıcak baktığı düzenleme Genel Kurul’da tasarıya önerge ile eklenecek.
Tasarıya göre, tarafların anlaşması halinde karşılıksız çek verme suçundan mahkum olanların cezasının infazı ertelenebilecek veya durdurulabilecek. 

Tasarı ne öngürüyor?
Varılan anlaşmanın Cumhuriyet başsavcılığına veya mahkemeye verilmesi halinde, anlaşmada öngörülen süre kadar soruşturma veya kovuşturma durdurulacak. Anlaşmaya varılmış olması şikayetçi bakımından şikayetin geri alınmasını sonucunu doğurmayacak. Soruşturma, kovuşturma veya yargılamanın durdurulması ile infazın ertelenmesi için yazılı anlaşma ve taahhütnamenin en geç 1 Nisan 2010 tarihine kadar verilmesi gerekecek.
Karşılıksız çekin öngördüğü miktarı faiziyle birlikte ödemeyi taahhüt eden kişinin ödenmesi gereken miktarı belirli vadelerde ödeyeceğini taahhüt etmesi halinde anlaşma aranmaksızın taahhütnamede belirtilen süre kadar soruşturma veya kovuşturmanın durmasına, hükmün infazının ertelenmesine veya durdurulmasına karar verilecek. Bu durumda ödeme süresi taahhütnamenin yapıldığı tarihten itibaren 2 yılı geçemeyecek. Anlaşmanın, gereği gibi ifa edilmesi veya ödenmesi gereken miktarın ödenmesi halinde kovuşturmaya yer olmadığı, davanın düşmesi veya hükmün bütün sonuçlarıyla ortadan kaldırılmasına karar verilecek.
Soruşturma veya kovuşturmanın durması halinde dava zaman aşımı, hükmün infazının ertelenmesi veya durdurulması halinde ise ceza zaman aşımı işlemeyecek. Şikayetçinin başvurusu üzerine, anlaşma veya taahhüde uyulmadığının tespiti halinde soruşturmaya, kovuşturmaya veya hükmün infazına devam edilecek. Soruşturma veya kovuşturması durdurulan ya da hükmün infazı ertelenen veya durdurulan kişi hakkında “adli kontrol” uygulanacak.

Önerge ile ne gelecek?
Önerge ile tasarıya eklenecek düzenleme ise alacaklısı ile anlaşamadığı halde verdiği taahhütnameyle cezaları ertelenenlerle ilgili olacak. Bu durumdaki kişilere iki yıl içinde alacaklısı ile yeni bir anlaşma yapma imkanı verilecek. Alacaklısı ile anlaşamayan ve iki yıl içinde borcunu ödemeyi tahhüt ederek cezaevinden çıkan bir kişi, ödemelerini düzenli olarak yaparsa, borcunu iki yıl içinde bitiremese de alacaklının tavrına göre yeniden hapise girmekten kurtulabilecek. Ödemelerin düzenli olarak yapılmasının kendisi açısından daha iyi olacağını düşünen alacaklı, isterse borçlu ile yeni bir ödeme planı üzerinde anlaşabilecek. Borcun iki yıl yerine daha fazla sürede ödenmesini isteyebilecek. Bu durumda da iki yıllık süre bittiğinde borçlu ödeyemediği için yeniden ceza almayacak. 

2 bin 116 kişi mahkum
Verilere göre, kullanılan çek sayıları 2006’da 26 milyon, 2007’de 30 milyon 106 bin, 2008’de 34 milyon 936, 2009 Ekim sonu itibarıyla ise 37 milyon 790 bin. Vadesinde ödenmeyen ve dava konusu yapılan çek sayısı 2000’de 262 bin, 2001’de 307 bin, 2002’de 177 bin, 2003’te 131 bin, 2005’te 97 bin, 2006’da 115 bin, 2007’de 142 bin, 2008’de 160 bin, 2009 yılının (10 aylık) ekim ayı sonu itibariyle 240 bin. Çek Kanuna muhalefetten mahkum olan ve hapis cezası çekenlerin sayısının 24 Kasım itibarıyla 2 bin 116. Sadece 2009 yılında verilen mahkumiyet sayısı 60 bin, 2008 yılında 110 bin.