Çek Cez'le evlenen Akenerji'den beş yılda 3 milyar dolarlık yatırım

Çek Cez'le evlenen Akenerji'den beş yılda 3 milyar dolarlık yatırım
Çek Cez'le evlenen Akenerji'den beş yılda 3 milyar dolarlık yatırım

Berkman, Roman ve Danışman (soldan sağa) altı nükleer santralı olan Cez?in bu konuda tecrübeli olduğunu ancak Türkiye?de santral kurmak için politikaların netleşmesini beklediklerini söyledi.

Avrupa'nın en büyük altıncı enerji şirketi olan Çek Cez ile eşit paylarla ortaklığa giden Akenerji, 2013 yılına kadar 3 milyar dolar yatırım yapmayı planlıyor. Halen 358 mw kurulu güce sahip Akenerji'nin hedefi 3 bin mw'ye ulaşmak
Haber: ESİN ÇETİNEL / Arşivi

İSTANBUL - Ekim ayında Avrupa’nın en büyük enerji şirketlerinden Çek Cez ile ortaklık kuran Akenerji beş yılda toplam 3 milyar dolarlık yatırıma giderek enerjide kurulu gücünü 3 bin MW’ye çıkartmayı ulaştırmayı hedefliyor. Halen 358 MW kurulu gücü bulunan ve 9 adet HES ve 1 adet RES olmak üzere 388 MW güce sahip projeleri ise devam eden Akenerji, hukuki altyapının sağlanması durumunda önümüzdeki dönemde nükleer santral işine de girmeyi hedefliyor.
Türkiye’deki enerji ihtiyacının 2009-2016 yılları arasında her yıl yüzde 6-8 arasında artacağının öngörüldüğünü ve 2017 yılında tüketim kapasitesinin bugünün iki katına ulaşarak 390 GWh’ye çıkacağını söyleyen Akkök Şirketler Grubu İcra Kurulu Başkanı ve CEO’su Mehmet Ali Berkman, Türkiye enerji sektörü taşıdığı bu büyük potansiyel nedeniyle yabancı yatırımcıların ilgi odağı oldu” dedi.
Aknerji’nin halen 358 MW olan kurulu gücünün inşa halindeki 9 adet HES ve 1 adet RES yatırımının 2011 yılında devreye girmesiyle 746 MW’ye erişeceğine dikkat çeken Berkman önümüzdeki döneme ilişkin planları hakkında ise şöyle konuştu: “Cez ile birlikte yaptığımız stratejik plan doğrultusunda kurulu gücümüzün 2013’te 3 bin MW’ye çıkmasını hedefliyoruz. Bunun için toplam yatırım bütçemiz 3 milyar dolar.” 

Yatırıma 600 milyon dolar
Akenerji’nin yüzde 25 hissesinin halka açık olduğunu ve kalan yüzde 75 hissenin yarısını Ekim 2008’de Çek Cez’e satışı konusunda anlaşma sağlandığını da hatırlatan Berkman, şu bilgiyi verdi:
“Akenerji’nin yüzde 37.5’lik hissesinin Cez’e satışı sonrası 302 milyon dolar gelir elde ettik. Ancak bu geliri cebimize atmadık. Şirket kasasında tuttuk. Cez’de hisse satın almasının dışında şirkete nakit 300 milyon dolarlık işletme sermayesi koydu. Bu kaynaklar devam eden yatırımlarımızda kullanılacak.”

Cez Avrupa altıncısı
Ak Enerji Genel Müdürü Ahmet Ümit Danışman ise “3000 MW’a çıkartmayı düşündüğümüz enerji üretimimizin 1000 Mw’lık kısmını kömür strallarından karşılamayı düşünüyoruz. Kaynak olarak önceliğimizi yerli kömüre vereceğiz. Ancak arzu ettiğimiz sonucu ulaşamazsak ithal kömür kullanımı söz konusu olur” diye konuştu.
Toplantıda verilen bilgiye göre Çek Cez piyasa değeri açısından Avrupa’nın en değerli sekizinci, müşteri sayısı açısından ise altıncı sırada yer alıyor. Şirket hidroelektrik, termik santralın yanı sıra yenilenebilir enerji ve nükleer santral konusunda da Avrupa’da söz sahibi.
‘Cez ile Türkiye’de nükleer santrala yatırım yapmayı düşünüyor musunuz’ sorusuna Mehmet Ali Berkman, şu yanıtı verdi:

Nükleer için beklemede
“Nükleer santral 80-100 yıllık bir yatırım. Ve bu konuda yatırımın devamlılığı önemli. Hükümetler gidebili ama oluşturulan hukuki altyapı sayesinde verilen sözlere sadık kalınması lazım. Finansman tahkim gibi konular büyük önem taşıyor. Yani bu konuda kalıcı hükümet politikalarına ve yasal düzenlemelere büyük ihtiyaç var. Nükleer santralla olan ilgimizi bunlar belirleyecek.” 

Türkiye’ye odaklanacağız
Çek Cez Grubu Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO’su Dr. Martin Roman ise, bölgede 15 ayrı ülkede 50’ye yakın enerji tesisi ile faaliyet gösterdiklerine dikkat çekerek Türkiye’ye yatırım yapma nedenlerini ise şöyle açıkladı: “Avrupa’daki ortak geleceğimizi inşa etme konusunda Türkiye’nin enerjisine güveniyoruz. Parlak geleceği olacağını düşünüyoruz” dedi.
Roman Reuters’a yaptığı açıklamada ise “Geçen yıl coğrafi önceliklerimizi yeniden tanımlarken, Rusya ve Ukrayna’yı uzun vadede unutmaya karar verdik ama Türkiye’ye odaklanacağız” dedi.

Nükleerde tecrübeliyiz
Ülkelerin ulusal kaynaklarının kullanılması gerektiğini de vurgulayan Roman, bu konudaki stratejilerini ise şöyle özetledi:
“Kömür gibi ülke doğal kaynaklarının kullanılması akıllıca olur. Bizim Çek Cumhuriyeti’nde de termik santrallarımız var ve buralarda temiz teknolojiler kullanıyoruz. Türkiye içinde bu geçerli olabilir. Bu arada orta vadede nükleer enerji gündeme gelmeli. Nükleer, enerji üretimi açısından Türkiye’nin dışa bağımlılığını ortadan kaldıracaktır. Ve halen altı nükleer santralımız var. Bu konuda çekler çok tecrübeli. Nükleer santral kurmak uzun vadeli ve maliyetli. Bu tamemen hükümetin karar vereceği ihale koşullarına süreci nasıl organize edeceğine bağlı. Biz hükümetin yatırımlara katılmasını da önemli buluyoruz.”
Ortaklıktaki amacın Akenerji’nin üretim kapasitesini artırmak olduğuna da dikkat çeken Roman, hem üretim, hem dağıtım alanında olmak istediklerini de vurgulayıp, “Elektrik üretim ve dağıtım özelleştirmeleriyle yakından ilgileniyoruz” açıklamasında bulundu.
Berkman ise yenilenebilir enerji olarak adlandırılan hava ve güneş gibi kaynaklarla Türkiye’nin enerji ihtiyacının karşılanmasının mümkün olmadığını mutlaka kömür ve gaza ihtiyaç duyulacağını söyledi. 

Gerekirse küçük ortağın hissesini alırız
SPK’ya yaptığı çağrı muafiyeti başvurusunun kabul edilmesi yüzünden küçük ortakların elindeki yüzde 25 Akenerji hissesini almak zorunda kalmayan Cez ‘Mahkeme karar verirse alıma hazırız’ dedi. Cez Birleşme ve Satın Almalardan Sorumlu Proje Direktörü Jan Neduidek ‘SPK’nın çağrı muafiyeti kararını Danıştay bozarsa ne yaparsınız’ sorusuna, “Temyize gideriz. Temyizden de geri dönerse o zaman küçük yatırımcının getireceği hisseleri de satın alırız. Zaten bu evliliği yaparken, küçük yatırımcının payını alabileceğimizi hesaplayıp planlarımızı buna göre yapmıştık. Ancak hisselerin yarısını biz yarısını Akkök satın alacak. Anlaşmamız böyle” dedi. 

Fiyat pazarlıkla oluştu
2008 Eylül ayında Cez Akkök’den beher Akenerji hissesini 18,8 TL’ye aldı. Şu anda İMKB’de hisseler 9-10 TL aralığında işlem görüyor. O günkü fiyatlarla Akkök yüzde 124 primle hisselerini Cez’e sattı. ‘Küçük yatırımcı mağdur olmadı mı’ sorumuza Berkman, “Biz satış fiyatını İMKB’deki fiyatını göz önüne alıp ayrıca 8 Ekim’de de Cez’le pazarlık yaparak belirledik. Biz sadece hisse değil aynı zamanda Cez’le yönetim ortaklığı da yapmış olduk. Bu yüzden İMKB’den daha primli bir fiyat ortaya çıktı. Küçük yatırımcı zarar etmedi çünkü 5 yılda 3 milyar dolarlık yatırım yapacak bir şirkete ortak oldular” yanıtı verdi.