Chrysler, Carter döneminde de iflas koruma istemişti

Chrysler, Carter döneminde de iflas koruma istemişti
Chrysler, Carter döneminde de iflas koruma istemişti

Lee Iacocca, Chrysler?i 80?lerde ayağa kaldırmıştı.

Chrysler, çareyi iflas koruma istemekte buldu. Chrysler, 1970'lerde de zor duruma girmişti. Durumunu düzeltmek için efsanevi ABD'li iş adamı Iacocca'nın liderliğinde yola devam etmişti

DETROIT - ABD’de otomotiv sektörünün kalbi sayılan Detroit’in ‘üç büyüğü’nün en küçüğü olan Chrysler şirketi, ABD hükümetinin şirketin borçlu olduğu finans kuruluşlarıyla yürüttüğü görüşmelerin sonuçsuz kalması üzerine çareyi bir kez daha iflas korumada aradı. ABD Başkanı Barack Obama’nın da desteğini aldı.

Carter 1.5 milyar verdi

Chrysler, 1925’de Walter P. Chrysler tarafından Chrysler Corporation olarak kuruldu. Üç yıl sonra şirket, dünyanın en yüksek yapılarından ve Manhattan ufkunun halen aşikar bir parçası olan Chrysler Building binasına yerleşti. Chrysler, 1970’li yıllarda, satışlarının düşük olması ve bazı araçlarını çok fazla miktarda toplaması nedeniyle çalışanlarının ücretlerini ödemede zorlandı ve para kaybetti. Şirket durumunu düzeltmek için efsanevi ABD’li iş adamı Lee Iacocca’nın yöneticiliğinde yola devam etti. Chrysler’ın zarar eden Avrupa’daki birimini Peugeot’ya satan ve şirketin yeniden doğmasında önemli rol üstlenen Iacocca, Chrysler’de 1979’a kadar başkan ve yönetici, 1979’da ise bunlarla birlikte kurul başkanlığı yaptı. 

1987’de Jeep’i satın aldı

Ancak Chrysler 1970’li yılların sonunda eski ABD Başkanı Jimmy Carter döneminde hükümetten 1.5 milyar dolar kredi alarak yoluna devam etti. Iacocca, şirketi minivan üretimine yoğunlaştırdı, Dodge Caravan ve Plymouth Voyager gibi markalar, 1980’li yıllarda çok sattı.
Iacocca, 1987 yılında bir satın almayla ‘Jeep’ markasını şirket bünyesine kattı. ABD’de, 1990’lı yıllarda arazi araçlarına (SUV) olan ilgi gittikçe artmaya başladı. Arazi araçları, Japonya’dan benzer araçların ithalatına konulan sınırlamalar nedeniyle ABD’li otomotiv şirketlerine rekabet avantajı yarattı. Chrysler, dünyanın en karlı şirketi oldu. Iacocca, 1993 yılında şirketten ayrıldı, ancak Chrysler büyümeye devam etti ve Alman otomotiv devi Daimler-Benz’in 1998 yılında 38 milyar dolarla Chrysler’ı satın aldı.

Japonlara yenildi

ABD’de daha sonra tüketicinin beğenisi yeniden değişmeye başladı. Son yıllarda petrol fiyatlarının artmasıyla birlikte artık tüketiciler, fazla benzin harcayan arazi araçları ve motor hacmi büyük araçlar yerine özellikle Japon otomotiv ücretlerinin uzmanlaştığı daha küçük, daha az yakıt tüketen araçlara yönelmeye başladılar. Daimler sonunda Chrysler’ın yüzde 80.1’ini ABD’li özel yatırım şirketi Cerberus’a 2007 yılında 7.4 milyar avroya sattı. Daimler, daha sonra Chrsyler’daki yüzde 19.9 hissesinden ve dolayısıyla 1.9 milyar dolarlık alacağından vazgeçerek, Chrysler ile bağlarını tamamen kopardı. 

Fiat ile ilk Iacocca görüştü

Bugün ise, küresel ekonomik krizle birlikte küresel araç satışlarının düşmesi ve içinde bulunduğu mevcut sıkıntılar Chrysler’ı, iflastan kurtulmak için çeşitli arayışlara yöneltti. Chrysler, kendi gibi ekonomik güçlük içindeki ABD’li otomotiv şirketi General Motors ile görüşmeler yürüttü ancak bu görüşmelerden bir sonuç çıkmadı.
Chrysler, Fiat ile de ortaklık görüşmelerinde önemli ilerleme kaydetti. Chrysler’ı yeniden hayata döndüren kişi olarak bilinen Iacocca, ne gariptir ki 1990’da Fiat ile bir anlaşma için çaba göstermişti. Ancak o zaman İtalyanlar Chrysler’da yaptıkları incelemeden sonra anlaşmaya yanaşmadı.
Fiat CEO’su Sergio Marchionne, küresel ekonomik durgunluk nedeniyle sadece beş ya da altı büyük otomotiv şirketinin yaşamını sürdüreceğini, bu yüzden Chrysler ile bir ortaklığın Fiat’ı ayakta kalabilecek şirketlerden biri yapacağına inanıyor. Marchionne, bir otomotiv üreticisinin ayakta kalabilmek için en az 5.5 milyon araç üretmesi gerektiğini düşünüyor.
Fiat ve Chrysler’in yıllık satışları bir araya getirildiğinde 4.16 milyon araç oluyor ki bu da Toyota, General Motors, Volkswagen ve Ford’un ardından Hyundai’nin satışlarına eşit. Fiat’ın Chrysler ile birleşme fikrinin ardında ABD pazarına girmek bulunuyor. Chrysler ise bu birleşme sonucu yakıt tasarruflu araç teknolojisine sahip olacak. İki şirket 2011 yılına kadar ilk yeni modellerini üretmeyi amaçlıyor. Fiat, Chrysler’ın yüzde 35 hissesini almak istiyor. Obama yönetimi de buna sıcak bakıyor. (ap, aa, Radikal)

Bu planla ayağa kalkacak
* Alacaklılara 2 milyar dolarlık ödemeyle yeni Chrysler şirketi oluşacak. ABD Hazinesi yeni Chrysler’e toplamda 8 milyar dolarlık kredi verip yüzde 8 ortağı olacak.
* Kanada hükümeti 2.42 milyar dolarlık kredi karşılığında yüzde 2 ortak olacak.
* Fiat yeni şirkete ilk etapta yüzde 20 ile ortak olacak.
* Fiat, hisse payını yüzde 5’lik üç dilim halinde artırabilecek. Böylece hisse payı yüzde 35’e çıkacak.
* Yeni Chrysler, bağımsız bir emeklilik fonu yaratacak. Bu fon için yüzde 9 faizle 13 yıl geri ödemeli 4.6 milyar dolarlık tahvil ihraç edecek. 
* Chrysler’in yüzde 55’i bu fona ait olacak