Çin malı otobüslere şimdilik tek engel yedi bölgede 20 ayrı servis kurma şartı

Çin'den otobüs ithal eden İstanbul Motor'un Yönetim Kurulu Başkanı Ali Rıza Üstün, Çin malı otobüslerin Türkiye yollarına çıkmasının önünde yasal ve teknik olarak hiçbir engellin olmadığını söyledi.
Haber: ÇAĞRI BİLGİN / Arşivi

İSTANBUL - Çin'den otobüs ithal eden İstanbul Motor'un Yönetim Kurulu Başkanı Ali Rıza Üstün, Çin malı otobüslerin Türkiye yollarına çıkmasının önünde yasal ve teknik olarak hiçbir engellin olmadığını söyledi. Firmanın patronu Üstün, "Türkiye'deki otobüs üreticisi ve ithalatçıları çok büyük firmalar ve Çin mallarıyla ilgili genel kanıdan dolayı Çin otobüsleri için de endişeliler ama buna gerek yok. Çünkü otobüsünü ithal ettiğimiz Zhong Da, Çin'in ilk 500 firması içinde 90. sırada ve Avrupa standartlarında üretim yapıyor" dedi.
Fiyatı 125 bin avro
'Tiponay' belgesi başta olmak üzere Sanayi Bakanlığı'ndan gerekli olan tüm yasal izinleri aldıklarını ifade eden Üstün şöyle dedi: "En ufak bir resmi belgenin eksikliğinde Türkiye'de aracı yola çıkarmanız mümkün değil. Hatta İETT aracı inanılmaz testlere tabi tuttu ama araç hepsinden geçer not aldı. Otobüslerin yüzde 62'si Çin, geri kalan yüzde 38'i Türkiye'de yapılıyor. Lastik, far, klima, cam, döşeme ve birçok unsur Türkiye'den tedarik edilerek montaj Samandra'da yapılıyor. Türkiye'de çift katlı otobüs ihtiyacı yok. Biz tek katlı satacağız. Fiyatı 125 bin avro olacak."
Çin otobüslerinin muadili araçlar ise 145 bin ile 175 bin avro arasında fiyatlarla satılıyor.
Şimdilik kiralıyor
Üstün, şu ana kadar sadece dokuz otobüs getirdiklerini, Türkiye genelinde satış yapmak için bir süre daha bekleyeceklerini söyledi. Bu nedenle otobüsleri kiraya verdiklerini söyleyen Üstün, Türkiye genelinde satış yapmak için araçların yedi ayrı bölgede 21 ayrı servise sahip olması gerektiğini söyledi. Üstün, bu koşulu 2007 yılının üçüncü çeyreğinde sağlayacaklarını ve o zaman Türkiye genelinde satışlara başlayacaklarını ifade etti. Üstün şöyle dedi: "Çinli Zhong Da, Türkiye'de üretim yaparak Avrupa'ya açılmak istiyor. Marmara'da yer bakıyoruz. İlk etapta 2007'de bin araçlık montaj üretimi yapılacak. 2008'de de deneme üretimine başlayacağız. Otobüslerin yüzde 65'i yurtdışına satılacak." Üstün, otobüslerin uzun yol için dizayn edildiğini de söyledi.
'Uygunsuz durum yok'
TSE (Türk Standartlar Enstitüsü) yetkilileri ithalatçı firmanın kendilerine 14 değişik yönetmeliğe göre başvurduklarını belirterek şunları söyledi: "İTÜ, TSE, Fren Teknik, Tam Test ve TÜV-SÜD firmaları Sanayi Bakanlığı'nın teknik servisi. İthalatçı inceleme istemiş. Ekiplerimiz Çin'e üretimin yapıldığı yere bile gitmiş. Olumlu raporu bakanlığa iletmiş. Bakanlık da, 'tip onay belgesi' düzenlemiş. Yani uygunsuz durum yok."
MAN: Haksız rekabet yaratılmasın
Çin'den alınan otobüslerle ilgili MAN Türkiye'den İstanbul Satış Ofisi Direktörü Aydın Yumrukçal, şunları söyledi: "MAN Türkiye olarak başka ülkelerden ya da şirketlerden ithal edilen otobüsler için karşı duruşumuzun olması söz konusu değil. Ancak, bu konuda üretici firmalara uygulanan şartnamelerin bu otobüsler ve üretici firma için de uygulanmasını talep edebiliriz. Teknik mevzuata uygun ve Sanayi Bakanlığı'ndan onay alınmış araçlar için sözümüz olamaz. Şartları yerine getirilmemiş ithalat söz konusu olursa, haksız rekabete yol açması nedeniyle karşı duracağımızı da belirmek isteriz. Örneğin üretici firmanın bir ithalatı gerçekleştirebilmesi için yedi ayrı coğrafi bölgede 21 ayrı servisinin olması gerekmektedir. Satış sonrası hizmetler konusunda yükümlülükleri yerine getiren ve yüksek yatırım yapan kuruluşların haksız rekabetle karşı karşıya kalabileceklerini unutmamak gerekir."
İETT: Testlerden geçti
İETT yetkilileri ise halk otobüsü olarak kullanılan Çin malı Zhong Da marka otobüslerin hem TSE, hem de Sanayi Bakanlığı'nın standartlarına uygun olduğunu belirterek şunları kaydetti: "Bu belgelerle bize geldiler. Söz konusu otobüsleri uzun zamandan beri getirmek istiyorlardı. Ancak daha önce bizim uyguladığımız kalite ve standart testlerini geçemedikleri için izin vermiyorduk. Bu sefer de başka şirketlerin ürünlerine uygulamadığımız kadar zor testler uyguladık ve otobüs bu testlerin tümünü geçti. Bunun üzerine Trafik Şube Müdürlüğü'nden trafiğe çıkabilir belgesi alınca halk otobüsü olarak hizmete girmesini kabul ettik."