Clinton: Sizden özür dilerim, çünkü krizi ABD yarattı

Clinton: Sizden özür dilerim, çünkü krizi ABD yarattı
Clinton: Sizden özür dilerim, çünkü krizi ABD yarattı

Erkan, 10 yıl sonra Türkiye?ye gelen Clinton?u görmeye gitti. Avni Çelik, Erkan?ın eğitim masrafını karşılayacaklarını açıkladı. FOTOĞRAF : OZAN GÜZELCE

Krizden dolayı özür dileyen eski başkan Clinton, 'ABD'de birkaç yıldır konut kredileri batmaya başladı. Bazı insanlar uyardı. Ama hepsi bu kadar, bir şey yapılamadı' dedi
Haber: NURİYE DOĞU / Arşivi

İSTANBUL - ABD 42’nci Başkanı Bill Clinton ABD’de başlayan ve dünyaya yayılan ekonomik kriz için özür diledi. Sinpaş Grubu’nun 35’inci yıl kutlamaları çerçevesinde düzenlediği ‘Bosphorus Conference’ın baş davetlisi Clinton, “Aslında sizden özür dilemem gerekir, çünkü kriz ABD’de başladı. ABD’de birkaç yıl boyunca konut kredileri batmaya başladı. Bazı insanlar uyardı, bunların arasında benim eşim de vardı. Ama hepsi bu kadar, bir şey yapılamadı” dedi.
Lehman Brothers’ın iflasından sonra hükümetin iflaslara izin vermeye başladığını belirten Clinton, “Ama arkadan gelenler hızlandı. Son 10 yılda istihdam çok azaldı. 2008’de bir haneye düşen gelir 200 bin dolar daha düştü. ABD’de başlayan korkunç durum tüm dünyaya sirayet etti. Bu kriz ABD’nin şanına şöhretine zarar verdi. Kriz bizim istikrarsızlığımızın da bir göstergesi. Tüm bunlardan sonra G20 daha önemli hale geldi” diye konuştu.

G20 önem kazandı
Gelecek için G20 ülkelerinin artık G8’den çok daha önemli olduğunu belirten Clinton, “G20’nin haklarını artırarak tekrar bir kriz yaşanmasının önüne geçebiliriz. Çin, Hindistan çok sayıda sivil toplum kuruluşuna sahip. Bu kuruluşların önemi gitgide artıyor. Çin bu konuda lider. Her zaman özel sektörün ürettikleriyle devletin ürettikleri arasında bir boşluk vardır. Sivil toplum kuruluşlarının önemi bu noktada ortaya çıkıyor” dedi.
Yaşadığımız dünyada bu kuruluşların öneminin çok büyük olduğunu dikkat çeken Clinton iş adamlarına bu konuda öğüt vererek şöyle devam etti: “Öncelikle kendinize hükümet politikanızı sorun sivil toplum kuruluşları konusunda. Onlara verdiğiniz rolü artırın, çünkü onlar ülkenizin geleceğinde çok önemli rol oynayacaklar.”
Yaşayabilmek için içimizdeki pozitif güçleri artırıp, negatifleri azaltmamız gerektiğinin altını çizen Bill Clinton, bunun hem ülkeler, hem de ekonomiler için geçerli olduğunu söyledi. İstanbul’a tekrar gelmekten büyük mutluluk duyduğunu söyleyen Clinton,  “1999 yılında ABD başkanıyken beş gün boyunca İstanbul’da kaldım. Bugün yaşadığımız dünya artık tamamen ülkelerin birbirine bağlı olduğu bir dünya. Artık ülkeler birbirine bağımlı ve sınırlar kayboldu. Dünyadaki uluslararası kuruluşların önemi de giderek artıyor” şeklinde konuştu.

‘Türkiye çok daha önemli’
Türkiye’nin artık dünya için eskisinden çok daha önemli olduğunu vurgulayan Clinton, “Türkiye pozitif geleceğe ve 21. yüzyıla damgasını vuracak. Bu yüzden Türkiye ile ilişkilerimizi kuvvetlendirdik. AB’ye üyeliğinizi hep destekledim, oradaki dostlarıma da söyledim. Ama bunu sadece Türkiye için değil, ABD’nin ve dünyanın geleceği için istedim” diye konuştu. “Türkiye’yi ailecek seviyoruz “ diyen Clinton şöyle devam etti:
“Türkiye, bu dünyanın geleceği için çok önemli. Türkiye’nin potansiyelini açığa çıkartmak zorundayız, bu konuda tarihi bir sorumluluğumuz var hem bizim hem Türkiye’nin. Son 10 yıla bakarsanız Türkiye, ABD eski başkanı Bush’la çalıştıktan sonra şimdi de Obama ile çalışıyor. ”
Ülkeler arasında ekonomik eşitsizlik sürdüğüne dikkat çeken Clinton, “1 milyar kişi her gece yatağa aç giriyor, temiz su bulamıyor. Yükselen Türkiye’de şimdi bu salonda refah içinde otururken en basiti ışıklar sönse ne yapacağımızı şaşırırız. Ama dünyada milyonlarca kişi ampule muhtaç, klima nedir bilmiyor, mikrofonun sesinden korkuyor. Bunlar eşitlenmedikçe ortak bir noktada buluşmak zor” dedi.
Dünyanın dörtte birinin AIDS, sıtma ve kirli sudan kaynaklanan hastalıklardan öldüğünü kaydeden Clinton, şuanda dünyanın fakir ülkelerinde bu konu üzerinde çalıştığını vurguladı. Dünyada 100 milyon çocuğun da okula gidemediğini kaydeden Clinton, “100 milyon çocuk da okula gitse de eğitim alamıyor. Fakir ülkelerde eğitim çok zor bir iş değil. Modern dünyada eşitsizlik dışında istikrarsızlık da büyük sorun” açıklamasında bulundu. Siyaseti tamamen bıraktığını belirten Clinton, artık vakfıyla beraber  fakir ülkelerdeki hastalıklar ve iklim değişikliğinin üzerine gittiklerini vurguladı. 

Erkan, yine Clinton’ın burnunu sıktı 
Bill Clinton’ı izlemeye gelenler arasında 10 yıl önce yaşanan Marmara Depremi sonrasında Türkiye’yi ziyarete gelen Clinton’ın burnunu sıkmasıyla tanınan Düzceli Erkan bebek ve ailesi de vardı. O zamanlar yedi aylık olan ve Clinton’ın kucağına alarak sevdiği Erkan bebek, bu kez 10 yaşında bir çocuk olarak ‘Clinton amca’sını görmeye geldi. Erkan, Clinton’ın burnunu bir kez daha sıkarak, eski başkanı güldürdü. Bu arada, Sinpaş Yönetim Kurulu Başkanı Avni Çelik, Erkan’ın üniversiteyi bitirene kadar tüm eğitim masraflarının Sinpaş tarafından karşılanacağını ifade etti. 

Açılımı cevapsız bıraktı
Bill Clinton ‘Türkiye’nin Kürt açılımıyla ilgili yaptıklarını nasıl buluyorsunuz’ şeklindeki soruya “Kürt ve Ermeni sorunu Türkiye’nin iç meselesidir” diyerek cevap vermedi. Eski bir siyasetçi olarak Türkiye Başbakanı Tayyip Erdoğan’ı takdir ettiğini söyleyen Clinton, Erdoğan’ın Türkiye’nin laik düzenini iyi idare ettiğini anlattı. Clinton, “Kimse dini inançları yüzünden özgürlüğünden olmuyor. Bu, çok önemli. ABD’de bu özgürlüğü yeni yeni yaşayabiliyoruz” dedi.
Bu arada izleyicilere “Türkiye’yi 10 yıl sonra nerede hayal ediyorsunuz?” diye soran Bill Clinton, “Çocuklarınıza ve torunlarınıza bırakacağınız ülkeyi iyi planlamanız lazım. Kendinizi nerede görüyorsanız hem özel sektörün hem de hükümetin yapması gerekenleri bu plan doğrultusunda belirleyin” ifadelerini kullandı.