Dalga korkusu VOB'a yaradı

Küresel sermaye hareketlerinin yarattığı dalgalanma nedeniyle hisse senedi ve döviz piyasalarında yaşanan hareketlilik, İzmir Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası'nda (VOB) işlem hacmini patlattı.
Haber: YASEMİN KAPIYOLDAŞ / Arşivi

İSTANBUL - Küresel sermaye hareketlerinin yarattığı dalgalanma nedeniyle hisse senedi ve döviz piyasalarında yaşanan hareketlilik, İzmir Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası'nda (VOB) işlem hacmini patlattı. Volatilitenin arttığı mayıs ayından itibaren, özellikle dolar ve İMKB 30 Endeksi üzerinden yapılan sözleşmelerde ciddi artış olduğunu belirten borsa yetkilileri, 13 Haziran'da gerçekleşen 152.4 milyon YTL'lik günlük işlem hacminin rekor olduğunu açıkladı.
Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası'nda (VOB), mayıs ayında YTL cinsinden işlem hacminde, nisan ayına göre yüzde 67'lik yükseliş olurken, adet bazında da yüzde 70'lik artış kaydedildi. VOB'dan edinilen verilere göre yine mayıs ayında YTL cinsinden ortalama günlük işlem hacmindeki artış yüzde 51'i buldu. Nisan ayında gerçekleşen en yüksek günlük işlem hacmi, 95.1 milyon YTL olurken, mayıs ayındaki en yüksek günlük hacim 101.9 milyon YTL oldu. 13 Haziran'daki 152.4 milyon YTL'lik işlem hacmi ise borsanın faaliyete geçtiği 4 Şubat 2005 tarihinden bu yana gerçekleşen en yüksek günlük hacim oldu.
Açığa satış yapılıyor
VOB Genel Müdürü Hamdi Bağcı, global piyasalarda yaşanan dalgalanmanın olası risklerin daha iyi algılanmasına neden olduğunu belirterek "Düşüş ve yükselişlerden korunmak isteyen yatırımcılar için bu tür dalgalı günlerde VOB, hem yatırım hem de koruma amaçlı önemli bir alternatif oluşturuyor" dedi. İşlem hacminde ve yatırımcı sayısında sıçrama olduğunu açıklayan Bağcı'ya göre bireysel ve kurumsal yatırımcı, vadeli işlemlerle riskleri izole edebileceğini biliyor. Örneğin işletmeler, döviz riskinden korunmak için vadeli döviz sözleşmeleri yapıyor. VOB'un açığa satış işlemlerine imkân tanımasının da önemli bir avantaj sağladığı görüşünde olan Bağcı, VOB'da korunma amaçlı işlemlerin yanı sıra yatırım amaçlı işlemlerin de arttığını ifade etti.
Düşerken de kazanın
Piyasadaki dalgalanmalardan, fiyat hareketlerinden kazanç sağlamayı düşünen yatırımcılar kadar faizde, dövizde, hisse senedinde riski bulunan yatırımcıların da vadeli işlem sözleşmelerini kullanmaları öneriliyor. VOB Genel Müdürü Hamdi Bağcı'ya göre "Düşüş trendinin yaşandığı böylesi dönemlerde yatırımcıların korunma ve kazanç sağlayabileceği tek adres vadeli işlemler borsası". Merkez Bankası Başkanı Durmuş Yılmaz da, hafta içinde yaptığı bir açıklamada, döviz geliri olmayan buna karşılık döviz kredisi kullanan bazı firmaların riskine dikkat çekmiş ve olası risklere karşı bu firmalara İzmir Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası olanaklarını hatırlatmıştı.
Türkiye'de sermaye piyasalarının geçmişi dikkate alındığında henüz çok yeni bir borsa olan Vadeli İşlem ve Opsiyon Borsası'nda, faiz, döviz ve endeks üzerinden vadeli sözleşme yapılabildiği gibi emtia sözleşmeleri de mümkün.
Vadeli işlem nasıl yapılır?
Döviz gelirinin kurdaki dalgalanmalardan etkilenmesini önlemek isteyen ihracatçı Kemal bey, kurun bugünkü yüksek seviyesini koruyamayacağını ve fiyatın düşüceğini düşünüyorsa, ilk önce VOB'da işlem yetkisi olan bir banka ya da aracı kurumda yatırım hesabı açmalı. Yapacağı sözleşmenin
(1 adet sözleşmenin büyüklüğü bin dolar) yüzde 10'u kadar da başlangıç teminatını yatırdıktan sonra müşteri temsilcisine, yapmak istediği sözleşmenin türünü (dolar), vadesini (ağustos ayına), miktarını (en az 1 adet), pozisyonunu (satıcı), istediği fiyatı (1.6300 YTL) bildirmeli. Satış sözleşmesinin gerçekleşmesi için ise bir alıcıyla eşleşmeli.
Kemal bey, böylece vade sonunda (ağustos ayının son iş günü), beklediği gibi doların fiyatı örneğin 1.6200 YTL'ye düşse bile dövizini sözleşme fiyatı olan 1.6300'ten satarak kendini korudu. Kemal bey, fiyatın yükseleceğini düşünseydi bu kez alıcı pozisyonunda vadeli sözleşme yapacaktı.