Digiturk 2 milyar dolar verdi, Türkiye en değerli 5'inci lig oldu

Digiturk 2 milyar dolar verdi, Türkiye en değerli 5'inci lig oldu
Digiturk 2 milyar dolar verdi, Türkiye en değerli 5'inci lig oldu

Türkiye Futbol Federasyonu, ihaleden kazanılan parayla daha iyi bir futbol ligi oluşmasını bekliyor. Futbol ekonomistleri kulüplerin alacakları tutarla zor durumdan kurtulacağını söyledi. FOTOĞRAF: BURAK ALTUNÖZ /AA

Futbolda Süper Lig maçlarının dört yıllık naklen yayın ihalesinde ipi Digiturk göğüsledi. Türk Telekom ile yarışan Çukurova dört yılda yaklaşık 2 milyar dolar ödeyecek İhale tutarının büyük kısmını futbol kulüpleri alacak. Futbol ekonomistleri, rakamın abonelik ücretleriyle karşılanamayacağını, fiyatların artabileceğini söylüyor

İSTANBUL - Türkiye Futbol Federasyonu’nun (TFF) önümüzdeki dört sezonu kapsayacak maç yayın ihalesini yıllık 321 milyon dolarla Çukurova Grubu’na bağlı Digiturk kazandı. İhalenin Digiturk’e dört yıllık faturası, vergilerle birlikte 1 milyar 968 milyon dolar oldu. Türkiye Futbol Federasyonu tarafından 2010-2011, 2011-2012, 2012-2013 ve 2013-2014 futbol sezonları TFF Süper Lig ve TFF 1. Lig müsabakaları yayın haklarının devri için düzenlenen ve üç ayrı paketten oluşan Medya Hakları İhalesi, federasyonun İstinye’deki merkez binasında gerçekleştirildi.
Türk Telekom ile Digiturk’ün kıran kırana yarıştığı ihalede ipi Digiturk göğüsledi. Yaklaşık dört saat süren ihalenin sonunda dört yıllık yayın hakkını 2001’den bu yana yayıncı kuruluş olan Digiturk kazandı. Yapılan ihale ile Türkiye’de ligin değeri de 2.5 kat arttı. İhaleden önce Avrupa’da yayın haklarında altıncı sırada olan Türkiye, ihale bittiğinde 5’inci sıraya yükseldi. İhalede oluşan tutarda aslan payını TFF kriterlerine göre futbol kulüpleri alacak.

Telekom yedi mola aldı
İhale Komisyonu Başkanlığı’nı TFF Başkan Vekili Lutfi Arıboğan’ın yaptığı oturumda, A paketi için iki teklif geldi. İhale için şartname alan Doğan TV ve NTV ise ihaleye katılmadı. Paketin muhammen bedeli 214 milyon 300 bin dolardı. A paketi için Türk Telekomünikasyon A.Ş.’nin (Türk Telekom) zarfından 215 milyon, Digital Platform İletişim Hizmetleri A.Ş.’nin zarfından ise 220 milyon dolarlık teklif çıktı.
Tekliflerin ardından nefes kesen açık artırma süreci başladı. Dört saat süren ve 220 milyon dolardan başlayan açık artırmada Digiturk 161’inci teklifte fiyatı 321 milyon dolara çıkardı. Türk Telekom bunun üzerine önce yedinci molasını aldı, arkasından da ihaleden çekildiğini açıkladı. Böylece Süper Lig’in kanalı 163’üncü teklifte Digiturk’ün oldu. 

Dört yılda 2 milyar dolar
Digiturk’ün verdiği yıllık 321 milyon dolarlık tutara yüzde 10’luk TFF payı ve yüzde 2’lik organizasyon payı eklendiğinde rakam 359 milyon dolara ulaşıyor. Bu tutar üzerinden yüzde 18 KDV eklendiğinde ise yıllık KDV dahil tutar 424 milyon dolara çıkıyor. Bu hesaba göre toplamda Digiturk’un dört yılda TFF’ye ödeyeceği tutar 1 milyar 668 milyon dolar oluyor.  Dört yılda KDV dahil Digiturk’ün kasasından çıkacak tutar ise 1 milyar 968 milyon doları buluyor.
Dört yıllık KDV dahil toplam tutar ise KDV ve TFF payları da eklendiğinde 246 milyon dolarlık B paketi ve 82.8 milyon dolarlık C paketiyle birlikte 2 milyar 298 milyon dolar oluyor. 

Rakam her yıl artıyor
İhalede üç paket için verilen tutar her yıl yüzde 10 oranında artıyor. Digiturk’ün ikinci yıl için vereceği tutar KDV hariç 395 milyon dolara çıkıyor. Digiturk üçüncü yıl 435 milyon dolar, dördüncü yıl ise 478 milyon dolar ödeyecek. Bir yıllık uzatma opsiyonu kullanılırsa Digiturk’ün kasasından beşinci yıl için 526 milyon dolar çıkacak. Digiturk beşinci yıl için bulunan opsiyonu kullanırsa toplamda beş yıl için vereceği tutar KDV dahil 2 milyar 589 milyon doları bulacak. Beş yıllık yayın hakları toplamı A, B ve C paketi toplamı dikkate alındığında TFF payı ve KDV dahil 3 milyar dolar olacak.
İhalenin ardından konuşan TFF Başkan Vekili Lutfi Arıboğan, “Gerçekleşen rakamlara bakıldığında A, B ve C paketinden ilk yıl için Süper Lig ile 1. Lig’e 374 milyon 710 bin dolar katkı sağlanacak” dedi. Bu rakamlarla TFF’nin gelirlerinde de yüzde 126’lık artış yaşandı. Ortaya çıkan rakamlara yüzde 10 TFF payı ve yüzde 2 organizasyon bedeli ile ayrıca Katma Değer Vergisi (KDV) ekleneceğini aktaran Arıboğan, dört yıl olarak toplamda 2 milyar 298 milyon 300 bin 872 dolarlık rakamın ortaya çıktığını söyledi.

Kulüpler düzene girecek
Yayın ihalesi için bir yılı aşkın süredir TFF Yönetim Kurulu, kulüpler ve uzmanlarının fedakârca çalıştığını vurgulayan Arıboğan, şöyle devam etti: “Gelinen nokta bir son değil, başlangıçtır. Türk futbolunun uluslararası rekabeti açısından yapacağımız çok şeyler olduğuna inanıyoruz. Türk futbolunda maalesef gelirler ne kadar artmışsa, finansal sıkıntılar da o kadar artmıştır. Bundan sonraki dönemde taslak aşamasındaki Kulüpler Yasası’nın da uygulamaya geçmesiyle, kulüplerimizi bu dönemde finansal olarak çok daha programlı, disiplinli, güzel günler beklediğini düşünüyorum. Bu finansal disiplinle birilikte, kaynakların verimli kullanımı açısından aşama kaydedeceğimize inanıyoruz. Uluslararası rekabet açısından çok önemli yıllar olacak.”

‘Dokuz stat yapılacak’
Türkiye’nin futboldaki ataklarından birinin de 2016 Avrupa Futbol Şampiyonası adaylığı olduğuna dikkati çeken Lutfi Arıboğan, “Mayıs ayında hep birlikte mücadele edip, bu organizasyonu Türkiye’ye getirirsek, 2016 yılına kadar dokuz yeni stat inşa edeceğiz demektir. Türk futbolu için çok önemli değişimlerin, aşamaların yaşanacağı bir dönemdir önümüzdeki dört yıl. Yeni statlar, daha pahalı satılacak biletler, daha kaliteli yayınlar, bunların hepsini biraraya getirdiğimizde, gerçekleşmeyecek şeyler olmadığını görürüz” diye konuştu.

A, B, C paketleri nedir?
İhale A, B ve C olarak üç sınıf için yapıldı. 214 milyon 300 bin dolar muhammen bedelli A paketi, Süper Lig’in isim hakkı ile bu ligden haftada en az dört maçın şifreli canlı yayınını kapsıyor. Bu paketi alan Digiturk bütün maçların çekimini yapma hakkını kazandı. Bunun yanı sıra uluslararası kuruluşlara da pazarlayabilecek.
İhale sonunda 40 milyon 200 bin dolar muhammen bedelli B paketi ihalesini 40 milyon 210 bin dolar teklif eden TRT aldı. TRT, Süper Lig’deki dokuz maçın geniş özeti ile üç dakikalık haber amaçlı görüntüleri başka kuruluşlara satabilecek. 13 milyon 400 bin dolar muhammmen bedelli C Paketi ise A paketi için kıran kırana yarışan Türk Telekom’un oldu. 13 milyon 500 bin dolar veren Tük Telekom, gol görüntülerinin cep telefonlarından izlenmesini içeren mobil yayın haklarının sahibi oldu.

Karamehmet de katıldı
İhaleyi kazanan Çukurova Holding Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Emin Karamehmet de ilk kez futbolda yayın ihalesine katıldı. İhalede Türkiye Futbol Federasyonu Başkanı Mahmut Özgener, ihaleyi federasyondaki ofisinden izleyip, üç paketin ihalesi tamamlandıktan sonra salona geldi. İhaleye katılan kuruluşların temsilcilerinin tek tek elini sıkan Mahmut Özgener, ihale sonunda  herkesi tebrik etti. (Radikal)

Telekom, C paketinden memnun
Türk Telekom dün Kamuyu Aydınlatma Platformu’na yaptığı açıklamada mobil araçlar üzerinden özet görüntü yayın haklarını içeren C paketini yıllık 13 milyon 500 bin dolarlık teklifyle kazandığını hatırlattı. Şirketin 2014-2015 sezonu için belirli şartlara bağlı olarak sözleşmeyi bir yıl daha uzatma hakkı olduğunu belirten Türk Telekom, “Söz konusu paketi grubumuzun pazardaki konumunu güçlendirecek önemli bir içerik olarak görüyoruz. Elde edilen söz konusu hakların kullanımı ile ilgili detaylar operasyonel konular nihaileştirildikten sonra ayrıca açıklanacak” açıklamasını yaptı.

TFF Başkanı: Lige güvenin göstergesi
Türkiye Futbol Federasyonu (TFF) Başkanı Mahmut Özgener, ihale sürecinin, yıllardır devam eden bir yapılanmanın, Türk futboluna çağ atlatan devrimlerden biri olarak görünen havuz sisteminin bir parçası olduğunu vurguladı.
Özgener, “Havuz sistemini kuran, önemli krizler karşısında ayakta kalmasını sağlayan, bu sayede giderek büyüyen bir pasta yaratan futbol ailesinin tüm fertlerine en büyük teşekkürlerimizi sunuyoruz. Bu yayın ihalesini Türk futbolunun son 25 yılda yaşadığı tüm ilerlemede yeni ve büyük bir adım olarak görüyoruz” dedi.
“Birçok konuda altını çizdiğimiz ‘güven’ konusu bu ihaleyle birlikte bir kez daha kendini gösterdi. Türk futboluyla ilgili çok sözler söyleniyor, tenkitler birçok kez amacını aşıyor. Ancak tüm bu tenkitlere rağmen rakamlar daha farklı bir gerçeği işaret ediyor” diyen Mahmut Özgener ihale ile ilgili şunları söyledi: “Türk futboluna ait tüm ekonomik ve rakamsal değerler çok istikrarlı bir büyüme içinde. Büyüme rakamlarına baktığımızda, bu ihale de dahil birçok konuda tüm dünya ekonomisini alt üst eden global krize rağmen tarihin en büyük yükselişlerini görüyoruz. Biz bu tüm bu büyüme rakamlarını Türk futbol ailesine olan güvenin bir tecellisi olarak görüyoruz. Bu güveni
futbolumuzun tüm katmanlarına yaydığımız sürece Türk futbolunun önünde hiçbir gücün duramayacağını biliyoruz” diye konuştu.

‘Yüksek fatura aboneden çıkabilir’
‘Krizde eğlence sektörü büyür’
Uğur Gürses (Radikal Yazarı): Rakamın bu kadar yükselmesine aslında şaşırmamak lazım. Bu ülkenin krizde olduğunu gösterir. Çünkü ekonomik kriz dönemlerinde eğlence sektöründe hatırı sayılır bir büyüme görülür. İnsanlar daha çok evde zaman geçirirler. Eğlence sektörü de bu durumdan iyi pay alır. Süper Lig televizyon naklen yayın ihalesinde bir önceki ihaleye göre rakamın yükselmesi hele bu kriz döneminde başka nasıl izah edilebilir.
‘Aboneler zararlı çıkacak’
Mahfi Eğilmez (Bilgi Üniversitesi Öğretim Üyesi, Radikal Yazarı): Bu ihalenin sonucu üç tarafı etkileyecek. Birincisi kulüpler, ikincisi yayıncı ve tabiki aboneler yani tüketici. Kulüpler parayı alacak taraf olduğu için durumları iyi, gelirleri katlanacak ancak yayıncı ve özellikle de tüketici bu durumdan zararlı çıkacak. Çünkü ortada 321 milyon dolar gibi çok büyük bir rakam var ve yayıncı bunun hepsini reklamlardan çıkaramaz. Doğal olarak abonenin ödediği fiyatı yükseltmek isteyecektir ama bu durumda da abone kaybedebilirler. Umarım kulüpler bu büyük parayla iyi işler yapar, bunu iyi değerlendirir de ligin kalitesi artar, buna bağlı olarak da seyirci çoğalır.
‘Digiturk yurtdışına açılabilir’
Mete İkiz (Spor Ekonomisti): Naklen yayın ihalesinin daha rekabetçi bir lig için çok önemli sonuçlara ulaşacağını düşünüyorum. Digiturk, ihale süresince masadan bir kez bile kalkmayarak, ihaleyi alacağının sinyallerini vermişti aslında. Bu aşamadan sonra Digiturk’un pazarlama stratejisini yurtdışına da taşıyacağını düşünüyorum. Çünkü bugün baktığımızda 2 milyon abonesinin 800 bini futboldan geliyor, bu ciddi bir potansiyel. Ligde ciddi bir rekabet ortamına ihtiyaç vardı. Şimdi bu oluştu. Kulüplerin gelirleri bu yıl ciddi oranda artacak. Bu da daha iyi futbolcular, daha kaliteli bir lig demek. Bir de bu yeni sürecin tüketiciye yansıması var. Digiturk, az bir para ödemiyor, bunu bir şekilde çıkartması gerekecek. Bu nedenle abone fiyatlarında artışa gidebilir ama abone kaybedeceğini düşünmüyorum.
‘Kulüpler şeffaf olmalı’
Erdal Batmaz TFF Eski Yönetim Kurulu Üyesi: Bu rakamla Türk futbolu çok gelişecek. Türk futbolunun parasal anlamda değeri yükselecek ama nitelik artacak mı bu tartışmalı. Bu rakam abonelik fiyatlarına yansıyacak. Bu fiyatı veren yayıncılar tutarı abone ücretinden karşılayamaz. Yan gelirler var. TFF’nin kulüplere dağıtacağı bu rakam denetime tabi tutulmalı. Ligde sadece dört büyük şirket halka açık olduğu için denetlenebiliyor. Kulüplerin konsolide bütçelerinin bağımsız denetimden geçirilip kamuya açıklanması gerekir. Federasyonun da mali kriterleri uygulaması gerekir. UEFA’nın ‘finansal fairplay’de dediği gibi harcamaların ve kulüplerin şeffaf olması gerekiyor. Herkesin vergi yükü artarken futbol sektöründe futbolculara yüzde 15 stopaj uygulanıyor. Avrupa’da futbolculara gelir vergisi uygulanıyor. İngiltere’de vergi yüzde 40’lara ulaşıyor.

Naklen yayın değeri yüzde 2 bin 300 arttı


TFF Başkan Vekili Lutfi Arıboğan, Türk futbolunun havuz sistemi sayesinde değer kazandığını söyledi. Arıboğan, Türkiye’de futbolun endüstrileşme sürecine bakıldığında, 15 yılda nereden nereye gelindiğinin görüleceğini kaydederken, “Havuz sisteminin uygulanmaya başlandığı 1994’te 7.2 milyon dolar değer yaratılan naklen yayın konusu, 2009-2010 sezonunda 160 milyon dolarlara ulaşarak, yüzde 2 bin 300’lük artış gerçekleştirdi” dedi.

Kim ne kadar ödeyecek?