Dış sermayede rekor

Türkiye 4.6 milyar dolarlık yabancı sermaye hedefini aşacağa benziyor. TEB'in yüzde 50'sini 216.8 milyon dolara alan BNP Paribas'yı, Dışbank'ın yüzde 89.3'üne 1 milyar 280 milyon dolar veren Fortis takip etti.
Dün de Yapı Kredi'nin yüzde 57.4'ünün Koç ve İtalyan Unicredito'ya satış görüşmeleri bitti. Hisselerin değeri 1 milyar 160 milyon avro. Gayrimenkuldeki sermaye girişi sürüyor. Telekom da sırasını bekliyor.

İSTANBUL - Avrupa Birliği'ne verilen Katılım Öncesi Ekonomik Program'da bu yıl için 4.6 milyar dolar olarak öngörülen doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının söz konusu hedefi aşacağı belirtiliyor. Özel sektörde gerçekleşen ve gerçekleşmesi beklenen yabancı sermaye girişine, özelleştirme çalışmaları süren Türk Telekom, Tüpraş, Erdemir gibi kamu payı olan kuruluşlarında eklenmesiyle 4.6 milyar dolarlık hedefin çok üzerine çıkılacağı belirtiliyor.
Yabancı Sermaye Derneği (YASED) Başkanı Şaban Erdikler, geçen hafta düzenlenen Asya Kalkınma Bankası Guvernörler Kurulu Toplantısı'nda konuya ilişkin beklentisinin 8 milyar dolar civarında olduğunu ifade ederken, Devlet Bakanı Ali Babacan da bu yıl hedefin aşılacağı görüşünü savunanlar arasında. Aynı şekilde Dünya Bankası Türkiye Temsilcisi Andrew Vorkink de bu rakamın 5 milyar doları bulacağına inandığını, 2006 yılı için de 7.5 ile 10 milyar dolar arasında giriş beklediğini söylemişti.
Bankacılık hareketli
2004 sonunda BNP Paribas ile TEB arasında başlayan görüşmeler 2005 yılının şubat ayında anlaşmanın imzalanmasıyla resmiyet kazandı. BNP Paribas'nın, TEB'in yüzde 50 hissesini 216.8 milyon dolara almasıyla bankacılık sektöründe başlayan yabancı sermaye girişi Dışbank ile devam etti. Hollanda-Belçika kökenli Fortis, Dışbank'ın yüzde 89.3 oranındaki hissesi için 1 milyar 280 milyon dolar ödeyeceğini açıkladı. Yapı Kredi Bankası'nın yüzde 57.4 hissesinin Koç ve İtalyan Unicredito'nun ortak olduğu Koç Finansal Hizmetler'e satışıyla ilgili görüşmeler ise dün sonuçlandı. Sözleşmenin imzasından sonra yapılan açıklamalarda, hisselerin değerinin 1 milyar 160 milyon avro olduğu duyuruldu. Unicredito, yüzde 50 ortaklığı nedeniyle bu paranın yarısını önümüzdeki aylarda Türkiye'ye aktaracak.
Öte yandan, Doğuş Holding de iştiraklerinden Garanti Bankası ve Tansaş'ın yabancılarla ortaklık, işbirliği veya satışı için ABN Amro'ya yetki verdi. Garanti Bankası'nın bugünkü borsa değeri üzerinden piyasa değerinin 4.5 milyar dolar olduğuna dikkat çekiliyor.
Hollanda'nın önde gelen perakende bankalarından biri olarak gıda ve tarımsal bankacılığa odaklanan Rabobank ile Şekerbank'ın yüzde 51'lik hissesi için sürdürdüğü görüşmelerin önümüzdeki günlerde sonuçlanması bekleniyor. Bu yıl yabancı sermaye girişinin önemli bir kısmını ise Çukurova Holding'in Turkcell'deki yüzde 52 oranındaki hisselerinin TeliaSonera'ya satılmasından kaynaklanacak. Anlaşma sonuçlanırsa yaklaşık 3.1 milyar dolarlık bir yabancı sermaye girişi yaşanacak.
Kamu cephesinde durum
Bunların dışında Özelleştirme cephesinde de bu yıl gerçekleştirilen araç muayene istasyonları ihalesini kazanan AkfenDoğuş-TÜVSÜD konsorsiyumunun Alman ortağından 205 milyon dolar sağlandı. TÜPRAŞ'ın yaklaşık yüzde 15 hissesinin yabancı fonlara satışından da 446 milyon dolar geldi. Bu konuda Petrol-İş Sendikası'nın açtığı iptal davası sürüyor. Kamudaki iki operasyondan gelen yabancı sermaye tutarı da toplam 651 milyon dolar oldu.
Telekom en büyük umut
Son dönemde özel sektörün dışa açılımıyla artan yabancı sermaye girişlerinin, özelleştirme yoluyla kamu tarafından da desteklenmesi bekleniyor. Özelleştirmede en büyük beklenti Türk Telekom'un satışı. Türk Telekom'da satış süreci bu ay sonunda önemli bir aşama kaydecek. İnceleme talebinde bulunan firmaların bu ay sonunda tekliflerini netleştirmesi bekleniyor. Yüzde 55'inin blok satışı öngörülen özelleştirme ile beklenen gelir 7-8 milyar dolar civarında.
Yanı sıra, iktidar ile muhalefetin tartışma konusu haline gelen Erdemir'deki kamu hisselerinin satışı ile de en az bir milyar dolar civarında bir yabancı sermaye girişi bekleniyor. Ancak, hükümetin 'altın hisse' gibi yeni satış stratejisi oluşturması bekleniyor.
Özelleştirme İdaresi'nin bu yılki büyük özelleştirmelerinden bir diğeri ise Tatneft firmasına satılan ve daha sonra satışı iptal edilerek, bir bölümü halka arz edilen TÜPRAŞ'ın yüzde 51'inin blok satışı. Bu satışın tutarı da 1.5 milyar dolar seviyesinde bir getiri sağlayacak. TÜPRAŞ için başvuruların 13 Haziran'a kadar yapılması gerekiyor.
Kamunun gündemindeki özelleştirmelerden bir diğeri de TEKEL'in sigara işletmeleriydi. Sigara firmalarının Türkiye'deki vergileme yöntemi nedeniyle teklif vermedikleri ve satışı iptal edilen sigara işletmelerinin önümüzdeki dönemde yeniden gündeme gelmesi bekleniyor. Ancak, TEKEL'in pazar payını kaybetmeden, vergi düzenlemeleri de yapılarak satış sürecinin hızlı sonuçlandırılması gerekiyor. Hatırlanacağı üzere TEKEL sigara işletmesine ilk ihalede 1.15 milyon dolar teklif verilmiş, ancak Özelleştirme Yüksek Kurulu (ÖYK) bu fiyatı düşük bularak ihaleyi iptal etmişti.