Doğalgazla perçinlenen dostluk

Türkiye ile Yunanistan arasındaki en büyük ekonomik anlaşma olan 285 kilometrelik doğalgaz boru hattı projesi dün temel atılmasıyla başladı. Meriç Köprüsü üzerinde düzenlenen törende Başbakan Tayyip Erdoğan, "Bu adım halklarımızı daha da yaklaştıracak" diye konuştu. Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis de umut doluydu: "Meriç Köprüsü barışın simgesi olsun."
Haber: YORGO KIRBAKİ / Arşivi

EDİRNE - Atatürk-Venizelos dönemi dün Türk-Yunan kara sınırını oluşturan Meriç Köprüsü'nde yeniden canlandı. 21. yüzyılın enerji kaynağı doğalgaz Türkiye ile Yunanistan'ı birbirine biraz daha yaklaştırdı. İki ülke ilişkileri tarihinin en büyük enomomik anlaşması olan doğalgaz boru hattı projesinin temeli dün Başbakan Tayyip Erdoğan ile Yunanistan Başbakanı Kostas Karamanlis tarafından atıldı.
Meriç Köprüsü üzerinde düzenlenen tören birkaç saatliğine sınırı ortadan kaldırdı. Törenle, yaklaşık bir yıldır ikili ilişkilerde yaşanan duraklama dönemi sona erdi ve yeni bir sayfa açıldı. Sıkı güvenlik önlemlerinin alındığı Meriç Köprüsü çevresinde trafik iki taraftan da kapatıldı. Erdoğan ve Karamanlis saat 12.30'da kırmızı halının döşendiği ve iki tarafa da altışar metre mesafede tam orta noktada buluştu. Türk ve Yunan bayraklarının bulunduğu kürsüye çıkan iki başbakan samimi bir tablo çizdi.
Sıcak mesaj
Sözü önce Erdoğan aldı ve "Bu köprü tarihe yeni bir kayıt düşüyor. Burada farklı bir stratejik adım atıyoruz" dedi. Erdoğan zaman zaman yaşanan gerginlikleri kastederek, "İnanıyorum ki, bu adım Türkiye ile Yunanistan arasında dostluğumuzu perçinleyen, spekülasyonları daha da minimize edecek adımlardan biri oluyor. Bu adım halklarımızı aynı doğalgaz sıcaklığında olduğu gibi birbirine çok daha fazlasıyla yaklaştıracaktır" ifadesini kullandı. Erdoğan, hattın Türkiye tarafından inşa edilecek 200 kilometrelik kısmının bir yılda tamamlanmasının hedeflendiğini belirtirken, Yunanistan'ın da 100 kilometrelik hattını bir yıldan kısa zamanda tamamlayabileceğini umduğunu belirtti. Erdoğan, Karamanlis'ten 'dostum Kostas' diyerek söz ederken, Karamanlis de konuşmasına "Sevgili Tayyip" diye başladı. Töreni sembolize eden plaketteki Türk ve Yunan bayraklarını alan iki başbakan, bayrakları milli kıyafetler giyen Yunanlı ve Türk çocuklarına teslim etti. Erdoğan kürsüden
inerken bir ara elini Karamanlis'in omuzuna attı. Erdoğan Yunan devriyeleri, 'kalimera', Karamanlis de Türk devriyeleri Türkçe 'merhaba' diyerek selamladı. Erdoğan ile Karamanlis aynı otomobile binerek
ikili görüşmenin yapıldığı Yunan Kipi sınır kapısına gitti. Tören bittiğinde Yunan devlet televizyonu NET, "İzlenimlerde Erdoğan bir
adım öndeydi" yorumunu yaptı. İki başbakan Kipi'deki görüşmelerinden sonra tekrar İpsala'ya gitti.
İpsala hudut terminali kırmızı, beyaz ve mavi balonlarla donatılmıştı. Karamanlis 2 bin Türk'e hitaben yaptığı konuşmada boru hattının iki ülkeyi bölgede enerji açısından kilit ülkeler haline getirdiğini belirterek, doğalgaz işbirliğinin yanı sıra iki ülke arasında elektrik bağlantısı sağlanması projesini de yürüttüklerini söyledi.
Karamanlis'ten destek
Türkiye'nin AB perspektifini desteklediklerini de belirten Karamanlis şöyle konuştu: "Sayın Başbakan Erdoğan ve kabine arkadaşlarının çabalarını desteklemekteyiz ve gıptayla izlemekteyiz. Bu konuda her katkıyı sağlamaya hazırız. Doğalgaz projesinin hayata geçirilmesi barışın ve istikrarın güçlenmesine, işbirliğinin artmasına katkıda bulunabilir. Bunu başarmak için büyük imkân doğmuştur. Yunan hükümeti, tüm Yunan siyasi güçleri, tüm Yunanlılar iki halkın yakınlaşmasını, iyi komşuluk ilişkilerini ve işbirliğini istiyor. Meriç Köprüsü'nün barış ve işbirliğinin sembolü olmasını istiyoruz. Siyasetin hedefi, vatandaşlara daha
iyi hayat sunmak. Bu hedefe, komşular arasında barış ve işbirliği ortamı hüküm sürdüğünde ulaşılabilir. Hepimiz geleceğe bakalım. Kalkınmaya, refaha yatırım yapalım."
Karamanlis, ayrıca, Meriç Köprüsü üzerinde yapılacak yeni sınır geçiş istasyonunun da iki ülke arasındaki ilişkilerde niteliğin artırılmasına ve sınır geçişlerinin kolaylaştırılmasına önemli katkı sağlayacağını belirtti. Erdoğan, "Doğalgaz boru hattı, sevgi, farklılık kazanacaktır. Gelecek nesillere önemli bir miras bırakmış olacağız" dedi. Yunanistan'ın özellikle 17 Aralık sürecinde Türkiye'ye AB için verdiği desteği unutmasının mümkün olmadığını kaydeden Erdoğan, "Tarihi gün yaşıyoruz. Barış, dostluk, sevgi geleceğe bırakacağımız ölümsüz miraslar olacaktır. Doğalgazın sıcaklığı hiçbir zaman gönüllerimizin sıcaklığını tutamayacak" dedi.
Azerbaycan gazına İtalya yolu göründü
Türkiye ile Yunanistan'ı birleştiren doğalgaz hattı, Azerbaycan'ın Şahdeniz yataklarından çıkartılacak doğalgazın Yunanistan ve İtalya pazarlarına taşınmasının yolunu da açmış oldu. Ancak tüm hattın tamamlanabilmesi için Türkiye'nin Çanakkale geçiş hattının ihalesini tamamlaması gerekiyor. İki ülkenin doğalgaz şebekelerinin enterkonneksiyonu ve Güney Avrupa Gaz Ringi'nin gerçekleştirilmesi çalışmaları 2002'de başlatılmıştı. AB'nin de öncelikli projeler arasında gösterdiği doğalgaz hattı ile ilgili alım-satım anlaşması da 2003'te imzalndı. Buna göre, 750 milyon metreküp ile başlayacak taşıma miktarı 2012'de 11 milyar metreküpe çıkacak. Bunun 3 milyar metreküpü Yunanistan'a, 8 milyar metreküpü İtalya'ya taşınacak. 209 km'si Türkiye'de olmak üzere, 300 kmlik hattın, 2006'da tamamlanması planlanıyor. Projenin İtalya'ya uzatılmasına ilişkin çalışmalar Atina ile Roma arasında sürüyor. AB'nin finansman desteği verdiği projeye ilişkin fizibilite çalışmalarına başlandı.
Erzurum'dan Yunan sınırına ulaşacak boru hattının belirsizlikte kalan tek kısmı ise Çanakkale Boğazı geçiş bölümü. İlk ihalenin iptalinin
ardından yeni ihale için çalışmalara başlanmıştı.