Döviz ve faizdeki düşüş emlaka prim yaptırdı

17 Ağustos depremi, ardından yaşanan ekonomik kriz ve Irak Savaşı nedeniyle satışların durma noktasına geldiği emlak piyasasında yüzler yeniden gülmeye başladı.
Haber: SATFİYE YUVA KİREÇCİ / Arşivi

İSTANBUL - 17 Ağustos depremi, ardından yaşanan ekonomik kriz ve Irak Savaşı nedeniyle satışların durma noktasına geldiği emlak piyasasında yüzler yeniden gülmeye başladı.
Son üç dört yıldır ertelenen talebin geçen yıl alıma dönmesi satıcıları memnun ederken fiyatları da yükseltti. Emlak fiyatları son bir yılda ortalama yüzde 30 artarken, kimi yerlerde fiyat artışı yüzde 100'ü buldu. Emlak yatırım uzmanlarına göre fiyatlardaki artış iki nedenden kaynaklandı. Birincisi kriz nedeniyle son dönemde orta sınıfa yönelik yeteri kadar konut üretilmedi. İkinci neden ise kredi faizlerindeki düşüş. Kredi faizlerinin düşmesiyle uzun süredir talebini erteleyen insanlar bankadan kredi çekerek konut almaya başladı. Bu da son dönemde gazetelerde daha çok satılık emlak ilannın yer almasına neden oldu.
Kiralar yüzde 40 yükseldi
Temmuzdan bu yana kiralık konut fiyatlarının yüzde 40, satılık konut fiyatlarınınsa yüzde 30 arttığını söyleyen Reha Medin Emlak Hizmetleri Yönetim Kurulu Başkanı Reha Medin, "Dövizde ve faizde yaşanan düşüş, ekonominin rayında gitmesi geçen yıl emlak sektöründe gözle görülür bir canlanmaya yol açtı. Bu canlılığın devam edeceğini, 2005'in inşaat ve gayrimenkul sektörü açısından altın yıl olacağını düşünüyorum. Toplu Konut İdaresi'nin (TOKİ) toplu konut hamleleri, yerel yönetimlerce yeni yerleşim alanları yaratmak için başlatılan hazırlıklar, dünyada geçerli ipotekli konut edindirme sistemi (Mortgage) uygulanması için yapılan çalışmalar emlak sektöründe canlılığın artarak devam edeceğinin göstergesi" dedi.


Büyütmek için tıklayınız

İpotekli konut edindirme sistemi açısından bu yılın hazırlık ve geçiş safhası olacağını, asıl uygulamanın 2006-2007'de başlayacağını belirten Medin, "Sistemin oturabilmesi için ekonomide beklenmedik olumsuz gelişme yaşanmaması, enflasyon ve faizdeki düşüşün sürmesi gerek" diye konuştu.
Zamlara dikkat
Tüm bu olumlu gelişmelere karşın aşırı zamlar konusunda uyaran Medin şunları söyledi: "2004 yılında satılık gayrimenkul fiyatlarında ortalama yüzde 20-30 arasında bir artış oldu. 2005 yılında da aynı oranlarda artışlar yaşanacağını tahmin ediyorum. Gayrimenkul piyasasındaki bu yoğun talep artışını menfaatleri uğruna fiyat artışı şeklinde kullanmak isteyenler çok kısa sürede yanıldıklarını anlayacak. Çünkü bu zamlar talepte hemen daralmaya yol açacak, dolayısıyla enflasyonun düşüşüne ve ekonomiye zarar verecek. Ayrıca inşaat maliyetlerini oluşturan sektörlerde de yüksek fiyat artışlarından kaçınılması gerekli."
Son dönemde kira fiyatlarında da yüzde 30-40 hatta bazı bölgelerde yüzde 50'lere varan artış yaşandığını dile getiren Medin, şöyle konuştu: "Bu artışın en büyük nedeni 1999 Marmara depremi ve yaşanan 2001 krizinden sonra özellikle orta sınıfa yönelik yeni konut üretiminin hemen hemen durması ve bu türde konut sıkıntısının ortaya çıkması yani arz-talep dengesinin bozulmuş olması. Toplu konut hamleleri, yeni konut alanlarının yaratılarak hızla konut üretilmesi ve Mortgage sistemi uygulamaya sokulursa arz-talep dengesi oluşacağından kiralar da normal seviyeye geriler."
'Konut sayısı az'
Emlak sektöründeki fiyat artışının nedenini konut sayısının az olmasına bağlayan emlak eksperi Ünsal İnanduğçar ise, "Son bir yılda emlak fiyatları ve kiralar yüzde 100'e varan oranlarda yükseldi. Çünkü konut kredisi faizleri çok düştü. Tüketicinin bankalardan uzun vadelerde konut kredisi alması mümkün. Aslında Türkiye'de gizli Mortgage var. İnsanlar kredi çekerek bir an önce ev almaya çalışıyor. Talep fazla olunca bu da fiyatların yükselmesine neden oluyor" dedi.