DPT'ye göre Tedaş fiyat artırmaya mecbur

Üç yıldır elektriğe zam yapmama direnci, 2007'de kırılacak. 2007 programında, Tedaş'ın tahsilat sorununa dikkat çekilerek, "Bu sıkıntının 2007'de de devam etmemesi ve...
Haber: HANİFE ŞENYÜZ / Arşivi

ANKARA - Üç yıldır elektriğe zam yapmama direnci, 2007'de kırılacak. 2007 programında, Tedaş'ın tahsilat sorununa dikkat çekilerek, "Bu sıkıntının 2007'de de devam etmemesi ve Tedaş'ın yatırımlarını kendi kaynaklarıyla finanse edebilecek bir kâr düzeyine ulaşabilmesi için satış tarifelerinin artırılması programlanmıştır" denildi.
Hükümetin elektriğe zam yapmama direncinin sürdürülemez olduğu, Devlet Planlama Teşkilatı'nın (DPT) hazırladığı ve mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanan '2007 yılı programı'nda net şekilde ortaya konuldu. 2002 Kasımı'nda işbaşına gelen hükümet, o günden bugüne elektrik tarifelerine zam yapmadı. Üstelik, 2003'te yüzde 6.4 oranında indirime gidildi. Eneri Bakanı Hilmi Güler, bu konudaki son tartışmalara da "Zam yok" diyerek nokta koymuştu.
Ancak DPT'nin hazırladığı 2007 yılı programında, zam görünüyor. Programda zammın gerekçesi ise şöyle aktarıldı:
"Tedaş'ın tahsilat sorununun devam etmesi diğer enerji KİT'lerinde 2006'da da nakit sıkıntısı yarattı. Söz konusu tahsilat oranında bir iyileşme olmaması, kuruluşların yaşayacakları finansal sıkıntıyı derinleştirmenin yanısıra yıl içinde Özelleştirme Fonu'ndan, enerji KİT'lerinin içinde bulunduğu nakit sıkıntısını hafifletmek amacıyla 600 milyon YTL yatırım ihtiyacını karşılamak amacıyla 314 milyon YTL transfer yapılmıştır. Ayrıca, Tedaş'ın tarifelerinin girdi maliyetlerindeki artışa bağlı olarak değerlendirilmemesi de, özelleştirme öncesinde kuruluşun finansman yapısını bozmuştur. Bu sıkıntıların 2007'de de devam etmemesi ve Tedaş'ın yatırımlarını kendi kaynaklarıyla finanse edebilecek kâr düzeyine ulaşabilmesi için satış tarifelerinin artırılması programlanmıştır."
Programda zam oranlarıyla ilgili herhangi bir rakam ya da yoruma yer verilmezken, KİT'lerin mal ve hizmet satış gelirlerinin 38.7 milyar YTL'den 43.3 milyar YTL'ye yükselteceği hesaplandı. Fiyat artışlarının yanı sıra satış miktarlarını da içeren artış oranı işletmeci KİT'lerde yüzde 11.9'luk, özeleştirme kapsamındaki KİT'lerde ise yüzde 15.3'lük bir artışı ifade ediyor.
Fiktif kar cabası var
Programda, Tedaş ile ilgili eleştiriler bununla da sınırlı kalmadı. Özelleştirmeye hazırlık çerçevesinde şirket bilançolarında yer alan müessese ve bağlı ortaklık zarar karşılıklarının iptal edilerek Tedaş'a konusu olmayan karşılık olarak aktarılması sonucunda kurumun 2005 kârında 893 milyon YTL'lik fiktif artış ortaya çıktığı belirtildi.
KİT genel değerlendirmesinde ise, KİT'lerin finansman fazlasının 2006 yılında GSYİH'nın yüzde 0.39'una ulaşmasının beklendiği, ancak bu iyileşmenin özelleştirme Fonu'ndan Tekel ve Tedaş'a yapılan transferlerin rol oynadığı belirtildi

Sanayide zam olmadı (%)

Yıllar Elektrik Doğalgaz ÜFE
2001 113.6 136.4 88.6
2002 16.8 4.6 30.8
2003 -6.4 -12.8 13.9
2004 0 23.5 13.8
2005 0 16.3 2.7
2006(*) 0 21.1 11.8


(*): 2006 yılı elektrik ve doğalgaz verileri ilk 10 sayı, ÜFE ise ilk sekiz ayı kapsamaktadır